23 Haziran 2026 SALI · Resmî Gazete · Sayı : 33289
YÖNETMELİK
Sağlık Bakanlığından:
EVDE SAĞLIK VE PALYATİF BAKIM HİZMETLERİNİN SUNUMU VE KOORDİNASYONUNA İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; evde sağlık hizmetleri ve palyatif bakım hizmetlerinin çağın gereklerine, günümüz ihtiyaç ve beklentilerine uygun olarak geliştirilmesi maksadıyla, evde sağlık hizmet birimlerinin ve palyatif bakım servislerinin kuruluşu, işleyişi, personel ve hizmet kıstasları, fiziki şartları, her türlü malzeme ve tıbbi teknolojik imkânları bakımından asgari standartlarını belirlemek, bu hizmetlerin birinci basamak, yataklı ve uzaktan sağlık hizmetleriyle koordineli ve entegre biçimde yürütülmesi ile kayıt, kalite ve denetim süreçlerine ait usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik; Sağlık Bakanlığı, üniversiteler, belediyeler ve özel sağlık kuruluşlarına ait sağlık tesislerinde sunulan palyatif bakım hizmetleri ile kamu kurum ve kuruluşlarında sunulan evde sağlık hizmetlerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik; 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 9 uncu maddesinin (c) bendi ile ek 11 inci maddesi, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 355 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (c) ve (e) bentleri ile 508 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aile hekimi: Aile hekimliği uzmanı veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş tabibi,
b) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
c) Çocuk palyatif bakım servisi: Bakanlıkça izin verilen sağlık tesisleri bünyesinde kurulan on sekiz yaş ve altı çocuk hastalara palyatif bakım hizmeti sunulan servisleri,
ç) Elektronik kayıt sistemi: Evde Sağlık Yönetim Sistemi (ESYS), Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS), Aile Hekimliği Bilgi Sistemi (AHBS), Uzaktan Sağlık Bilgi Sistemi (USBS) ve ilişkili diğer sağlık bilgi sistemleri ile entegre çalışan ulusal dijital sağlık bilgi altyapısını,
d) ESH aracı: ESH sunumu için kullanılmak üzere tahsis edilen taşıtı,
e) ESH birimi: Müdürlüğün uygun gördüğü kamu sağlık tesisinde yapılandırılan ESH sunan birimi,
f) ESH birimi sorumlu tabibi: Bünyesinde ESH birimi oluşturulan sağlık tesislerinde başhekim tarafından görevlendirilen sorumlu tabibi,
g) ESH ekibi: ESH’de görevli tercihen eğitimini almış sağlık personeli ile diğer personelden oluşan ekibi,
ğ) ESH iletişim merkezi (ESHİM): ESH talebinde bulunan kişilerin beyan ettikleri bilgiler doğrultusunda başvuru kaydını oluşturan Bakanlık iletişim merkezini,
h) ESH koordinasyon merkezi (ESKOM): ESH almak için yapılan başvurularda klinik karar almaksızın ön değerlendirme yapan, kişilerin hizmete erişim biçimini ve hizmet yöntemini belirleyerek ilgili birimlere yönlendiren, kabul, sevk, nakil ve taburculuk süreçlerini takip eden ve birinci basamak, yataklı ve uzaktan sağlık hizmetleri ile idari ve organizasyonel olarak koordinasyonu sağlayan müdürlüğe bağlı olarak kurulan birimi,
ı) ESH ünitesi: Evde sağlık hastasının takipleri sırasında yataklı sağlık hizmeti gereksinimi oluşması halinde palyatif yatağı olmayan sağlık tesislerinde kullanılabilecek olan en az üç yatak kapasiteli üniteyi,
i) ESKOM koordinatörü: Müdürlük tarafından ESKOM’da görevlendirilen tabibi,
j) Evde sağlık hastası: Tanısı konmuş hastalıklar sebebiyle cihaza, yatağa veya eve bağımlı olan veya yaşlılığı sebebiyle sağlık hizmetine erişimde güçlük yaşayan, yaşamını sürdürdüğü mekânda evde sağlık hizmeti alma talebinde bulunan ve talebi uygun görülen kişiyi,
k) Evde sağlık hizmeti (ESH): Evde sağlık hastası olarak tanımlanan kişilere hayatını sürdürdüğü mekânda; aile hekimliği, palyatif bakım, yataklı ve uzaktan sağlık hizmetleri ile entegre şekilde sunulan koruyucu sağlık, teşhis, tedavi, tıbbi bakım, rehabilitasyon ve izlem hizmetlerini,
l) Evde Sağlık Yönetim Sistemi (ESYS): ESH’ye ilişkin tüm başvuru, değerlendirme, izlem, sevk, nakil, taburculuk ve sonuç verilerinin kayıt altına alındığı ve Bakanlıkça belirlenen sağlık bilgi sistemleri ile entegre çalışan dijital sistemi,
m) Genel Müdürlük: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,
n) Klinik rehber: Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetleri hakkında hazırlanan ve Bakanlıkça yayımlanan kanıta dayalı tıp rehberlerini,
o) Merkez komisyonu: Ülke genelinde yürütülen ESH ve palyatif bakım hizmetlerini değerlendirmek ve koordinasyonu sağlamak üzere Bakanlık bünyesinde oluşturulan 5 inci maddede belirtilen komisyonu,
ö) Müdürlük: İl sağlık müdürlüğünü,
p) Palyatif bakım: İyileştirici tedavinin mümkün olmadığı veya tedaviye bağlı yararın sınırlı olduğu durumlarda; hastanın ve ailesinin yaşam kalitesinin korunması ve artırılması amacıyla ağrı ve diğer semptomların kontrolünü, psikososyal ve manevi desteği kapsayan bütüncül bakım yaklaşımını,
r) Palyatif bakım ekibi: Palyatif bakım hizmeti sunan ekibi,
s) Palyatif bakım hastası: İlgili klinik rehberde tanımlanan kriterlere göre; yaşamı tehdit eden, kronik, ilerleyici veya tedavisi tamamen mümkün olmayan bir hastalığı bulunan, bu hastalığa bağlı olarak fiziksel, psikolojik veya sosyal sorunlar yaşayan ve yaşam kalitesinin artırılması amacıyla bütüncül bakım ve desteğe ihtiyaç duyan kişiyi,
ş) Palyatif bakım servisi: Bakanlıkça izin verilen yataklı sağlık tesisleri bünyesinde kurulan ve palyatif bakım hizmeti sunulan servisleri,
t) Palyatif bakım servisi sorumlu tabibi: Bünyesinde erişkin ya da çocuk palyatif bakım servisi olan sağlık tesislerinde sağlık tesisi yöneticisi tarafından görevlendirilen tam zamanlı çalışan sorumlu tabibi,
u) Palyatif bakım ve ESH koordinasyon birimi: Sağlık tesisi bünyesinde palyatif bakım hizmetlerinin planlanması, sunumu, izlenmesi ve koordinasyonunu sağlayan; ESH, diğer yataklı servisler ve uzaktan sağlık hizmetleri ile entegrasyonu yürüten, palyatif bakım servisi bulunan sağlık tesislerinde bu servis üzerinden işleyen, servis bulunmayan sağlık tesislerinde ise ayrıca yapılandırılan; koordinasyon sorumlu tabibi yönetiminde faaliyet gösteren birimi,
ü) Palyatif kritik bakım hizmeti: Palyatif bakım servisleri bünyesinde; ileri semptom yükü bulunan, yakın klinik izlem ve yoğun destek gerektiren hastalara yönelik olarak sunulan, yoğun bakım hizmeti kapsamı dışında kalan ileri düzey palyatif bakım hizmetlerini,
v) Sağlıklı Yaş Alma Merkezleri (YAŞAM): Yaşlı kişilerin evde ve yerinde sağlık hizmeti ihtiyaçlarının belirlenmesi, izlenmesi ve desteklenmesi amacıyla Bakanlığa bağlı sağlık tesisleri bünyesinde kurulan birimleri,
y) Sorumlu idareci: Sağlık tesisleri bünyesinde bulunan ESH birimleri, palyatif bakım servisleri ile palyatif bakım ve ESH koordinasyon biriminden sorumlu olan başhekimi/mesul müdürü veya görevlendireceği yardımcısını,
z) Tescil komisyonu: ESH birimleri ve palyatif bakım servislerinin tescilini yapmak üzere müdürlük bünyesinde oluşturulan 7 nci maddede belirtilen komisyonu,
aa) Uzaktan Sağlık Hizmeti: İlgili mevzuat hükümlerine göre faaliyet izni almış sağlık tesislerinde, sağlık meslek mensubu tarafından uzaktan sağlık bilgi sistemi üzerinden sunulan sağlık hizmetini,
bb) Yürütme komisyonu: İl genelinde yürütülen evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerini değerlendirmek üzere müdürlük bünyesinde oluşturulan 6 ncı maddede belirtilen komisyonu, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Komisyonların Oluşturulması
Merkez komisyonu
MADDE 5 (1) Bu Yönetmelik kapsamında verilen hizmetlerin ülke genelinde koordinasyonunu, hizmet sunumu sırasında ortaya çıkabilecek sorunları tespit ederek çözümlerini sağlamak ve hizmetlerin geliştirilmesi amacıyla Bakanlık bünyesinde merkez komisyonu oluşturulur.
(2) Komisyon, Bakanlığın daveti üzerine; Bakanlık ve evde bakım ile sosyal destek hizmetine ilişkin görev ifa eden diğer Bakanlıkların temsilcilerinin katılımıyla yılda en az bir defa toplanır. Bakanlıkça gerekli görülmesi ya da temsilcilerin talebi üzerine ilgili diğer kurum ve kuruluşlardan temsilciler, alanında uzman akademisyenler de davet edilebilir.
(3) Toplantıda ülke genelinde bu Yönetmelik kapsamında verilen hizmetlerin değerlendirmesi yapılır ve geliştirilmesine yönelik illerin iyi uygulama örnekleri ile projeleri değerlendirilir. İyi uygulamaların ülke genelinde yaygınlaştırılması teşvik edilir.
(4) Komisyonun sekretarya hizmetleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür.
Yürütme komisyonu
MADDE 6 (1) İlde sunulan ESH ve palyatif bakım hizmetlerinin etkinliği, verimliliği ve sürekliliğinin sağlanması amacıyla müdürlük bünyesinde yürütme komisyonu kurulur.
(2) Komisyon hizmet sunum kalitesinin artırılmasına yönelik öneri ve değerlendirmelerde bulunur. İyi uygulama örneklerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapar. Hizmet sunumu sırasında ortaya çıkan problemleri ve eksikleri tespit eder ve çözüme kavuşturulmasını sağlar. Hizmet sunulan kişiler ve yakınlarının hizmetle ilgili şikâyetlerini değerlendirir. Hizmet kapsamında uygun görülmeyen talepleri ve itirazları inceleyerek karara bağlar. Bunlara ait toplantı kayıtlarının tutulmasını sağlar.
(3) Komisyon başkanı il sağlık müdürüdür. İl sağlık müdürünün toplantıya katılamayacağı durumlarda, müdürlükte ilgili başkanlıktan başkan veya başkan yardımcısı katılır. Yürütme komisyonu başkan ile birlikte asgari beş üye, azami dokuz üyeden oluşur. Başkan, ESKOM koordinatörü ile birlikte kamu hastaneleri, halk sağlığı, sağlık ve acil sağlık hizmetleri başkan veya başkan yardımcılarından ilgisine ve toplantı gündemine göre komisyon üyelerini belirler. Gerekli olan durumlarda ilgili branşta uzman tabipler komisyona davet edilebilir.
(4) Komisyon, düzenli olarak ayda en az bir defa toplanır. Ayrıca; komisyon, başkanın davetiyle veya üyelerden birinin müdürlüğe yapacağı başvuru ve başkanın uygun görmesiyle toplanabilir.
(5) Komisyon, asgari beş üye ile toplanır ve katılanların oy çokluğu ile karar alır. Oyların eşitliği halinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır. Komisyon gündeme alınan konuları karara bağlar. Oylamalarda karara katılmayan üyeler karşı oy gerekçelerini kararda belirtirler. Komisyon tarafından alınan kararlar ESKOM’a iletilerek ESH ve palyatif bakım hizmeti birimleri tarafından uygulanır.
(6) Komisyonun yıllık faaliyet raporu ESKOM tarafından hazırlanır ve komisyon başkanına sunulur.
(7) Komisyonun sekretarya hizmetleri müdürlük ilgili başkanlığı tarafından yürütülür.
Tescil komisyonu
MADDE 7 (1) Sağlık tesisi tarafından yapılan başvuru üzerine müdürlükçe ESH birimi ve palyatif bakım servisinin bulunduğu sağlık tesisinde inceleme ve değerlendirme yapmak için en az biri tabip olmak üzere ilgili başkanlıktan iki katılımcı ile birlikte üç kişiden oluşan yerinde tescil komisyonu kurulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Evde Sağlık Hizmetlerinin Planlanması ve Hizmet Birimlerinin Oluşturulması
Evde sağlık hizmetlerinin planlanması
MADDE 8 (1) ESH’nin il genelinde planlanması, yürütülmesi, denetlenmesi ve koordinasyonundan müdürlükler sorumludur.
(2) ESH birimleri; kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı hizmet bölgesi esas alınarak, il genelindeki hizmet ihtiyacı ve sürekliliği, hizmete erişilebilirlik, hasta sayısı, coğrafi dağılım ve ulaşım şartları dikkate alınmak suretiyle müdürlük tarafından planlanır.
(3) ESH birimleri; her bir kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı için bir adet merkezi birim olacak şekilde yapılandırılır. Bu merkezi birimler müdürlüğün uygun gördüğü kamu sağlık tesisinde konuşlandırılır ve kapsadığı hizmet bölgesi genelinde faaliyetlerini yürütür.
(4) Aynı kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı hizmet bölgesinde;
a) Evde sağlık hastası sayısının, mevcut merkezi birimin hizmet sunum kapasitesini aşması,
b) Bölgenin coğrafi büyüklüğü, yerleşim yapısı veya ulaşım şartları sebebiyle hizmete erişimde uygun sürelerin sağlanamaması,
c) Kırsal, dağınık yerleşimli veya ulaşımı güç alanlarda hizmet sürekliliğinin tek bir merkezi birimle sağlanamaması,
ç) Mevsimsel nüfus artışı, göç, afet riski veya olağanüstü hâller sebebiyle hizmet ihtiyacının geçici veya kalıcı olarak artması, gibi durumlardan en az birinin varlığının tespiti hâlinde, müdürlükçe merkezi birimlere ek olarak uydu birimler yapılandırılabilir ve gerekçeleriyle Bakanlığa bildirilir.
ESH birimlerinin oluşturulması
MADDE 9 (1) Evde sağlık hizmeti birimleri tipine göre;
a) H Tipi ESH Birimi (ESH-H): Kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı hizmet bölgesinde müdürlüğün uygun gördüğü sağlık tesislerinde; ikinci ve üçüncü basamak sağlık hizmetlerini kapsayacak şekilde yapılandırılan merkezi ya da uydu ESH birimleri,
b) D Tipi ESH Birimi (ESH-D): Kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı hizmet bölgesinde müdürlüğün uygun gördüğü ağız ve diş sağlığı merkezleri ya da hastanelerinde; ağız ve diş sağlığı hizmetlerini kapsayacak şekilde yapılandırılan merkezi ya da uydu ESH birimleri, olarak ayrılır.
(2) ESH sunacak olan birimin açılış izni sorumlu idarecinin teklifi ve müdürlük onayı ile verilir.
(3) Açılış izni alan birimin EK-1’de yer alan Evde Sağlık Hizmeti Birimlerinin Asgari Donanım, Personel ve Hizmet Standartlarını sağlaması zorunludur. İlgili sağlık tesisi müdürlüğe başvurur. Müdürlük bu başvuru üzerine, oluşturulan tescil komisyonu ile birimin bulunduğu sağlık tesisinde inceleme ve değerlendirme yapar. EK-2’de yer alan Evde Sağlık Hizmeti Birimlerinin Tescil Talep Formuna göre uygunluğu tespit edilen birim en geç 30 gün içinde tescil edilir ve ESYS’ye kaydı yapılarak Bakanlığa bildirilir.
(4) Birimin veya bağlı olduğu sağlık tesisinin taşınması gibi hallerde müdürlüğe talepte bulunularak yeniden tescil işlemleri yapılır.
(5) Evde sağlık hizmeti sunulan hastanın sağlık tesisindeki ayaktan tetkik, tedavi ve diğer tıbbi işlemlerinin uzun sürmesi ya da sonraki günlere uzaması halinde, mağduriyete mahal verilmemesi için sorumlu idarecinin kararı doğrultusunda ilgili sağlık tesisi bünyesinde, uygun bir kliniğe yatışı yapılır. Sağlık tesisi bünyesinde palyatif bakım servisi olması ve boş yatak bulunması halinde evde sağlık hastası öncelikle bu servise yatırılır. Tercihen sorumlu idarecinin kararı ile bu hastalar için kullanılmak üzere en az üç yatak kapasiteli ve amaca uygun olarak donatılmış ESH ünitesi oluşturulabilir. Bu yataklar toplam yatak sayısına dahil edilmeden gözlem yatağı olarak değerlendirilir.
ESH birimlerinin fiziki şartları ve donanım asgari standartları
MADDE 10 (1) Birimlerin, EK-1’de yer alan tescil için gerekli olan araç, malzeme, tıbbi cihaz ve ilaçları bulundurması ve fiziki şartlara uyum sağlaması zorunludur. Bu kapsamdaki ihtiyaçlar birimlerin bağlı bulunduğu sağlık tesisince karşılanır.
ESH araçlarının tahsisi
MADDE 11 (1) ESH’de kullanılacak ulaşım araçları; kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı hizmet bölgesi esas alınarak, hizmet ihtiyacı, evde sağlık hastası sayısı, coğrafi dağılım, ulaşım süreleri ve hizmet sürekliliği kriterleri dikkate alınmak suretiyle müdürlükler tarafından planlanır ve tahsis edilir. Araç tahsisi, merkezî ve uydu ESH birimleri için bütüncül olarak yapılır ve illerin ihtiyaçlarına göre diğer hizmet araçlarından ayrı şekilde planlanır.
(2) ESH birimlerinin araç ihtiyacının mevcut kapasite ile karşılanamaması hâlinde, durum ESKOM tarafından gerekçelendirilerek müdürlüğe bildirilir. Müdürlükçe yapılacak değerlendirme sonucunda, gerekli görülmesi hâlinde Bakanlıkça ilgili komisyonlarda değerlendirme yapılır ve tedbirler alınır.
(3) ESH sunumunda görev alan personelin hastanın bulunduğu mekâna ulaşımını, hastanın evden sağlık tesisine ya da sağlık tesisinden eve naklini ve hizmet sunumunda kullanılacak her tür malzemenin taşınmasını sağlar.
(4) ESH sunumu esnasında, ekip tarafından hastanın acil sağlık hizmetine gereksinimi olduğunun tespit edilmesi hâlinde; hasta için 112 acil sağlık hizmetlerinden yararlanılması sağlanır. Bu durumda, ambulans ekibi gelinceye kadar 112 komuta kontrol merkezinin yönlendirmeleri doğrultusunda hareket edilir ve hasta teslim tutanağı düzenlenerek 112 ekiplerine teslim edildikten sonra ziyaret sonlandırılır.
(5) Acil durumlarda hasta, sağlık tesisinin kendi ambulansı veya 112 acil sağlık hizmetleri ambulansı ile nakledilir.
(6) ESH araçları üzerinde Bakanlık logosu, ESH’ye ilişkin tanıtıcı ibareler ve ESHİM’e ait iletişim bilgileri bulunur. Araçlar hizmete özgü şekilde giydirilir, adres bulmayı ve hizmet planlamasını kolaylaştırmak amacıyla uydu konumlandırma ve araç takip sistemleri kullanılabilir.
(7) ESH araçlarının bakım, onarım, sigorta ve benzeri idari işlemleri; birimin konuşlandırıldığı kamu sağlık tesisinin sorumlu idarecisi tarafından, ESKOM ve müdürlük koordinasyonunda yürütülür.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Evde Sağlık Hizmetleri Personel Görevlendirmeleri, Personellerin Yetki ve Sorumlulukları
ESH birimleri ve ESKOM personel görevlendirmeleri
MADDE 12 (1) ESH birimleri; bir veya ihtiyaç halinde birden fazla ESH ekibinden oluşur. Ekipte yer alacak personel EK-1’de belirtilmiştir.
(2) Ekipte görev yapacak personel; kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığı hizmet bölgesi esas alınarak, hizmet ihtiyacı ve hizmet sunum kapasitesine göre müdürlük tarafından planlanır ve görevlendirilir. ESH birimlerinin bulunduğu sağlık tesislerinde ekip sağlık tesisi bünyesindeki mevcut personelden oluşturulur. İhtiyaç halinde personel sayısı artırılabilir ve ekipte yer alan sağlık personeli, evde sağlık aracına sürücü olarak yetkilendirilebilir. Ekipler ESKOM koordinasyonunda hizmet sunar.
(3) ESH birimlerinde görev yapan personel bilgileri ESKOM’a bildirilir. Ekip personeli ESH birimleri ve YAŞAM’da görev alır ancak zorunlu hallerde aynı başkanlık bünyesindeki başka bir birimde görevlendirilebilir.
(4) ESH ekiplerinde görev alan personel bilgileri ve personelin ESH birimi sorumlu tabibi tarafından oluşturulan günlük, haftalık ve aylık görev planları ESYS üzerinden kayıt altına alınır ve ESKOM tarafından izlenir.
(5) ESH birimlerinde, kayıt, arşiv, iletişim ve koordinasyon faaliyetlerini yürütmek üzere tıbbi sekreter veya uygun nitelikte idari personel müdürlükçe görevlendirilebilir.
(6) ESH biriminde çalışan personel, görevli olduğu süre dâhilinde Bakanlık tarafından belirlenen hizmete ve mesleğe özgü uygun standart kıyafeti giymek ve adını, soyadını, unvanını ve mesleğini belirten tanıtıcı yaka kartı takmak zorundadır.
(7) ESH’de görevli personele yönelik hizmet içi eğitimler ve ilgili mevzuatı kapsamında sertifikalı eğitimler Bakanlık tarafından planlanır ve bu planlar doğrultusunda müdürlüklerce eğitimler verilir.
(8) Bakanlığın uygun gördüğü durumlarda Genel Müdürlükten alınan izin doğrultusunda üniversiteler, birinci basamak sağlık kuruluşları ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının sağlık tesisleri de evde sağlık hizmet sunumuna dâhil edilebilir.
(9) ESKOM koordinatörü, tabipler veya tercihen klinik bilimlerde ihtisası bulunan tabipler arasından en az iki yıllık süre ile müdürlükçe görevlendirilir.
(10) ESKOM’da, Genel Müdürlük tarafından belirlenen nitelikleri taşıyan personel müdürlükçe görevlendirilir.
ESH birimi ve ESKOM personelinin görev, yetki ve sorumlukları
MADDE 13 (1) ESKOM koordinatörü, müdürlük bünyesinde kamu hastaneleri hizmetleri başkanlığında veya bu hizmetleri yürüten ilgili başkanlığa bağlı olarak görev ifa eder. ESH, palyatif bakım hizmetleri, yoğun bakım hizmetleri, aile hekimliği ile entegre evde sağlık uygulamaları ve uzaktan sağlık hizmetlerinin il düzeyinde organizasyonu, yönetimi, klinik ve idari koordinasyonu, hizmet bütünlüğü ile kaynakların etkin ve verimli kullanımının sağlanması hususlarında müdürlüğe karşı birinci derecede sorumludur. Gerektiğinde ilgili sağlık personeline tıbbi danışmanlık sağlar.
(2) ESH birimi sorumlu tabibi, sağlık tesisi sorumlu idarecisi ile birlikte birim ekiplerini oluşturur, sevk ve idaresini sağlar, evde sağlık hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini temin eder. Ekip faaliyetlerini ESKOM koordinasyonunda yürütür.
(3) Tabip dışındaki diğer ESH ekip personeli görevini; ilgili mesleki mevzuatı, ESH kapsamında almış oldukları sertifikalı ve diğer hizmet içi eğitimler ile sorumlu tabip tarafından belirlenen iş planı çerçevesinde yerine getirmekle yükümlüdür.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Evde Sağlık Hizmetleri Sunum Süreçleri
ESKOM yapılanması ve faaliyetleri
MADDE 14 (1) Palyatif bakım hizmetleri ve ESH’nin ilgili mevzuata ve hizmet gereklerine uygun şekilde yürütülmesinden ve koordinasyonundan, ESKOM’un oluşturulması, koordinatörün belirlenmesi, birimlerin personel, araç ve malzeme ihtiyacının karşılanmasından ve uygun çalışma ortamının sağlanmasından müdürlükler sorumludur.
(2) İlde ESH sunan birimler, yönetim ve iletişim yönünden ESKOM ile kesintisiz şekilde irtibatlandırılır.
(3) ESH başvuruları; aile hekimleri, palyatif bakım koordinasyon birimleri veya ESHİM aracılığıyla Bakanlıkça belirlenecek iletişim kanalları üzerinden alınır. Hasta başvuruları ESYS’de kayıt altına alınarak ESKOM’a iletilir.
(4) ESH talebinde bulunan kişiler ESHİM’e 08.00-22.00 saatleri arasında başvuru yapabilir.
(5) ESKOM müdürlüğe bağlı olarak hizmet sunar. ESKOM’da, Genel Müdürlükçe belirlenen nitelikleri taşıyan personel müdürlükçe görevlendirilir ve iletişim alt yapısı kurulur.
(6) İl genelinde yapılan ESH başvurularının hizmet süreçlerine uygun şekilde yürütülmesi, kesintisiz ve kısa zamanda ulaşılabilir hizmet sunulabilmesi, birimler arasındaki iletişim ve koordinasyonun sağlanmasından ESKOM koordinatörü sorumludur.
(7) ESKOM, bu Yönetmelik ve Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü tarafından oluşturulan ESYS kullanıcı kılavuzlarında belirtilen çalışma standartlarına göre faaliyetlerini yürütür.
(8) ESKOM’un çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.
(9) ESKOM, evde sağlık hizmeti için kendisine iletilen başvuruları hizmete erişim şekli ve sunum yöntemi bakımından değerlendirerek; evde sağlık hizmeti, aile hekimliği, uzaktan sağlık hizmeti, poliklinik/hastane başvurusu, palyatif bakım hizmetlerine yönlendirme seçeneklerinden uygun olanını belirler.
(10) ESKOM’un faaliyetleri, hastanın tıbbi tanısına, tedavi planına, yatışına ve taburculuğuna ilişkin klinik kararların yerine geçmez; bu kararlar ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde sorumlu tabipler tarafından alınır.
(11) ESKOM’un malzeme, cihaz ve benzeri ihtiyaçları müdürlük veya ilgili sağlık tesisince karşılanır.
(12) Bakanlık hizmet sunum etkinliğinin arttırılması amacıyla tablet bilgisayar, dizüstü bilgisayar ve GSM hatlı iletişim cihazları ve benzeri cihazların kullanımına yönelik standartları belirler.
Evde sağlık hizmetlerine başvurunun yapılması, değerlendirilmesi ve hasta kabulü
MADDE 15 (1) ESH’ye başvurular; hasta veya kanuni temsilcisi tarafından e-Nabız üzerinden elektronik ortamda, ESHİM aranarak, doğrudan başvuru veya Bakanlığın belirlediği iletişim araçları üzerinden yapılabilir. Aile hekimleri, palyatif bakım ve ESH koordinasyon birimleri, bakım ve sosyal destek hizmetlerinde görevli olanlar tarafından da ESYS ile entegre yazılımlar vasıtasıyla yapılabilir.
(2) ESH için ilk kez yapılan başvurular elektronik bilgi sistemi ile ESKOM ve eş zamanlı olarak ilgili aile hekimliğine iletilir. Aile hekimi tarafından uzaktan sağlık hizmeti kullanılarak veya geçmiş sağlık ve muayene verileri esas alınmak suretiyle EK-1’de yer alan hasta ve klinik özelliklerine göre ön değerlendirmeye tabi tutularak ESH kapsamında olup olmadığına karar verilir. Aile hekimliğince bir iş günü içinde yanıtlanmayan başvurular gerekçeleri ile elektronik ortamda ESKOM’a iletilerek sonuçlandırılır.
(3) ESKOM’a iletilen tüm başvurular en geç üç günü içinde sonuçlandırılır. ESH birimleri tarafından yapılması planlanan ilk ev ziyaretleri de bu süre içinde gerçekleştirilir.
(4) ESKOM başvurularının yanıtlanması, ESYS üzerinden kayıt altına alınması, hastanın ESH, aile hekimliği, uzaktan sağlık ve yataklı sağlık hizmetleri kapsamında değerlendirilmesi veya izlenmesi gibi iş ve işlemler ESKOM koordinatörü tarafından yürütülür.
(5) ESKOM koordinasyon ve işleyiş süreçleri, EK-8’de yer alan ESKOM Koordinasyon ve İşleyiş Süreçleri Algoritması doğrultusunda yürütülür.
(6) ESKOM tarafından yapılan tüm görüşmelerin kayıt altına alınması ve veri güvenliğinin sağlanması zorunludur.
Evde sağlık hizmeti sunumu
MADDE 16 (1) Evde sağlık hastasına sunulacak tıbbi bakım hizmeti aşağıdaki şekilde sürekli veya süreli olarak sınıflandırılır:
a) Sürekli ESH; ilk ev ziyareti sırasında ESH ekipleri tarafından ya da hastaneden taburcu olurken hekimi tarafından tedavi planı yapılan ve sürekli tıbbi bakım hizmeti alması uygun görülen, evde sağlık hizmetini ömür boyu ya da kendi isteği ile sonlandırana kadar alabilecek olan hastaları kapsar.
b) Süreli ESH; ilk ev ziyareti sırasında ESH ekipleri tarafından ya da hastaneden taburcu olurken hekimi tarafından süreli tıbbi bakım hizmeti alması uygun görülen, evde sağlık hizmetini bu süre içinde kendi isteği ile sonlandırana kadar alabilecek olan hastaları kapsar. Bu süre hastaneden taburculuk sonrası otuz güne kadar olup ilgili hekim uygun gördüğü takdirde ilave otuz güne kadar uzatılabilir.
(2) ESH birimine ESYS üzerinden gelen bildirim değerlendirilerek ekip görevlendirilir ve hastanın ilk ziyareti gerçekleştirilir. İlk ziyaret sorumlu tabip eşliğinde yapılır. Sorumlu tabip tarafından hastanın tıbbi değerlendirmesi yapılarak evde sağlık hastası olup olmadığına karar verilir.
(3) Ekip tarafından ESH kapsamında olmadığı değerlendirilen hastalar ESKOM’a bildirilir. Hasta veya hasta yakınlarına diğer yollarla sağlık hizmeti almaları gerektiği yönünde bilgilendirme yapılır. ESH kapsamında olmayan ancak evde bakım ve sosyal destek hizmeti talebi bulunan hastalar, konu ile ilgili birim, kurum ya da kuruluşlara yönlendirilir.
(4) ESH kapsamına alınan hastalar için EK-3’te yer alan Evde Sağlık Hizmeti Değerlendirme Formu düzenlenir. Günlük, haftalık veya aylık olarak ziyaret planı oluşturulur. Ziyaret planının bir örneği evde sağlık ekipleri tarafından kayıt altına alınır, arşivlenir ve hasta veya hasta yakını ile paylaşılır.
(5) Hizmetin kapsamı ve süresi gibi hususlarda birimde tereddüde düşülmesi halinde konu, ESKOM’a bildirilir. ESKOM tarafından idari açıdan değerlendirme yapılır. Çözüme kavuşturulamayan konular klinik karar içermemek kaydıyla yürütme komisyonu marifetiyle sonuçlandırılır. Kararların hasta hakları ve çalışan güvenliği açısından uygun nitelikte olmasına dikkat edilir.
(6) Birimler ESH ile ilgili iş ve işlemleri, bu Yönetmelik ve Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun olarak yerine getirir.
(7) ESH mesai saatlerinde sunulur. Ancak müdürlük ilin durumunu, talep yoğunluğunu, hastaların tıbbi durumlarını göz önünde bulundurarak belirlediği birimlerle hafta içi, hafta sonu, resmî tatil günlerinde mesai kaydırma yöntemiyle hizmet sunumunu sağlar. Sağlık hizmeti gerekleri doğrultusunda evde sağlık birimlerinin çalışma saatleri ile ilgili olarak Bakanlıkça düzenleme yapılabilir.
(8) ESH ilin hizmet ihtiyacını karşılayacak niteliklere sahip ve sayıca yeterli ekipler tarafından gerçekleştirilir. Birim sorumlu hekimi tarafından çalışma planı hazırlanır ve uygulanır.
(9) Gerektiği durumlarda ilgili branştan konsültasyon hizmeti sağlanır. Konsültasyon hizmetinin evde sunulabileceği durumlarda; ilgili branş hekim sayısı ve çalışma saatleri de dikkate alınarak konsültan hekim ekibe dâhil edilebilir.
(10) Evde sağlık hastasının kullandığı ilaç ve farmakolojik ürünler ile bitkisel preparatlar da dâhil olmak üzere, ilaç tedavisini bütüncül olarak akılcı ilaç kullanımı ilkeleri doğrultusunda gözden geçirmek, etkileşim, geçimsizlik gibi konularda hasta ve hasta yakınını bilgilendirmek ve danışmanlık hizmeti vermek üzere evde sağlık ekibine eczacı dâhil edilebilir.
(11) Hastanın raporlarının düzenlenmesi ve kullandığı ilaçların reçete edilmesine ilişkin iş ve işlemler, ilgili sosyal güvenlik mevzuatı ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülür.
(12) ESH sunumu sırasında, bakıma ihtiyacı olduğu tespit edilen kimsesiz, ihtiyaç sahibi veya ihmal riski altında bulunduğu değerlendirilen kişiler hakkında aile ve sosyal hizmetler il müdürlüğüne bildirimde bulunulur; istismar ve benzeri durumlara ilişkin fizik muayene bulgularının veya adli takibi gerektiren hususların tespiti hâlinde ise durum tutanak altına alınarak mevzuat hükümleri doğrultusunda ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına gerekli bildirimler yapılır.
(13) Birimler hizmet için gerekli bütün araç, malzeme ve taşıtları kullanıma hazır halde bulundurur ve taşıtlar için gerekli bakım, onarım ihtiyacını, birimin sağlık tesisi sorumlu idarecisine ve ESKOM’a bildirir.
(14) Hastanın ve ailesinin, hizmet sunum sürecinde üstlenebilecekleri görevler ile hastalık ve bakım süreçleri hakkında, evde kullanması gereken tıbbi cihaz ve ekipmanlar konusunda, eğitim ve danışmanlık gibi hizmetlerin verilmesi sağlanır.
(15) Hizmet sunumu esnasında yabancı dil kullanımı, işaret dili, çevirmenlik ihtiyacı olması durumunda bu ihtiyaçlar müdürlük vasıtasıyla sağlanır.
(16) Hastanın genel durumunda meydana gelen acil hâllerde acil sağlık hizmetleri mevzuatına göre işlem tesis edilir.
(17) Hekimin uygun görmesi ve hastanın talep etmesi hâlinde ESH, ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak uzaktan sağlık hizmeti ile sunulabilir.
(18) ESH sunulması uygun görülen kişilere bilgilendirme yapılması ve EK-4’te yer alan Evde Sağlık Hizmeti Bilgilendirme ve Rıza Formunun doldurulup kayıt altına alınarak rıza alınması zorunludur. Bilgilendirme ve rıza alımına ilişkin iş ve işlemlerde 1/8/1998 tarihli ve 23420 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hasta Hakları Yönetmeliği hükümleri esas alınır.
(19) Hizmetin verilmesi sırasında tıbbi deontoloji ve mesleki etik ilkeleri ile hasta hakları mevzuatına uygun olarak hareket edilmesi zorunludur.
(20) ESH’nin sunumu sırasında mümkünse hastanın yanında yakınlarından birisinin bulunması sağlanır.
(21) ESH sunan ekipler ihtiyaç bulunması hâlinde ilgili mülki idari amirin talimatı ile kolluk kuvvetlerinden yardım ve refakat talep edebilir.
(22) ESH birimleri; verilen sağlık hizmeti sonucunda oluşan atıkların mevzuatına uygun olarak bertaraf edilmesini sağlar.
Evde sağlık hizmetinin sonlandırılması
MADDE 17 (1) Evde sağlık hizmeti;
a) Hastanın vefat etmesi,
b) Hastanın hekim tarafından ESH’ye ihtiyacının kalmadığının tespiti,
c) Hasta veya Hasta Hakları Yönetmeliği kapsamında rıza vermeye yetkili kişilerin talebi, hallerinde sonlandırılır.
(2) Birinci fıkrada belirtilen sebeplerle hizmetin sonlandırılması haricinde ekiplerin hizmet sonlandırma için tereddüt ettiği durumlarda tutanak hazırlanarak ESKOM aracılığı ile yürütme komisyonuna iletilir. Komisyon, tutanağın ulaşmasını takiben üç iş günü içinde karar alır. Komisyon kararının beklendiği süre zarfında değerlendirmede olan hastanın ESH sunulmasını gerektiren iş ve işlemleri, koordinatörün kararı doğrultusunda yürütülür.
ALTINCI BÖLÜM
Palyatif Bakım Hizmetlerinin Planlanması ve Palyatif Bakım Servislerinin Oluşturulması
Palyatif bakım hizmetlerinin planlanması
MADDE 18 (1) Palyatif bakım hizmetlerinin il genelinde yürütülmesi, koordinasyonu ve denetiminden müdürlükler sorumludur.
(2) Palyatif bakım hizmetleri ülke ve il genelinde hizmet bölgeleri ve ihtiyaca uygun olarak Bakanlıkça planlanır.
(3) Palyatif bakım servislerinin yatak kapasitesi; ilin ve bölgenin nüfusu, mevcut palyatif bakım hizmet kapasitesi, doluluk oranları ve Bakanlıkça belirlenen sağlık hizmetleri planlama kriterleri dikkate alınarak belirlenir.
(4) Kamu sağlık tesislerinde palyatif bakım yatağı planlamasında sağlık tesisinin toplam yatak kapasitesine göre aşağıdaki üst sınırlar dikkate alınarak planlanması esastır:
a) 50 yatağa kadar olan sağlık tesislerinde, toplam yatak kapasitesinin en fazla %50’si.
b) 51 ila 100 yatak kapasiteli sağlık tesislerinde, toplam yatak kapasitesinin en fazla %40’ı.
c) 101 ila 250 yatak kapasiteli sağlık tesislerinde, toplam yatak kapasitesinin en fazla %20’si.
ç) 251 ila 400 yatak kapasiteli sağlık tesislerinde, toplam yatak kapasitesinin en fazla %10’u.
d) 400 yatak ve üzeri sağlık tesislerinde, toplam yatak kapasitesinin en fazla %5’i.
e) Tıpta uzmanlık eğitimi verilen sağlık tesislerinde, en az on yataklı olmak kaydıyla toplam yatak kapasitesinin en fazla %5’i.
(5) Müdürlükler, ildeki sağlık hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde sunulmasını sağlamak amacıyla, dördüncü fıkrada belirlenen oranlarda değişiklik yapabilir, bu değişiklik gerekçeleriyle birlikte Bakanlığa bildirilir.
(6) Üniversite hastanelerinde, toplam yatak kapasitesinin en fazla %5’i, en az on yataklı olmak kaydıyla erişkin palyatif bakım yatağı olarak planlanır.
(7) Özel sağlık tesislerinde palyatif bakım servisleri asgari beş yatak olarak yapılandırılır. Toplam palyatif servis yatak sayısı, sağlık tesisindeki toplam yoğun bakım yatak sayısının %20’sinden fazla olamaz.
(8) Çocuk palyatif bakım servisleri bu planlama esaslarına tabi değildir. Sağlık tesisi bünyesinde asgari standartları karşılaması kaydıyla en az beş yataklı olacak şekilde açılabilir.
(9) Ülke genelinde ve illerde ihtiyaca göre Bakanlık tarafından bu oranlarda değişiklik yapılabilir.
Palyatif bakım servislerinin oluşturulması
MADDE 19 (1) Palyatif bakım servisleri EK-5’te yer alan Palyatif Bakım Servislerinin Hizmet, Donanım Personel ve Fiziki Şartlar Asgari Standartları karşılaması kaydıyla genel palyatif servisi olarak yapılandırılabileceği gibi tür olarak erişkin ve çocuk hastalar için ayrı ayrı olacak şekilde de yapılandırılabilir.
(2) Erişkin palyatif bakım servisleri seviyesine göre; palyatif bakım servisi ve/veya palyatif kritik bakım servisi olarak yapılandırılır. Palyatif bakım hizmeti gerektiren tüm çocuk hastaların yatırılacağı çocuk palyatif bakım servisleri ise asgari donanım ve personel standartları bakımından palyatif kritik bakım servisine uygun olarak yapılandırılır.
(3) Sağlık tesisleri tarafından palyatif bakım servisi talepleri müdürlüklere iletilir. Müdürlükler Bakanlıktan onay aldıktan sonra en geç otuz gün içinde EK-6’da yer alan Palyatif Bakım Servisleri Tescil Talep Formunu doldurup tescil işlemlerini yaparak Bakanlığa bildirir.
(4) Bakanlığa bağlı kamu sağlık tesislerinde açılacak palyatif bakım servislerinin tescil işlemleri, bu Yönetmelikte belirtilen planlama kriterleri ve asgari standartlara uygun olması kaydıyla müdürlükler tarafından doğrudan yapılabilir. Bu şekilde gerçekleştirilen tescil işlemleri gerekçeleriyle birlikte Bakanlığa bildirilir.
(5) Tüm sağlık tesisleri bünyesinde palyatif bakım ve ESH koordinasyon birimleri oluşturulur.
(6) Sağlık tesisleri bünyesinde ihtiyaca göre sorumlu idareciler tarafından palyatif bakım hizmetleri polikliniği yapılandırılır. Birden fazla palyatif bakım servisi bulunan sağlık tesislerinde birden fazla poliklinik oluşturulabilir.
Palyatif bakım servislerinin fiziki şartları ve donanım standartları
MADDE 20 (1) Palyatif bakım servislerinin EK-5’te yer alan Palyatif Bakım Servislerinin Hizmet, Donanım Personel ve Fiziki Şartlar Asgari Standartları sağlaması zorunludur. Gerekli güvenlik önlemleri ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak alınır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Palyatif Bakım Hizmetleri Personel Görevlendirmeleri, Personellerin Yetki ve Sorumlulukları
Palyatif bakım hizmetleri personel görevlendirmeleri
MADDE 21 (1) Palyatif bakım hizmetleri, palyatif bakım ekibi tarafından yürütülür. Palyatif bakım ekibinin yapısı; sunulan bakımın seviyesi, hasta yükü, hizmetin niteliği ve birimin görev tanımı dikkate alınarak belirlenir. Ekipte yer alacak personel EK-5’te belirtilmiştir.
(2) Palyatif bakım hizmetlerinde; servis ya da yatak sayısı ve hasta bakım ihtiyacı ile uyumlu olacak şekilde servis sorumlu tabibi, koordinasyon birimi sorumlu tabibi ve yeterli sayıda sertifikalı hemşire görevlendirilir. Hemşire sayısı; hizmetin yirmi dört saat esasına göre kesintisiz sunulmasını sağlayacak, vardiya ve nöbet düzenini temin edecek şekilde planlanır.
(3) Tek bir palyatif bakım servisi bulunan sağlık tesislerinde sorumlu tabip aynı zamanda palyatif bakım ve ESH koordinasyon birimi ve palyatif bakım polikliniği sorumlusu olarak görev yapar. Birden fazla palyatif bakım servisi bulunan sağlık tesislerinde, her servis için bir sorumlu tabip ayrıca koordinasyon birimi için koordinatör tabip görevlendirilebilir.
(4) Palyatif bakım servisi bulunan sağlık tesislerinde palyatif bakım polikliniği oluşturulması halinde poliklinik çalışma düzeni sorumlu idareci tarafından ilgili tabipler arasında düzenlenir.
(5) Palyatif bakım servisi bulunmayan sağlık tesislerinde oluşturulan koordinasyon birimi için sorumlu tabip görevlendirilir. Poliklinik bulunması halinde çalışma düzeni sorumlu idareci tarafından belirlenir.
(6) Yeni açılan palyatif bakım servislerinde hemşirelere ilişkin sertifikasyon şartı, servisin faaliyete geçiş tarihinden itibaren en geç beş yıl içinde tamamlanır.
(7) Palyatif bakım servislerinde; sorumlu tabip ve hemşire kadrosuna ek olarak, kurumun imkânları ve hasta ihtiyaçları doğrultusunda diyetisyen, fizyoterapist, klinik psikolog ve diğer sağlık mensupları ile psikolog, sosyal hizmet uzmanı, çocuk gelişimcisi, manevi destek görevlisi ve diğer meslek mensupları görevlendirilebilir. Bu görevlendirmeler zorunlu kadro kapsamında değerlendirilmez.
(8) Palyatif kritik bakım servisleri için EK-5’te belirtilen uzman tabiplerin sağlık tesisinde tam zamanlı olarak hizmete katkı sağlaması esastır.
(9) Çocuk palyatif bakım servislerinde, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı palyatif bakım sorumlu tabibi olarak görevlendirilir. Ekip yapısı, Bakanlıkça yayımlanan klinik rehberler doğrultusunda oluşturulur.
Palyatif bakım ekibi ve koordinasyon birimi personelinin görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 22 (1) Palyatif bakım ve ESH koordinasyon birimi sorumlu tabibi hizmetin klinik koordinasyonundan, kalite standartlarının uygulanmasından ve Bakanlıkça yayımlanan klinik rehberlere uygun yürütülmesinden sorumludur. Denetimlerde kurumunu temsil eder ve kayıtların düzenli tutulmasını sağlar.
(2) Servis sorumlu tabibi hasta bakım ve tedavi süreçlerinde tıbbi kararlar alır, konsültasyonları planlar, bireyselleştirilmiş bakım planlarını oluşturur ve günceller. Bakım ekibinin görev dağılımını yapar, personelin nöbet listeleri ve çalışma programını düzenler, hizmet içi eğitim, gelişim ve sertifikasyon faaliyetlerini destekler.
(3) Tabip dışındaki diğer palyatif bakım ekip personeli görevini; ilgili mesleki mevzuatı, palyatif bakım hizmeti kapsamında almış oldukları sertifikalı ve diğer hizmet içi eğitimler ile sorumlu tabip tarafından belirlenen iş planı çerçevesinde yerine getirmekle yükümlüdür.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Palyatif Bakım Hizmetleri Sunum Süreçleri Palyatif bakım hizmetlerine başvurunun yapılması, değerlendirilmesi ve hasta kabulü
MADDE 23 (1) Palyatif bakım hizmetlerine ilk başvurular; ESH birimlerine, aile hekimlerine, acil servislere, yoğun bakım servislerine, kliniklere veya uzaktan sağlık hizmeti yoluyla yapılır.
(2) ESH birimi, aile hekimi veya hastane birimleri tarafından, hastanın takip ve tedavi planına ilişkin değerlendirme talebinde bulunulabilir. Bu talep doğrultusunda hastanın palyatif bakıma yatışına ilişkin nihai tıbbi karar palyatif bakım koordinasyon birimi tarafından verilir ve elektronik kayıt sistemi üzerinden güncellenir.
(3) Aile hekimleri ve ESH birimleri tarafından palyatif bakım ihtiyacı bulunduğu düşünülen hastalar için EK-7’de yer alan Palyatif Bakım Ön Değerlendirme Formu doldurularak ESKOM’a bildirilir. ESKOM tarafından ilgili sağlık tesisinin palyatif ve ESH koordinasyon birimi sorumlu tabibine iletilir ve değerlendirme bu birim tarafından yapılır. Palyatif servise yatışı gereken hastalar sağlık tesisi bünyesinde uygun palyatif yatağı varsa yatırılır. Uygun yatak bulunmaması hâlinde ESKOM’a bildirim yapılır. ESKOM tarafından uygun sağlık tesisinin belirlenmesi ve hasta transfer süreci koordine edilir.
(4) Sağlık tesisinde palyatif bakım ihtiyacı olduğu değerlendirilen hastalar, öncelikle palyatif bakım ve ESH koordinasyon birimine bildirilir ve değerlendirme bu birim tarafından yapılır. Aynı sağlık tesisi bünyesinde uygun palyatif bakım yatağı bulunması hâlinde hasta ilgili servise yatırılır. Uygun yatak bulunmaması hâlinde EK-7’de yer alan form doldurularak ESKOM’a bildirim yapılır. ESKOM tarafından uygun sağlık tesisinin belirlenmesi ve hasta transfer süreci koordine edilir.
Palyatif bakım servisine yatış endikasyonu ve taburculuk süreci
MADDE 24 (1) Palyatif bakıma yatış gerekliliği; semptom kontrolünün evde veya ayaktan bakım ile sağlanamaması, terminal dönem bakım ihtiyacının ortaya çıkması ya da sosyal ve fiziksel şartların evde bakımın sürdürülmesine imkân vermemesi durumunda hastanın tıbbi özgeçmişi ve güncel klinik durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir.
(2) Hastanın tanıları, hastalık evresi, semptom kontrol düzeyi, fonksiyonel durumu, e-Nabız üzerinden verileri, sosyal şartları ve bakım verenin desteği birlikte değerlendirilerek palyatif bakım sorumlu tabibi tarafından palyatif bakım servisi veya palyatif kritik bakım servisine kabul/yatış işlemleri gerçekleştirilir. Palyatif bakım servisleri ve palyatif kritik bakım servislerinde hasta refakatçisi bulunması esastır.
(3) Hastanın klinik durumu, yaşam kalitesi beklentileri ile hasta veya yakınının tercihleri dikkate alınarak bakım hedefleri belirlenir. Bu kapsamdaki görüşmeler yüz yüze veya gerekli hâllerde uzaktan sağlık hizmeti yoluyla yapılır. Belirlenen bakım hedefi ve bireyselleştirilmiş bakım planı hakkında hasta ve yakınına bilgilendirme yapılarak rıza alınır ve kaydedilerek ilgili birimlere elektronik ortamda bildirilir.
(4) Palyatif bakım servislerinde yatmakta olan hastanın taburculuk kararı servis sorumlu tabibi tarafından verilir. Taburculuk sonrası evde izleme uygun görülen hastalar için bireyselleştirilmiş bakım planı oluşturularak ESH birimi ve aile hekimliği ile elektronik ortamda paylaşılır ve izlem süreci başlatılır. Taburculuğu takiben ilk ev değerlendirmesi ESH birimi tarafından en geç üç gün içinde gerçekleştirilir. Yapılan tüm işlemler elektronik hasta kaydına işlenir ve düzenli olarak aile hekimliği ve palyatif bakım ve ESH koordinasyon birimi ile paylaşılır.
(5) ESH birimi; evde izlenen palyatif bakım hastalarında aile hekimleri tarafından reçete edilemeyen ilaçlar, tıbbi malzemeler ve rapor gerektiren durumlar için ilgili hastane uzman hekimleri ile konsültasyon sürecini koordine eder. Gerekli hâllerde hastanın hastaneye naklini ve muayene edilmesini sağlar. Engellilik, tıbbi cihaz veya benzeri sağlık kurulu raporu gerektiren durumlarda uzaktan sağlık hizmeti aracılığıyla yapılacak değerlendirmeler organize edilir. Bu süreçler ESKOM ile eşgüdüm içinde yürütülür.
(6) Aile hekimi; taburculuk sonrası kendisine kayıtlı evde sağlık hastalarında reçete sürekliliğini sağlar ve uygun aralıklarla hasta ya da bakımını yapan kişi ile uzaktan sağlık hizmeti yoluyla veya hastayı bulunduğu yerde ziyaret ederek değerlendirme yapar. Yapılan değerlendirme ve öneriler elektronik kayıt sistemine işlenir.
(7) ESH birimleri tarafından yürütülen izlem süreçleri, bakım planı güncelleme ihtiyaçlarının takibi ve hizmet birimleri arasındaki idari ve organizasyonel koordinasyon ESKOM tarafından sağlanır.
Yoğun bakım servisleri ve palyatif bakım servisleri arasında geçiş süreci
MADDE 25 (1) Yoğun bakım servisinde tedavi görmekte olan ve mevcut tıbbi durumu itibarıyla iyileştirici tedavi ile anlamlı klinik düzelme olması beklenmeyen hastalar için, ilgili hekim tarafından palyatif bakım ve ESH koordinasyon biriminden konsültasyon istenir. Konsültasyon sonucunda palyatif bakım ihtiyacı bulunduğunun belirlenmesi hâlinde hasta, aynı sağlık tesisi bünyesinde bulunan palyatif bakım veya palyatif kritik bakım servisine devredilir.
(2) Hastanın palyatif bakım ihtiyacının olduğu ancak aynı sağlık tesisinde palyatif bakım servisi bulunmadığı durumlarda, palyatif ve ESH koordinasyon birimi sorumlu tabibi tarafından ESKOM’a bildirilerek uygun yatak bulunan sağlık tesisine nakli sağlanır.
(3) Yoğun bakım servisinden çıkan hastanın palyatif ve ESH koordinasyon birimi tarafından yapılan klinik değerlendirmesi sonucunda; yatışı gerekli görülmeyerek, ESH kapsamında izlenmesine, aile hekimi takibine alınmasına ya da uzaktan sağlık hizmetleri ile desteklenmesine karar verilebilir ve elektronik kayıt sistemine işlenir.
(4) Hasta için oluşturulan bireyselleştirilmiş bakım planı; ESH birimi, hastanın kayıtlı olduğu aile hekimliği birimi ve gerekli hâllerde ilgili yataklı sağlık hizmeti sunucuları ile elektronik ortamda paylaşılır.
(5) Palyatif bakım servislerinden ileri yaşam desteği ve tedavi gereksinimi ile yoğun bakım servislerine geçecek olan hastalar yoğun bakım sorumlu hekimiyle konsültasyon yapılarak kararlaştırılır. Aynı sağlık tesisinde uygun yoğun bakım servisi varsa devredilir.
(6) Palyatif bakım servisinde yatarken yoğun bakım ihtiyacı olan hastalar için aynı sağlık tesisinde uygun yoğun bakım servisi/yatağı bulunamadığı durumlarda; palyatif ve ESH koordinasyon birimi sorumlu tabibi tarafından ASOS üzerinden uygun yatak bulunarak 112 Acil Sağlık Hizmetleri aracılığı ile hastanın nakli yapılır.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Kayıt Raporlama, Kalite Performans İzleme, Denetim ve Sorumluluk
Kayıt raporlama
MADDE 26 (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki tüm iş ve işlemler dijital ortamda kaydedilir ve kişisel verilerin korunmasına dair mevzuatta yer alan istisnai düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, kaydedilen veriler, ilgili mevzuatı uyarınca Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlık merkezî sağlık veri sistemine gönderilir.
(2) Bakanlık tarafından kurulan kayıt ve bildirim sistemi ile Bakanlıkça yapılacak diğer iş ve işlemlere esas olmak üzere talep edilen bilgi ve belgeler, sağlık tesisleri tarafından Bakanlığa gönderilir.
(3) ESH birimleri, palyatif bakım servisleri, palyatif bakım koordinasyon birimleri ve aile hekimliği birimleri; Bakanlıkça belirlenen elektronik kayıt formlarını eksiksiz, doğru ve güncel şekilde kullanmakla yükümlüdür.
(4) ESH ve palyatif bakım hizmetlerine ilişkin kayıtlar; bakımın sürekliliğinin sağlanması amacıyla ilgili ESH birimi, palyatif bakım servisi, palyatif bakım koordinasyon birimi ve hastanın kayıtlı olduğu aile hekimliği birimi arasında elektronik ortamda paylaşılır.
(5) ESH’ye geçiş, evden palyatif bakım servisine yönlendirme veya birimler arası bakım geçişlerine ilişkin idari ve organizasyonel kayıtlar ESKOM tarafından izlenir.
(6) ESH ile ilgili kayıtlar ve çağrı merkezi ses kayıtları 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan mevzuata uygun olarak saklanır.
(7) Arşivleme işlemleri, 18/10/2019 tarihli ve 30922 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yürütülür.
Kalite performans izleme
MADDE 27 (1) ESH ve palyatif bakım hizmetlerinin etkinliği, verimliliği, sürekliliği ve hizmet kalitesinin izlenmesi amacıyla Bakanlıkça yayımlanan sağlıkta kalite ve akreditasyon standartları esas alınır.
(2) Palyatif bakım servislerinde ilgili mevzuat doğrultusunda etkin enfeksiyon kontrol programları uygulanır.
Denetim ve sorumluluk
MADDE 28 (1) ESH birimleri ve palyatif bakım servisleri; 17/11/2023 tarihli ve 32372 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik kapsamında belirlenen usul ve esaslara uygun olarak EK-9’da yer alan Evde Sağlık Hizmetleri Birimi Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Formu ve EK-10’da yer alan Palyatif Bakım Servisi Denetim Sorgu ve İdari Yaptırım Formunda belirlenen kriterlere göre denetlenir.
(2) Gerekli hallerde Bakanlık ve müdürlükler tarafından olağan dışı denetimler yapılabilir.
(3) Denetim sırasında müdürlükler ve sağlık tesisleri; bilgi sistemleri, veri tabanları ve kayıtlar bakımından denetime yetkili personelin erişimine gerekli kolaylığı sağlar.
(4) Bu Yönetmelik kapsamındaki uygulamalar bakımından yasak olan fiiller şunlardır
a) Bu Yönetmelik hükümlerine göre Bakanlıktan faaliyet izin belgesi alınmaksızın birim kurulamaz ya da servis açılamaz ve faaliyette bulunulamaz.
b) Bu Yönetmelik hükümlerine göre sağlık tesislerinde müdürlüğün izni alınmaksızın ESH veya palyatif bakım hizmeti sunulamaz.
c) ESH birimlerinde ve palyatif bakım servislerinde, bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak ve müdürlükten izin alınmaksızın, faaliyet izin belgesine esas olan fiziki şartlar, donanım standartları ve personel durumunda değişiklik yapılamaz.
(5) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından kurulan ESH birimlerinde ve açılan palyatif bakım servislerinde bu Yönetmeliğe aykırı uygulamaların tespiti halinde; birinci ve ikinci tespitlerde yazılı uyarı yapılır ve eksikliğin giderilmesi için otuz gün süre verilir. Üçüncü tespitte kasıt, ihmal veya kusuru bulunan ilgililer hakkında ilgili mevzuat hükümlerine göre disiplin işlemleri uygulanır.
(6) Özel sağlık tesisleri bünyesinde açılan palyatif bakım servislerinde bu Yönetmeliğe aykırı uygulamaların tespiti halinde; EK-10’da yer alan Palyatif Bakım Servisi Denetim, Sorgu ve İdari Yaptırım Uygulama Formunda belirtilen idari yaptırımlar uygulanır.
(7) Bu Yönetmelik veya ilgili mevzuatında uygunsuzluk olarak belirlenen ancak idari yaptırımı bulunmayan fiiller hakkında; 3359 sayılı Kanunun ek 11 inci maddesi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
ONUNCU BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
İdarî sorumlulukların paylaşımı ve yetki devri
MADDE 29 (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri ve uygulamaya ilişkin aksaklıkları gidermeye, uygulamayı yönlendirmeye ve sorumlulukları paylaştırmaya Bakanlık yetkilidir.
(2) Bakanlık, bu Yönetmelikteki yetkilerinden bir kısmını valiliklere devredebilir. Yetki devri ile ilgili gerekli düzenlemeler Bakanlıkça belirlenir.
Hüküm bulunmayan haller
MADDE 30 (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde, ilgili sağlık tesisinin tabi olduğu mevzuat hükümleri ile genel sağlık mevzuatı uygulanır.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 31 (1) 2/6/2023 tarihli ve 32209 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Evde Sağlık Hizmeti Sunumu Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Mevcut denetimlerin tamamlanması
GEÇİCİ MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce başlatılan denetimler 31 inci madde ile yürürlükten kaldırılan Evde Sağlık Hizmeti Sunumu Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tamamlanır.
Tescil edilen hizmet birimlerinin durumu
GEÇİCİ MADDE 2 (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce Bakanlıkça tescil edilen evde sağlık ve palyatif bakım hizmetleri birimlerinin bu Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde yeniden tescil işlemleri bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde tamamlanır.
Mevcut palyatif bakım hizmetleri birimlerinde görevli hemşirelerin sertifikasyonu
GEÇİCİ MADDE 3 (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde faaliyette bulunan ve geçici 2 nci maddeye göre tescil edilecek palyatif bakım hizmetleri birimlerinde görevli hemşirelere ilişkin sertifikasyon şartı, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren en geç beş yıl içinde tamamlanır.
Yürürlük
MADDE 32 (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 33 (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız