1475 SAYILI İŞ KANUNUNA TABİ İŞ YERLERİNDE İŞVERENLERİN
KURACAKLARI OKUL ÖNCESİ EĞİTİM KURUMLARININ
EĞİTİM VE İŞLEYİŞ ESASLARI HAKKINDA TÜZÜK
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 18.2.1997 No : 97/9187
Dayandığı Kanunun Tarihi : 14.6.1973 No : 1739
Yayımlandığı Resmî Gazetenin Tarihi : 1.5.1997 No : 22976
Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 5 Cildi : 36
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç ve kapsam
Madde 1 Bu Tüzük, 1475 sayılı İş Kanununa tabi işyerlerinde, işverenlerce kurulacak okul öncesi eğitim kurumlarının eğitim ve işleyiş esas ve usullerine ilişkin hükümleri düzenler.
Tanımlar
Madde 2 Bu Tüzükte geçen okul öncesi eğitim kurumu (kurum), zorunlu ilköğretim çağı kapsamına girmeyen (0-72 ayını tamamlamayan) çocukların bakım ve eğitimlerinin sağlandığı kurumlar olarak;
A) Emzirme odaları: İş Kanununa tabi iş yerlerinde, bir yaşından küçük çocukların bırakılması, bakılması ve emzikli kadınların çocuklarını emzirmeleri için ayrılan odaları,
B) Yurt (Çocuk bakım yurdu-Kreş) : İş Kanununa tabi iş yerlerinde yaşları 0-72 (72 ayını tamamlamayan) arasındaki çocukların bakım ve eğitimlerinin yapıldığı yerleri,
C) Anaokulu: İş Kanununa tabi işyerlerinde yaşları 36-72 ay (72 ayını tamamlamayan) arasındaki çocukların bakım ve eğitimlerinin yapıldığı yerleri
ifade eder.
Kurum açma yükümlülüğü
Madde 3 İşverenlerin bu Tüzükte belirtilen kurumları açma yükümlülükleri hakkında "Gebe veya Emzikli Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Tüzük" hükümleri uygulanır.
"Gebe veya Emzikli Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Tüzük" hükümleri uyarınca yurt açma yükümlülüğünde olan işverenler anaokulu açmak zorundadırlar.
Kurum yapılarında bulunacak nitelikler ile beslenme, sağlık ve korunma hizmetleri
Madde 4 Bu Tüzük hükümlerine göre kurulacak kurumlarda, kurum yapılarında bulunacak nitelikler ile beslenme, sağlık ve korunma hizmetleri hakkında "Gebe veya Emzikli Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Tüzük" hükümleri uygulanır.
İKİNCİ BÖLÜM
Yönetim, Eğitim ve Denetim
Kurum personelinin nitelik ve sorumlulukları
Madde 5 Kurumda çalışacak personelde, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununda belirtilen Devlet memurluğuna alınmada aranan genel ve özel şartlarla birlikte aşağıda belirtilen nitelikler de aranır.
A) Yönetici
Kurumun amacına uygun olarak, işleyişle ilgili idari konulardaki her türlü işlerden ve kurumdaki çocukların sağlık kurallarına uygun bir ortam içinde yaşama, gelişme ve eğitimlerinin sağlanmasından birinci derecede sorumlu olmak üzere aşağıdaki niteliklerden birine sahip kişilerden biri yönetici olarak görevlendirilir.
1. Eğitim yönetimi, sosyal hizmetler, çocuk gelişimi ve eğitimi, okul öncesi eğitimi, psikoloji, çocuk sağlığı veya çocuk gelişimi ve anaokulu alanlarından birinde yüksek öğrenim görmüş olmak,
2. Eğitim fakültelerinden veya benzeri yüksek öğretim kurumlarından mezun olup okul öncesi öğretmeni ünvanını almış olmak,
3. İlkokul öğretmeni ünvanı olup, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilkokullarda en az beş yıl yönetici olarak çalışmış ve iyi derecede sicil almış olmak,
Yukarıdaki şartlardan birine sahip yönetici bulunamaması halinde, anaokulunda görevli öğretmenlerden birine bu görev geçici olarak verilebilir.
B) Öğretmen
Milli Eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak, çocukların gelişimlerini sağlamak, iyi alışkanlıklar kazandırmak, onları ilköğretime hazırlamak, şartları elverişsiz çevrelerden ve ailelerden gelen çocuklar için ortak bir yetişme ortamı yaratmak, çocukların Türkçeyi doğru ve güzel konuşmalarını sağlamak üzere, çocuk gelişimi ve eğitimi veya okul öncesi eğitimi alanında yüksek öğrenim görmüş, öğretmenlik formasyonuna sahip kişiler anaokulu öğretmeni olarak görevlendirilir.
C) Sağlık personeli
Çocukların periyodik sağlık kontrollerini yapmak, sağlıkla ilgili kayıtlarını tutmak, salgın ve bulaşıcı hastalıklara karşı gerekli önlemleri almak veya aldırmak, sağlık ve temizlik yönünden gerekli denetimleri yapmak üzere, doktor ve hemşireler görevlendirilir.
D) Diğer personel
Kurumdaki çocuk ve grup sayısına göre beslenme, temizlik ve diğer hizmetler için yeterli sayıda personel istihdam edilir. Bu personel için en az ilkokul diploması veya okur yazarlık belgesi almış ve sağlıklı olma şartı aranır.
Yukarıda belirtilen personel dışında, işverence gerekli görüldüğü takdirde, sosyal hizmet uzmanı, beslenme uzmanı ve psikolog, Kız Meslek Lisesi Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bölümü mezunlarıyla müzik, güzel sanatlar ve spor dalında ihtisas sahibi elemanlar görevlendirilebilir. Bunlar kendi alanları ile ilgili çalışma programları çerçevesinde faaliyet gösterirler.
Kurumlarda yürütülecek eğitim faaliyetleri
Madde 6 Yaşları ve medeni halleri ne olursa olsun 150'den fazla kadın işçi çalıştırıldığı takdirde, işverenin açacağı okul öncesi eğitim kurumlarında yaşları 0-36 ay arasındaki çocukların eğitim hizmetleri, Milli Eğitim Bakanlığının programlarına, yaşları 36-72 ay (72 ayını tamamlamayan) arasındaki çocukların eğitim hizmetleri ise, Milli Eğitim Bakanlığı program ve mevzuatına göre yürütülür.
Teftiş ve denetim
Madde 7 Bu Tüzük hükümleri uyarınca işverenlerin kuracakları okul öncesi eğitim kurumlarının eğitim faaliyetleri, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından denetlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Açılan kurumun bildirilmesi
Madde 8 İşverenler, İş Kanununa tabi işyerlerinde açtıkları kurumla ilgili bilgi ve belgeleri, açılma tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde bir rapor halinde Milli Eğitim ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlıklarına gönderirler.
Bu raporda aşağıdaki hususlar belirtilir
A) İşyerinin ünvanı, bağlı olduğu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüğü, sicil numarası ve adresi,
B) İşyerinde çalıştırılan toplam işçi sayısı ve kadın işçi sayısı,
C) Kuruma alınan çocuk sayısı, cinsiyeti,
D) Kurumun açık adresi, oda sayısı, oyun yerleri, bahçenin büyüklüğü, bakım ve eğitim araçlarının miktar ve çeşitleri,
Ortaklaşa kurulan kurumların yönetimi
Madde 9 Kurum birden fazla işveren tarafından ortaklaşa açıldığı takdirde, bu işverenler veya işveren vekilleri ayda en az bir defa toplanarak yönetim ve işleyiş esasları hakkında durum değerlendirmesi yaparlar. Gerekiyorsa iyileştirici önlemler alırlar.
Resmi kurum ve kuruluşlarla işbirliği
Madde 10 Kurumun anaokulundaki yönetici ve öğretmenleri, eğitim faaliyetlerinin verimli ve sağlıklı olarak gerçekleştirilmesi amacıyla Milli Eğitim Bakanlığına bağlı en yakın okul öncesi eğitim kurumlarıyla işbirliği yaparlar.
Geçici madde 1 – "Gebe veya Emzikli Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Tüzük" hükümleri uyarınca açılmış olan emzirme odaları ve bakım yurtları (kreş), bu Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 6 ay içinde yönetim ve eğitim hizmetleri yönünden bu Tüzük hükümlerine uygun hale getirilir.
Yürürlük
Madde 11 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun 21 inci maddesine göre Milli Eğitim Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca birlikte hazırlanıp Danıştayca incelenmiş olan bu Tüzük hükümleri Resmi Gazetede yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 12 Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.