22 Mayıs 2026 CUMA · Resmî Gazete · Sayı : 33261
YÖNETMELİK
İçişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından:
SİVİL HAVACILIK GÜVENLİĞİ YÖNETMELİĞİ (SHY-GÜVENLİK)
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, sivil havacılık alanında kamu düzeni ve güvenliğini bozan, yerde veya havada meydana gelebilecek her türlü yasadışı eylemlere karşı şahısların, yolcuların, mürettebatın, yer personelinin, havaalanı bina ve tesislerinin, hava araçlarının korunmasına ilişkin ilgili kurum, kuruluş ve kişilerin havacılık güvenliği ile ilgili görev, yetki ve sorumluluklarını düzenlemek ve uygulama esaslarını belirlemektir.
Portée
MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, sivil havacılık hizmetlerini yürütmek ve güvenliğini sağlamaktan sorumlu tüm kurum ve kuruluşları, gerçek veya tüzel kişileri, yerli/yabancı işletmeleri ve sivil havacılığa açık havaalanları ile tesisleri kapsar.
Fondement
MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 40 ıncı maddesi, 4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, 5/6/1945 tarihli ve 4749 sayılı Şikago'da 7 Aralık 1944 tarihinde Akit ve İmza Edilmiş Olan Milletlerarası Sivil Havacılık Anlaşması ile Sivil Havacılık Geçici Sözleşmesi ve Bunların Eklerinin Onanması Hakkında Kanun ile yürürlüğe girmiş olan Şikago Sözleşmesinin 17 numaralı Eki, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 254 üncü, 441 inci ve 474 üncü maddeleri ile 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 159 uncu, 161 inci, 437 nci ve 441 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 4 (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Acil durum: Havaalanında, normal hizmet akışı dışında personel, araç, gereç, malzeme kullanımı ve takviyesi ile ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği ve koordinasyonu gerektiren; güvenlik, kaza veya kurtarma ile ilgili her türlü durumu,
b) Alternatif güvenlik tedbirleri: Ticari yolcu taşımacılığı faaliyetleri dışındaki belirli sivil havacılık faaliyetlerinin kolaylaştırılması için bu Yönetmelik uyarınca belirlenen temel standartların tamamı veya bir kısmından farklı olarak belirlenen tedbirleri,
c) Ayrılmış alan: Havaalanlarında güvenlik tahditli alanlardan giriş kontrol önlemleri ile ayrılmış, sınırları açıkça belirlenmiş ve yalnızca belirli türde havacılık faaliyetleri için alternatif güvenlik tedbirlerin uygulandığı demarke alanları,
ç) A grubu yetkili acente: Kargo ve postanın güvenlik kontrollerini yerine getiren, taramasını gerçekleştiren ve/veya güvenli tedarik zincirinde yer alan entegre depolama ve nakil hizmetlerinden sorumlu lojistik sağlayıcıları, havayolu işletmelerini, taşıma işleri organizatörlerini ve yer hizmetleri kuruluşlarını,
d) Bilinen gönderici: Kendi hesabına kargo veya postayı üreten, meydana getiren ve prosedürleri herhangi bir hava aracında taşıma yapmayı sağlayacak şekilde genel güvenlik kurallarını ve standartlarını karşılayan ve Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilen göndericiyi,
e) Boşluk: Kişinin eğitim ve istihdamda olmadığı yirmi sekiz günden fazla süreyi,
f) Doğasına uygun yöntemlerle tarama: Yasaklı maddelerin tespit edilmesi için bagaj, kargo ve posta, havayolu posta ve malzemesi veya tedariklerin boyutu, şekli, içeriği veya diğer özelliklerinin dikkate alınarak en uygun yöntemle yasaklı maddeleri tanımlama ve/veya tespit etme amaçlı teknik ve diğer usullerin kullanımını,
g) EADUK: Eğitim, Araştırma ve Denetleme Uzmanları Kurulunu,
ğ) ECAC: Avrupa Sivil Havacılık Konferansını,
h) ECAC Doc. 30 Kısım II: Avrupa Sivil Havacılık Konferansı Havacılık Güvenliği Alanında Politika Beyanını,
ı) Eş güvenlik tedbirleri: Bu Yönetmelik uyarınca belirlenmiş güvenlik tedbirleri ile aynı veya benzer seviyede tespit veya önleme kapasitesine sahip tedbirleri,
i) Eşliksiz bagaj: Havayolu işletmesi tarafından uçak altında taşınmak üzere kabul edilen ve çekin (check-in) işlemini yapan yolcusunun hava aracında olmadığı bagajı,
j) GEADB: Güvenlik, Eğitim, Araştırma ve Denetleme Birimini,
k) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,
l) Gümrüklü saha: Gümrük idaresinin denetim, kontrol, yetki ve sorumluluğunda bulunan dış hatlar gelen ve giden yolcu salonları, havaalanlarının, iç hatlar hariç, güvenlik tahditli alanlarının kritik bölümleri, hava tarafı ve ayrılmış alanlar ile bu alanlarda bulunan güvenlik tahditli alanları,
m) Güvenlik kontrolü: Yasaklı maddelerin girişini önleyebilecek usullerin uygulanmasını,
n) Güvenlik kültürü: Bir organizasyonun günlük işleyişinde var olan ve organizasyon içindeki tüm birimlerin ve personelin eylem ve davranışları tarafından yansıtılan güvenlikle ilgili normlar, değerler, tutumlar ve varsayımlar setini,
o) Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması: 2920 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını,
ö) Güvenlik tahditli alan: Bir havaalanının hava tarafının, erişim kontrolüne ek olarak diğer güvenlik kontrollerinin uygulandığı, öncelikli risk alanları olarak tanımlanan alanlarını,
p) Güvenlik tahditli alanların kritik bölümleri: Altmış kişiden fazla havaalanı giriş kartı sahibi personelin giriş yetkisine sahip olduğu havaalanlarının, taranmış giden yolcuların giriş yapabildiği ve taranmış giden uçak altı bagajların geçtiği veya bulunduğu bölümlerini,
r) Havaalanı: Karada ve su üzerinde hava araçlarının kalkması ve inmesi için özel olarak hazırlanmış, hava araçlarının bakım ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına, yolcu ve yük alınmasına ve verilmesine elverişli tesisleri bulunan yerleri,
s) Havaalanı güvenlik komisyonu: 25/7/1997 tarihli ve 97/9707 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Sivil Hava Meydanları, Limanlar ve Sınır Kapılarında Güvenliğin Sağlanması, Görev ve Hizmetlerin Yürütülmesi Hakkında Yönetmeliğin 19 uncu maddesi uyarınca oluşturulan Güvenlik Komisyonunu,
ş) Havaalanı mülki idare amiri: İlgili mevzuat uyarınca havaalanında görevlendirilen mülki idare amirliği hizmetleri sınıfından kamu görevlisini,
t) Havaalanı işletmecisi: Havaalanı işletmecisi olan Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü ve özel havaalanı işletmeciliği yapan kuruluşları,
u) Hava aracı güvenlik araması: Hava aracının, yolcular ve yolcular dışındaki kişilerin erişebilecekleri kabin ve uçağın dış bölümlerinin yasaklı maddeler ve diğer tehlikeli maddelere karşı aranmasını,
ü) Hava tarafı: Havaalanında pistleri, taksi yolları, apron ve bunlara bitişik sahaları, hava araçlarının kalkmasını, inmesini ve yer manevralarını yapmasını, hava araçlarının yakıt, bakım ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasını ve yük ile yolcu indirilip bindirilmesini temin edici tesisleri ve belirli durumlarda doğrudan uçuş faaliyeti amacıyla kullanılan bina ve yapıları veya bunların bazı kısımlarını ve bu bölümlerin hepsine girişin kontrollü olduğu yerleri,
v) Havacılık güvenliği: Sivil havacılığın yasadışı eylemlere karşı korunması amacıyla alınan önlemler ve kullanılan insan ve malzeme kaynaklarının bir kombinasyonunu,
y) Havayolu işletmesi: Koltuk kapasitesi yirmi ve üzeri olan uçaklarla yolcu taşımacılığı ile sadece yük taşımacılığı yapan ticari hava taşıma işletmelerini,
z) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,
aa) İlave güvenlik tedbirleri: Bu Yönetmelik uyarınca belirlenmiş güvenlik tedbirlerinin uygulanmasından sonra ek olarak belirli bir tehdide karşı uygulanan tarama, arama ve diğer güvenlik kontrollerini,
bb) İşletme: Sivil havacılık alanında faaliyet gösteren ticari hava taşımacılığı, genel havacılık, amatör havacılık, sportif havacılık, havaalanı, terminal, tedarik, yer hizmeti, kargo acenteleri, antrepo, onaylı bakım ve özel güvenlik hizmeti kuruluşlarını veya işletmelerini,
cc) Kara tarafı: Bir havaalanında doğrudan uçuş faaliyetlerine dâhil olmayan terminal binalarını, diğer tüm yapıları, kullanımlı veya boş sahaları içine alan ve avan projede ya da master planda gösterilen; hava araçlarının yakıt, bakım ve diğer ihtiyaçlarının karşılanmasını, yolcuların ve hizmet alan veya hizmet üreten diğer kullanıcıların sağlık, eğitim, ibadet, alışveriş, ofis, depo, konaklama, ulaşım, iletişim ve buna benzer tüm ihtiyaçlarını karşılayıcı alanları da içerebilecek olan alanlar ve bölgeler ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca uygun görülecek olan yüksek katma değerli diğer tesisleri de içerebilen alanlar ve bölgeleri kapsayan, ana giriş yolu/yolları kontrol noktasından başlayarak hava tarafı dışında kalan havaalanı bölümünü,
çç) Kontrol noktası: Kişilerin, bagajların, eşyaların, kargo ve postaların, tedariklerin ve araçların güvenlik kontrolünün birlikte veya ayrı ayrı yapıldığı yeri,
dd) Kontrol noktası amiri: Kontrol noktasında görevlendirilmiş, sivil havacılık güvenliği alanında eğitim almış genel kolluk personelini,
ee) MANPADS: Taşınabilir hava savunma sistemlerini,
ff) Merkez Güvenlik Kurulu: Sivil Hava Meydanları, Limanlar ve Sınır Kapılarında Güvenliğin Sağlanması, Görev ve Hizmetlerin Yürütülmesi Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi uyarınca oluşturulan kurulu,
gg) MSHGP: Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programını,
ğğ) MSHGKKP: Milli Sivil Havacılık Güvenliği Kalite Kontrol Programını,
hh) Öngörülemeyen şekil: Güvenlik tedbirlerinin, caydırıcı etkisini ve etkinliğini artırmak amacıyla MSHGP ile tanımlanmış amaçlar doğrultusunda, düzensiz aralıklarla, farklı yerlerde ve/veya değişen araçlarla uygulanmasını,
ıı) Potansiyel tehlike arz eden yolcular: Kabul edilemeyen yolcular ile sınır dışı edilen veya hukuki gözetim altında bulunan tutuklu, hükümlü veya gözaltında bulunan yolcuları,
ii) Tarama: Yasadışı eylemlere müdahalede kullanılabilecek silah, patlayıcı veya diğer tehlikeli donanımlar gibi yasaklı maddeleri tanımlama ve/veya tespit etme amaçlı teknik ve diğer usullerin uygulanmasını,
jj) Tarayıcı personel: Güvenlik kontrol noktalarında tarayıcı olarak güvenlik hizmeti veren personeli,
kk) Test faaliyeti: Havacılık güvenliği tedbirlerinin yeterliliğinin yasadışı bir eylem gerçekleştirme girişimini gizli veya açık bir şekilde taklit edilerek kontrol edilmesini,
ll) Transfer yolcu: İki farklı uçuş arasında doğrudan bağlantılı olarak seyahat eden yolcuları,
mm) Transfer uçak altı bagaj: İki farklı uçuş arasında doğrudan bağlantılı olarak taşınan uçak altı bagajını,
nn) Transit yolcu: Bir havaalanından geldikleri aynı uçuş ile ayrılan yolcuları,
oo) Transit uçak altı bagaj: Bir havaalanından geldikleri aynı uçuş ile ayrılan uçak altı bagajını,
öö) Uçuş tedarikleri: Kabin bagajı, yolcular dışındaki kişiler tarafından taşınan nesneler ile havayolu posta ve malzemeleri haricinde yolcu veya mürettebat tarafından uçuş sırasında kullanım, tüketim veya satış için hava aracına alınan tüm malzemeleri,
pp) Uçuş tedariklerinin yetkili tedarikçisi: Genel Müdürlük tarafından, uyguladığı prosedürler ile genel güvenlik kurallarını ve standartlarını karşılayan, hava aracına uçuş tedariklerinin teslimatını gerçekleştirecek kadar yeterli ve uygun bir tedarikçi olarak, sertifikalandırılan işletmeleri,
rr) Ulusal havacılık güvenliği denetim görevlisi: Genel Müdürlük tarafından sertifikalandırılmış, havacılık güvenliği tedbirlerinin ulusal ve uluslararası mevzuata uyumluluğunun gerçekleştirilmesi için Genel Müdürlük adına, denetleme, test ve araştırma faaliyetlerinde görev yapan yetkili personeli,
ss) Yasadışı eylem: Sivil havacılığın emniyetini tehlikeye düşürmek amacıyla hava aracının yasadışı olarak ele geçirilmesini, hizmetteki hava aracına zarar verilmesini, havaalanı veya hava aracı içinde rehine alma durumunu, hava aracına, havaalanına veya havaalanı tesislerine zorla izinsiz girilmesini, hava aracına veya havaalanına kötü amaçla silah, tehlikeli cihaz veya madde sokulmasını, hava aracının insanları öldürmek, yaralamak, çevre ve binalara zarar vermek amacıyla silah olarak kullanılmasını, havaalanında veya sivil havacılık tesislerinde uçuşta veya yerde olan hava aracı, yolcular, mürettebat/ekip, yer personeli veya şahısların emniyetini tehlikeye atmayı ve benzeri nitelikteki eylemleri,
şş) Yetkili acente: Havayolu taşımacılığı ile iştigal eden bir kuruluş ile iş ilişkisi kuran ve kargo veya posta güvenliği ile ilgili Genel Müdürlük tarafından kabul edilen veya istenen güvenlik kontrollerini sağlayan bir havayolu işletmesi, yer hizmetleri kuruluşu, taşıma işleri organizatörleri veya entegre depolama ve nakil hizmetlerinden sorumlu lojistik sağlayıcısını,
tt) Yetkisiz erişim: Havacılık güvenliği tedbirlerinin yerine getirilmesi veya sivil havacılık faaliyetleri kapsamında görevli olmayanlar ile görev veya iş tanımının dışındaki alanlara, uçak altı bagajına, kargo ve postaya, uçuş tedariklerine veya havaalanı tedariklerine erişim sağlanmasını,
uu) Yolcular dışındaki kişiler: Yolcu olmayan personel, görevli, denetim görevlisi, stajyer, geçici görevli ve giriş yetkilendirmesi sahibi diğer kişileri,
üü) Yüksek riskli kargo ve posta: Hakkında sivil havacılığa karşı tehdit oluşturabileceğine ilişkin belirli bir istihbarat olan veya temel güvenlik önlemlerinin uçakları tehlikeye sokabilecek yasaklanmış maddeleri bulmaya elverişli olmayan veya bilinmeyen bir kaynaktan gelen veya müdahale belirtileri gösteren ve şüphe uyandıran anormallikleri bulunan kargoyu/postayı, ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte belirtilmeyen tanımlar ve kısaltmalar için 2920 sayılı Kanun, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve diğer sivil havacılık mevzuatı ile ülkemizin üyesi olduğu uluslararası sivil havacılık kuruluşları tarafından yayımlanan dokümanlarda belirtilen tanım ve kısaltmalar geçerlidir.
İKİNCİ BÖLÜM
MSHGP, Sivil Havacılık Güvenliği Organizasyonu ile Görev ve Sorumluluklar
Milli Sivil Havacılık Güvenlik Programı
MADDE 5 (1) Sivil havacılık alanında faaliyet gösteren tüm kurum ve kuruluşlar, şahıslar ve yolcuların uyması gereken güvenlik tedbirleri ile yasaklanan hususlara dair bu Yönetmelik uyarınca belirlenen güvenlik tedbirlerinin usul ve esasları MSHGP’de belirlenir. Genel Müdürlük tarafından hazırlanan MSHGP taslağı, Merkez Güvenlik Kurulunun uygun görüşü üzerine İçişleri Bakanlığı ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bakan Yardımcılarının imzası ile yürürlüğe girer.
(2) Genel Müdürlük, MSHGP’de uluslararası mevzuat ve uygulamalarda meydana gelen değişikliklerin yapılabilmesi amacı ile gerekli görülen değişiklikler ve acil uygulanması gereken havacılık güvenliği ile ilgili kararları toplantı gerçekleştirilmeksizin Merkez Güvenlik Kurulu üyelerinin görüşüne sunulabilir.
(3) Şikago Sözleşmesinin 9 ve 17 numaralı Ekleri ve ECAC Doc. 30 Kısım II’de değişiklik olması durumunda, MSHGP’de belirlenen sivil havacılık güvenliği uygulamalarının yeniden değerlendirilerek güncellenmesi sağlanır.
(4) Bu Yönetmelik ve MSHGP’de belirlenen standartlara ilave tedbirler, uçuş gerçekleştirilen ülke sivil havacılık otoritelerinin talep etmesi veya güvenlik risk değerlendirmeleri sonucu mevcut tedbirlerin yeterli görülmemesi halinde uygulanabilir. İlave güvenlik tedbirleri, talep eden kurum veya kuruluş ile bu tedbirlerden etkilenecek kurum veya kuruluşların görüşleri alınarak havaalanı bazındaki taleplerde mülki idare amirliği ve uluslararası taleplerde Genel Müdürlük tarafından yapılacak bir risk değerlendirmesi sonucunda, tehditle ilgili, objektif, tarafsız, risk ile orantılı olarak geçici ve makul bir süre için uygulanır. Bu sürenin sonunda ilave güvenlik tedbirlerinin uygulanması yeniden değerlendirilir.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü
MADDE 6 (1) Bu Yönetmelik çerçevesinde MSHGP'nin hazırlanması, yürütülmesi ve geliştirilmesi, bu Yönetmelikte belirlenen görev ve hizmetlerin koordinasyonu, Şikago Sözleşmesinin 9 numaralı Eki güvenlik ile ilgili standartları ve 17 numaralı Eki, ECAC gereklilikleri ve uluslararası uygulamalar ve önlemlerin uygulanması, sürdürülmesi ve izlenmesi ile görev ve sorumlulukların dağıtımı bakımından yetkili otorite Genel Müdürlüktür.
(2) Genel Müdürlüğün görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır
a) Şikago Sözleşmesinin 9 numaralı Ekinin güvenlik ile ilgili standartları, 17 numaralı Eki ve ECAC Doc. 30 Kısım II’deki değişiklikleri takip etmek ve ulusal mevzuatta gerekli güncellemeleri yapmak.
b) MSHGP ile eklerini takip etmek, ulusal ve uluslararası gerekliliklere göre güncellemek.
c) MSHGP ve havacılık güvenliği uygulamalarına yönelik rehber doküman oluşturmak.
ç) Ülke genelinde standartların sağlanması için havaalanı güvenlik programının genel esaslarını belirlemek ve havaalanları tarafından güvenlik programı hazırlanmasını sağlamak.
d) MSHGP ilgili bölümlerinde yer alan güvenlik uygulamalarının yerine getirilmesi amacıyla işletmelerin güvenlik planlarının genel esaslarını belirlemek ve uygun görülen güvenlik planlarını onaylamak.
e) Merkez Güvenlik Kurulunda yer alan diğer kurum ve kuruluşlarla birlikte sivil havacılık güvenliğine yönelik görev ve hizmetleri koordinasyon içinde yürütmek.
f) MSHGP, Merkez Güvenlik Kurulu tarafından alınan kararlar ve ilgili mevzuat ile verilmiş diğer görevleri yerine getirmek.
İçişleri Bakanlığı
MADDE 7 (1) İçişleri Bakanlığının görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
a) Havacılık güvenliğine yönelik ulusal ve uluslararası risk ve tehditleri takip ederek gerekli tedbirleri alarak, ilgili birimlerince Genel Müdürlüğe bildirilmesini sağlamak.
b) Türkiye’ye giriş yapmak üzere havaalanında sınır kapısına müracaat eden ancak Türkiye’ye girişi 6458 sayılı Kanunun 7 nci maddesi kapsamında uygun görülmeyen yabancı yolcuları, kabul edilemeyen yolcu kapsamına almak.
c) Potansiyel tehlike arz eden yolculara ilişkin ilgili mevzuat kapsamındaki işlemlerin yapılmasını sağlamak.
ç) Kullandığı sistemler üzerinden yabancı yolcuların ülkemize varışları öncesi risk değerlendirmelerini yapmak ve gerekli hallerde ülkemize girişlerini engelleyici tedbirler almak.
d) Sınır dışı edilmek üzere havaalanına getirilen yabancıların sivil havacılık güvenliği çerçevesinde ülkemizden çıkış işlemlerini gerçekleştirmek.
e) Havaalanlarında gerekli eğitimleri almış yeterli sayıda personel bulundurulmasını sağlamak ve planlamasını yapmak.
f) Havaalanlarındaki yasadışı eylemlere müdahale edecek eğitimli ve yeterli sayıda personeli sağlamak.
g) MSHGP, Merkez Güvenlik Kurulu tarafından alınan kararlar ve ilgili mevzuat ile verilmiş diğer görevleri yerine getirmek.
Ministère du Commerce
MADDE 8 (1) Ticaret Bakanlığının görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
a) Havaalanı sorumluluk dağılımı protokolü çerçevesinde havaalanı gümrüklü sahalarının güvenliğini sağlamak, giriş kontrol tedbirlerini uygulamak, yetkisiz kişi ve araç geçişini engellemek, eşyanın takip, kontrol ve muhafazasını sağlamak.
b) Kargo ve posta ile uçak altı bagajların havacılık güvenliği kapsamında yasaklı maddelerin tespiti amacıyla elle aranması, patlayıcı iz tespit cihazı ile taranması dâhil olmak üzere açılması gereken durumlarda bunlara refakat etmek.
c) MSHGP, Merkez Güvenlik Kurulu tarafından alınan kararlar ve ilgili mevzuat ile verilmiş diğer görevleri yerine getirmek.
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü
MADDE 9 (1) Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:
a) Havaalanlarının işletilmesi ile Türk Hava Sahasındaki hava trafiğinin düzenlenmesi ve kontrolünü sağlamak.
b) Yükümlülüğünde olan ve ilgili mevzuat ile verilmiş güvenlik kontrolü ve taraması tedbirlerinin yerine getirilmesini sağlamak.
c) MSHGP, Merkez Güvenlik Kurulu tarafından alınan kararlar ve ilgili mevzuat ile verilmiş diğer görevleri yerine getirmek.
Diğer kurum ve kuruluşlar
MADDE 10 (1) Havaalanı işletmeleri, terminal işletmeleri, havayolu işletmeleri, özel güvenlik işletmeleri ve diğer kurum ve kuruluşlar işletme sözleşmeleri ve havaalanı güvenliği sorumluluk dağılım protokolü çerçevesinde sorumluluklarını yerine getirir.
(2) Diğer kurum ve kuruluşlar; MSHGP, Merkez Güvenlik Kurulu tarafından alınan kararlar ve ilgili mevzuat ile verilmiş diğer görevleri yerine getirir.
Merkez Güvenlik Kurulu
MADDE 11 (1) Sivil havacılık güvenliği ile ilgili ulusal politikaların belirlenmesi, kurumlar arasında koordinasyonun sağlanması, ülke genelindeki sivil havaalanlarındaki güvenlik politikalarının ve alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi ile ulusal ve uluslararası güvenlik politika ve programlarının görüşülmesi, oluşturulması ve havaalanı mülki idare amirliklerince intikal ettirilen sorunların değerlendirilerek çözüme kavuşturulmasından Merkez Güvenlik Kurulu sorumludur.
(2) Merkez Güvenlik Kurulu; Sivil Hava Meydanları, Limanlar ve Sınır Kapılarında Güvenliğin Sağlanması, Görev ve Hizmetlerin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik, MSHGP ve ilgili mevzuat ile verilmiş diğer görevleri yerine getirir.
Eğitim, Araştırma ve Denetleme Uzmanları Kurulu
MADDE 12 (1) Genel Müdürlük koordinasyonunda, sivil havacılık güvenliği sorunlarıyla ilgili olarak çözüm yolları geliştirmek, araştırmalarda bulunmak, uzmanlık alanlarını içeren konularda Genel Müdürlüğe yardımcı olmak ve kurumlar arası koordinasyonun sağlanması amacıyla uzman düzeyinde personelden oluşan EADUK kurulur.
(2) EADUK sekretarya hizmetleri Genel Müdürlük tarafından yürütülür.
(3) EADUK üyeleri, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları MSHGP ile belirlenir.
(4) EADUK; Merkez Güvenlik Kurulu, MSHGP ve ilgili mevzuat ile verilmiş diğer görevleri yerine getirir.
Havaalanı mülki idare amiri
MADDE 13 (1) Havaalanlarında ulusal ve uluslararası mevzuata göre kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanması, havacılık güvenliğine yönelik kurum ve kuruluşlar arasındaki iş birliği ve koordinasyonun tesis edilmesi, kurum ve kuruluşların havacılık güvenliğine yönelik çalışmalarının denetlenmesi, denetim sonuçlarının takibi ve icrası ile havaalanı güvenlik programının oluşturulması ve icrası havaalanı mülki idare amiri tarafından yerine getirilir.
(2) Havaalanı mülki idare amiri havacılık güvenliği tedbirlerinin görev alanında bulunan tüm alan, bina ve tesislerde ilgili mevzuat ile belirlenen standartlara uygun bir şekilde yerine getirilmesinin sağlanmasından ve havacılık güvenliği tedbirlerinin yerine getirilmesinde ve sorumlu kurum, kuruluş ve işletmelerin koordinasyonunda görevli, yetkili ve sorumludur.
(3) Havaalanı mülki idare amiri; Merkez Güvenlik Kurulu, MSHGP ve ilgili mevzuat ile verilmiş diğer görevleri yerine getirir.
Havaalanı güvenlik komisyonu
MADDE 14 (1) Havaalanlarında ilgili mevzuatın ve havaalanı güvenlik programının uygulanması, havaalanında bulunan işletmeler ile diğer paydaşlar arasındaki koordinasyonun sağlanması amacıyla havaalanı mülki idare amirinin başkanlığında oluşturulan havaalanı güvenlik komisyonunun kararları ulusal ve uluslararası mevzuata uygunluk değerlendirmesi yapılmak üzere Genel Müdürlüğe sunulur.
(2) Havaalanı güvenlik komisyonunun sekretarya görevi il göç idaresi müdürlüğü tarafından yürütülür.
(3) Havaalanı güvenlik komisyonunun üyeleri, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları Sivil Hava Meydanları, Limanlar ve Sınır Kapılarında Güvenliğin Sağlanması, Görev ve Hizmetlerin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MSHGP ile belirlenir.
(4) Havaalanı güvenlik komisyonu üyeleri görevleri ile ilgili olarak yaptıkları işlerden havaalanı mülki idare amirine karşı sorumludur.
Havaalanı güvenlik, eğitim, araştırma ve denetleme birimi
MADDE 15 (1) Havaalanlarında, alınan güvenlik önlemlerini test etmek, denetlemek, araştırmak ve geliştirmek için raporlar hazırlamak üzere havaalanı güvenlik, eğitim, araştırma ve denetleme birimi oluşturulur.
(2) GEADB personeli, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları Sivil Hava Meydanları, Limanlar ve Sınır Kapılarında Güvenliğin Sağlanması, Görev ve Hizmetlerin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre MSHGP ile belirlenir.
(3) GEADB iş ve işlemleri il göç idaresi müdürlüğü tarafından yürütülür.
(4) GEADB personeli görevleri ile ilgili olarak yaptıkları işlerden havaalanı mülki idare amirine karşı sorumludur.
Kontrol noktası amiri
MADDE 16 (1) Kontrol noktası amiri;
a) Güvenlik tahditli alanlara, yetkisiz kişiler ile sivil havacılık güvenliğini tehdit eden her türlü tehlikeli ve yasaklı maddelerin girişinin engellenmesini sağlamakla,
b) Kontrol noktasında 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamında istihdam edilen personelin, yalnızca sivil havacılık güvenliği alanında yapmış olduğu görevlerini ilgili mevzuat çerçevesinde denetlemek ve gözetlemekle,
c) Denetim ve gözetim sonucunda tespit edilen ilgili mevzuata aykırı hususların raporlamasını ve gereği için ilgili birimlere bildirmesini sağlamakla, görevlidir.
Genel sorumluluk ve yasaklı maddeler
MADDE 17 (1) Bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat ile belirlenen havacılık güvenliği tedbirlerinin uygulanmasından, tedbirin uygulandığı havaalanı, tesis, terminal, antrepo, hava aracı, güvenlik kontrol noktası veya tarama sisteminin işletilmesinden sorumlu kurum, kuruluşlar ile yerli veya yabancı işletmeler bu Yönetmelikte belirtilen kurum, kuruluş ve işletmeler ile müşterek olarak sorumludur.
(2) Taşınması, bulundurulması veya kullanılması yasaklı olan maddeler MSHGP ile belirlenir.
Havacılık güvenliği maliyetlerinin karşılanması
MADDE 18 (1) Bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat ile belirlenen havacılık güvenliği uygulamalarının maliyetlerinin karşılanması, havacılık güvenliği kapsamında kullanılan güvenlik cihazlarının ve malzemelerinin temin ve idamesi ile gerekli ilave güvenlik yatırımlarının yapılması sorumluluğu Genel Müdürlük tarafından ruhsat, sertifika ya da yetki verilen işletmelere aittir.
(2) Bu Yönetmelik, ilgili mevzuat ile belirlenen veya üyesi olunan uluslararası kuruluşların gerekli kıldığı standartların dışında işletmeler tarafından belirli bir uçuş veya uçuşlar için havacılık güvenliği konusunda ilave güvenlik tedbirlerinin alınmasının istenmesi durumunda, maliyetler talep eden işletme tarafından karşılanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Havacılık Güvenliği Standartları ve Sorumlulukları
Havaalanı planlama gereklilikleri
MADDE 19 (1) Yeni havaalanı tesisleri tasarlanırken veya inşa edilirken veya mevcut havaalanı tesislerinde değişiklikler yapılırken, bu Yönetmelikte belirtilen gereklilikler ve MSHGP ile belirlenen yapısal güvenlik unsurları esas alınır. Genel Müdürlük; güvenlik ve emniyet unsurları ile uluslararası uçuşlara açık havaalanlarına yönelik unsurların; tasarım, inşaat ve tadilatlarda göz önünde bulundurulmasını sağlar.
(2) Havaalanlarında aşağıdaki alanlar oluşturulur
a) Kara tarafı,
b) Hava tarafı,
c) Güvenlik tahditli alan,
ç) Güvenlik tahditli alanların kritik bölümleri.
(3) Havaalanı mülki idare amiri tarafından ikinci fıkrada belirtilen alanların açık ve kesin olarak belirlenmesi ile güvenlik tahditli alanların belirlenmesinde risk değerlendirmesi yapılması sağlanır.
(4) İkinci fıkrada belirtilen alanlarda ve sınırlarda uygulanacak güvenlik tedbirleri MSHGP ile belirlenir.
Giriş kontrol
MADDE 20 (1) Havaalanlarında, hava tarafı, güvenlik tahditli alanlar ve güvenlik tahditli alanların kritik bölümlerine giriş kısıtlı tutulur. Kişilere ve araçlara sadece gerekli güvenlik koşullarını sağlamaları durumunda hava tarafı ve güvenlik tahditli alanlara giriş izni verilir. Havaalanlarında hava tarafı ve güvenlik tahditli alanlara yetkisiz erişimi önlemek amacıyla kişiler ve araçlar için havaalanı işletmesi tarafından giriş kontrol sistemleri oluşturulur. Havaalanı işletmesi tarafından kişilerin ve araçların hava tarafı ve güvenlik tahditli alanlara girişine yalnızca havacılık ve bağlı faaliyetler kapsamında geçerli bir nedene ve uygun yetkilendirmeye sahip olmaları halinde izin verilir.
(2) Havaalanı giriş kartı ve araç giriş yetkileri her havaalanında havaalanı giriş kartları yönergesinde düzenlenir.
(3) Kişilerin ve araçların hava tarafı ve güvenlik tahditli alanlara girişine izin verilmeden önce kişiler veya araçların yetkilendirmelerinin geçerliliği giriş kontrol noktalarında kontrol edilir.
(4) Yolcular dışındaki kişilere ve araçlara, güvenlik tahditli alanlara refakat olmadan giriş izni sadece kişinin veya aracın havacılık faaliyetlerinin bu alanlarda yürütülmesinde görevi olması ve kişilerin güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumlu sonuçlanmış olması halinde verilir.
(5) Güvenlik tahditli alanlara erişim sağlayan yolcu dışındaki kişilerin bağlı oldukları kurum veya kuruluşlar tarafından istihdam ve eğitim kayıtları ile varsa boşluklar kontrol edilir. Boşluklara dair açıklama kayıt altına alınarak giriş yetkisi talebi ile birlikte havaalanı mülki idare amirliğine sunulur.
(6) Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucu olumsuz olan bir kişiye giriş izni verilmez, verildiyse hemen geri alınır ve iptal edilir.
(7) Havaalanı işletmesi tarafından, yetkisiz erişimin önlenmesi amacıyla güvenlik tahditli alanlarda hava aracından ve hava aracına doğru hareket eden kişilerin ve araçların hareketlerinin gözetim ve denetim altında tutulması sağlanır.
(8) Havaalanı mülki idare amirliği tarafından, havaalanının güvenlik tahditli bölümleri haricindeki alanlardaki ve tesislerdeki kişiler ve araçlar için gerektiğinde güvenliğin sağlanması amacıyla giriş yetkilendirilmesi yapılır.
(9) Giriş yetkilendirmesi uygulamasına ilişkin hususlar havaalanı giriş kartları yönergesinde belirlenir.
Kara tarafı güvenliği
MADDE 21 (1) Havaalanlarında risk ve tehdit değerlendirmesine uygun olarak muhtemel yasadışı eylem tehditlerinin bertaraf edilmesi ve önlenmesi amacıyla kara tarafı alanları için güvenlik tedbirleri alınır.
(2) Kara tarafı güvenliği tedbirleri MSHGP ile belirlenen çerçevede havaalanı mülki idare amiri tarafından belirlenir.
(3) Kara tarafı güvenliği tedbirlerinin uygulanması için kurum ve kuruluşlar arasındaki koordinasyon ulusal düzeyde Merkez Güvenlik Kurulu, havaalanı düzeyinde ise havaalanı güvenlik komisyonu aracılığı ile sağlanır.
Yolcu dışındaki kişiler ve taşıdıkları eşyaların taranması
MADDE 22 (1) Havaalanı işletmesi tarafından, havacılık güvenliğinin ihlal edilmemesiyle sınırlı olmak üzere, teknik cihazlar ile yapılan kontrol ve aramada patlayıcıların ve patlayıcı cihazların varlığının tespit edilemeyeceği durumlarda, ilk teknik cihaza ilave olarak diğer teknik cihazlar ve el ile arama yöntemi dâhil patlayıcıların ve patlayıcı cihazların varlığını tespit edebilecek yöntemler, düzensiz aralıklarla ve öngörülemeyen şekilde uygulanır.
(2) Patlayıcıların ve patlayıcı cihazların tespitine imkân veren teknik cihazlar ve el ile arama dâhil diğer yöntemlerin, düzensiz aralıklarla ve öngörülemeyen şekilde uygulanması için kullanılabilecek usuller MSHGP ile belirlenir.
(3) Havaalanlarında risk değerlendirmesi sonucuna göre belirlenen yolcu dışındaki kişiler için havaalanı mülki idare amiri tarafından teklif edilen taramadan muafiyetler veya özel tarama usulleri belirlenip belirlenmeyeceğine ilişkin karar Genel Müdürlüğün uygun görüşü üzerine il valisi tarafından verilir.
Araçların aranması
MADDE 23 (1) Havaalanı işletmesi tarafından güvenlik tahditli alanlara giren araçlar, içindeki kişiler, eşyaları ile birlikte taramaya ve uygun güvenlik kontrollerine tabi tutulurlar.
(2) Havaalanlarında güvenlik tahditli alanlara giren araçlar için risk değerlendirmesi sonucuna göre havaalanı mülki idare amiri tarafından teklif edilen arama, tarama ve güvenlik kontrollerinden muafiyetler veya özel arama usulleri belirlenip belirlenmeyeceğine ilişkin karar Genel Müdürlüğün uygun görüşü üzerine il valisi tarafından verilir.
Gözetim, devriye ve diğer fiziksel kontroller
MADDE 24 (1) Havaalanı sınırlarında gözetim, devriye ve diğer fiziksel kontroller uygulanır.
(2) Gözetim, devriye ve diğer fiziksel kontrollerin amaçları şunlardır
a) Havaalanlarında ve kamu erişiminin bulunduğu bitişik alanlarda, kişilerin yasadışı bir eylemi gerçekleştirebileceğine dair şüpheli davranışları analiz etmek.
b) Bir yasadışı eylemi gerçekleştirmek için kullanılabilecek güvenlik zafiyetlerini tespit etmek.
c) Kişilerin bu gibi eylemleri gerçekleştirmesini engellemek.
ç) Mümkün olması halinde kişileri teşebbüsten alıkoymak.
(3) Havaalanı mülki idare amiri, gözetim, devriye ve diğer fiziksel kontrollerin uygulanmasından sorumludur. Havaalanı mülki idare amiri tarafından havaalanında faaliyet yürüten kurum, kuruluşlar veya işletmelerin sorumluluk sahalarının sınırları belirlenir.
Havaalanında özel ayrılmış alanlar
MADDE 25 (1) Havaalanı mülki idare amirliği tarafından havaalanlarında alternatif tedbirleri uygulayabilmek üzere diğer alanlardan ayrılmış demarke alanlar oluşturulup oluşturulmayacağına karar verilir. Bu alanlar güvenlik tedbirlerinin tümüyle geçerli olduğu güvenlik tahditli alanlardan net bir şekilde ayrılır ve bir hava aracına, yolcularına, bagajlarına, kargo ve postalarına uygulanan mevcut güvenlik standartlarının korumasını sağlamak amacıyla bu alanlara geçişler önlenir. Havaalanlarında alternatif tedbirlerin belirlenen standartlara uygun bir şekilde uygulanmasının sağlanmasından havaalanı işletmesi sorumludur.
(2) Havaalanlarında alternatif tedbirleri uygulayabilmek üzere diğer alanlardan ayrılmış demarke alanların oluşturulabilmesine dair usuller MSHGP ile belirlenir.
Hava aracı güvenlik kontrolü ve araması
MADDE 26 (1) Hava aracı, her kalkış öncesinde herhangi bir yasaklı maddenin bulunmadığından emin olmak amacıyla, hava aracı güvenlik kontrolüne veya hava aracı güvenlik aramasına tabi tutulur. Hava aracı güvenlik kontrolü veya hava aracı güvenlik aramasının standartlara uygun bir şekilde yapılmasının sağlanmasından havayolu işletmesi sorumludur.
(2) Hava aracı güvenlik kontrolü veya hava aracı güvenlik araması yapılmasına dair usuller MSHGP ile belirlenir.
Hava aracının korunması
MADDE 27 (1) Her hava aracı yasadışı eylem ve yetkisiz erişime karşı korunur. Hava aracının standartlara uygun bir şekilde korunmasının sağlanmasından havayolu işletmesi sorumludur.
(2) Hava aracının yasadışı eylemlere ve yetkisiz erişime karşı korunması için park ettiği veya bulunduğu alanın güvenlik durumuna uygun tedbirler ilgili güvenlik birimince alınır.
(3) Havayolu işletmeleri uçuş esnasında yetkisiz kişilerin kokpite girmesini önlemek amacıyla uygun tedbirleri alırlar.
Taşınabilir hava savunma sistemleri
MADDE 28 (1) Havaalanı mülki idare amirliği tarafından havaalanlarında veya yakın çevresinde hava araçlarına veya havaalanı tesislerine karşı MANPADS ve benzer diğer silahlarla gerçekleştirilebilecek muhtemel saldırıların önlenmesi için uygun tedbirler alınması sağlanır.
(2) Genel Müdürlük ve havaalanı mülki idare amiri, uygun tedbirleri risk ve tehdit değerlendirmesi sonucuna göre belirler. Bu tedbirlerin uygulanmasından sorumlu kurum ve/veya kuruluşlar Genel Müdürlük, havaalanı işletmecisi ve havaalanı mülki idare amiri tarafından risk ve tehdit değerlendirmesi sonucuna göre belirlenir.
Yolcular ve kabin bagajları ile beraberlerindeki eşyaların taranması
MADDE 29 (1) Yolcular ve kabin bagajları ile beraberlerindeki eşyaların standartlara uygun bir şekilde taranmasının sağlanmasından havaalanı işletmesi sorumludur.
(2) Tüm giden, transfer ve transit yolcular ve bunların kabin bagajları ile beraberlerindeki eşyaları, yasaklı maddelerin güvenlik tahditli alanlara ve hava aracına sokulmasını önlemek amacıyla teknik cihazlar ve gerektiğinde el ile kontrol edilir ve aranır.
(3) Havacılık güvenliğinin ihlal edilmemesiyle sınırlı olmak üzere, teknik cihazlar ile yapılan kontrol ve aramada patlayıcıların ve patlayıcı cihazların varlığının tespit edilemeyeceği durumlarda, ilk teknik cihaza ilave olarak diğer teknik cihazlar ve el ile arama yöntemi dâhil patlayıcıların ve patlayıcı cihazların varlığını tespit edebilecek yöntemler, düzensiz aralıklarla ve öngörülemeyen şekilde uygulanır.
(4) Patlayıcıların ve patlayıcı cihazların tespitine imkân veren teknik cihazlar ve el ile arama dâhil diğer yöntemlerin, düzensiz aralıklarla ve öngörülemeyen şekilde uygulanması için kullanılabilecek usuller MSHGP ile belirlenir.
(5) Tarayıcı personel, kabin bagajı ve beraberindeki eşyaların yasaklı madde içerip içermediğini tespit edemediği durumlarda, söz konusu bagajın güvenlik tahditli alanlara girişini reddeder veya aynı ya da farklı bir teknik cihazla ya da elle arama dahil farklı bir yöntemle yeniden taranmasını sağlar.
(6) Transfer yolcular ile bunların kabin bagajları ve beraberindeki eşyaların, bu Yönetmelik ve MSHGP uyarınca belirlenen standartlara göre güvenlik tedbirlerinin eş değer olarak tanındığı bir ülke veya havaalanından gelmeleri halinde, söz konusu yolcu ve eşyaların taranmadan muaf tutulup tutulmayacağına Genel Müdürlük tarafından yapılacak risk değerlendirmesi sonucunda karar verilir.
(7) Transit yolcular ve bunların kabin bagajları ile beraberlerindeki eşyaların taramadan muaf tutulup tutulmayacağına Genel Müdürlük tarafından yapılacak risk değerlendirmesi sonucuna göre karar verilir.
(8) Genel Müdürlük risk değerlendirmesi sonucuna göre, transit yolcular ve bunların kabin bagajları ile beraberlerindeki eşyaları için uygulanacak güvenlik kontrollerine dair esasları belirler.
Yolcular ve kabin bagajları ile beraberlerindeki eşyaların korunması
MADDE 30 (1) Yolcular ve kabin bagajları ile beraberlerindeki eşyalar tarandıkları noktadan itibaren, taşındıkları hava aracına binişlerine kadar yasadışı eylemlere ve yetkisiz müdahaleye karşı korunmasının sağlanmasından havaalanı işletmesi sorumludur.
(2) Gelen yolcuların, taranmış giden yolcular ile karışmalarına, MSHGP uyarınca belirlenen standartlara uygun bir şekilde taranmadıkları sürece izin verilmez.
(3) Taranmış giden yolcular ile taranmamış kişilerin karışmasının tespit edilmesi veya bundan şüphelenilmesi durumunda, karışmanın olduğu alan yasaklı maddelerin tespiti amacıyla aranır, ilgili yolcular, kabin bagajları ve beraberlerindeki eşyalar yeniden taranır.
(4) Transit yolcu operasyonu gerçekleşen havaalanlarında, transit yolcuların, kabin bagajlarının ve eşyalarının yetkisiz müdahalelerden korunması ile transit havaalanının güvenlik bütünlüğünün korunması amacıyla transit operasyonlar için tedbirlerin alınması havaalanı işletmesi tarafından sağlanır.
Potansiyel tehlike arz eden yolcular
MADDE 31 (1) Havaalanı işletmesi; adli veya idari süreçlere tabi olan ve bu sebeplerden dolayı havayolu ile seyahat zorunluluğu olan potansiyel tehlike arz eden yolcuların uygun güvenlik kontrollerine tabi tutulmasının sağlanmasından sorumludur.
(2) Havayolu işletmesi, potansiyel tehlike arz eden yolcular hakkında uygun güvenlik önlemlerinin yerine getirilebilmesi amacıyla potansiyel tehlike arz eden yolcu tarafından bizzat veya yolcuların nakil edilmesinden sorumlu kurum veya kuruluş tarafından havaalanı mülki idare amirliği aracılığıyla yazılı olarak bilgilendirilir. İlgili havayolu işletmesi kaptan pilotunu konu hakkında bilgilendirmekten sorumludur.
(3) Havaalanlarında hizmet veren havayolu işletmecilerinin güvenlik program veya planlarında, potansiyel tehlike arz eden yolcuların taşınması durumunda, hava aracının emniyeti ve güvenliğinin sağlanması için alınacak tedbirler ve uygulama usulleri belirlenir.
(4) Potansiyel tehlike arz eden yolcular için gönderen kurum/kuruluş tarafından yapılacak risk değerlendirmesi sonucuna uygun ilave güvenlik tedbirleri havaalanı işletmesi tarafından uygulanır.
Uçak altı bagajının taranması
MADDE 32 (1) Havaalanı işletmesi tüm uçak altı bagajların Genel Müdürlük tarafından belirlenen standartlarda taranmasından sorumludur.
(2) Tüm uçak altı bagajlar bir hava aracına yüklenmeden önce yasaklı maddelerin güvenlik tahditli alanlara ve hava aracına girişini önlemek amacıyla havacılık güvenliğinin ihlal edilmemesiyle sınırlı olmak üzere, teknik cihazlar ile yapılan kontrol ve aramada patlayıcıların ve patlayıcı cihazların varlığının tespit edilemeyeceği durumlarda, ilk teknik cihaza ilave olarak diğer teknik cihazlar ve el ile arama yöntemi dâhil patlayıcıların ve patlayıcı cihazların varlığını tespit edebilecek yöntemler, düzensiz aralıklarla ve öngörülemeyen şekilde uygulanır.
(3) Transfer uçak altı bagajların, bu Yönetmelik ve MSHGP uyarınca belirlenen standartlara göre Merkez Güvenlik Kurulu tarafından güvenlik tedbirlerinin eşdeğer olarak tanındığı bir ülkeden veya havaalanından gelmeleri durumunda, bunların taramadan muaf tutulup tutulamayacağına yapılacak risk değerlendirmesi sonucuna göre Genel Müdürlük tarafından karar verilebilir.
(4) Transit uçak altı bagajlar taşındıkları hava aracından ayrılmamaları durumunda, yalnızca yetkisiz müdahaleye karşı korunmadıkları veya yasadışı eylem gerçekleştirmek üzere kullanılacaklarına dair güçlü bir şüphe olması halinde taranırlar.
(5) Tarayıcı personel, uçak altı bagajda yasaklı bir madde bulunup bulunmadığını tespit edemediği durumlarda, söz konusu bagajın güvenlik tahditli alanlara girişine izin vermez veya bagajın aynı ya da farklı bir teknik cihazla ya da elle arama dahil olmak üzere farklı bir yöntemle yeniden kontrol edilmesini sağlar.
Uçak altı bagajının korunması
MADDE 33 (1) Hava aracında taşınacak olan tüm uçak altı bagajlar, tarandığı veya havayolu işletmesi tarafından kabul edildiği noktadan sonra taşınacağı hava aracının ayrılışına kadar yetkisiz müdahaleye karşı korunur.
(2) Yetkisiz müdahaleye karşı korunmamış olan uçak altı bagajın havaalanı veya terminal işletmesi tarafından yeniden taranması sağlanır.
(3) Uçak altı bagajının, belirlenen standartlara uygun şekilde korunmasının sağlanmasından havayolu işletmesi sorumludur.
Kişi bagaj eşleşmesi
MADDE 34 (1) Bir havayolu işletmesi uçak altı bagajlardan, yalnızca ilgili uçuşta taşınmak üzere kabul edilmiş, eşlikli ve eşliksiz olarak ayrı ayrı tanımlanmış ve uygun standartlarda taranmış olanlarını taşıyabilir. Tüm uçak altı bagajların bu gereklilikleri karşıladığı ve o uçuşta taşınmaya onaylı olduğu kayıt altına alınır. Kişi bagaj eşleşmesinin standartlara uygun şekilde gerçekleştirilmesinin sağlanmasından havayolu işletmesi sorumludur.
Eşliksiz bagaj
MADDE 35 (1) Eşliksiz bagajlar taramaya tabi tutulmak şartıyla taşınabilir. Eşliksiz bagajın belirlenen standartlara uygun şekilde taranmasının sağlanmasından havayolu işletmesi sorumludur.
(2) Bir uçak altı bagajı, yolcunun kontrolünün dışında faktörler nedeniyle eşliksiz bagaj haline gelmişse, risk değerlendirmesi sonucuna göre yeniden taramadan muaf tutulabilir. Uçak altı bagajının yolcunun kontrolünün dışında faktörler nedeniyle eşliksiz hale geldiğine karar verilmesinden ve risk değerlendirmesinin yapılmasından havayolu işletmesi sorumludur.
Kargo ve posta için genel hükümler
MADDE 36 (1) Tüm kargo ve postalar bir hava aracına yüklenmeden önce, güvenlik kontrollerine tabi tutulurlar. Transfer kargo ve postanın, daha önce uygun güvenlik kontrollerine tabi tutulduğu doğrulanırsa taramadan muaf tutulup tutulmayacağına A grubu yetkili acente tarafından karar verilir. Kargo ve posta için uygun güvenlik kontrollerinin daha önce uygulandığına dair doğrulama usulleri MSHGP ile belirlenir.
(2) Transit kargo ve posta, hava aracından indirilmemesi durumunda taramadan muaf tutulabilir.
(3) Genel Müdürlük tarafından taşınmasına istisnai olarak izin verilmediği müddetçe bir araya getirilmiş patlayıcı ve yangın çıkaran düzeneklerin kargo ve posta gönderilerinde taşınması yasaktır.
(4) Kargo ve postaların belirlenen standartlara uygun bir şekilde güvenlik kontrollerine tabi tutulmasının sağlanmasından havayolu işletmesi ve yetkili acente sorumludur.
Güvenli tedarik zinciri
MADDE 37 (1) Bir havayolu işletmesi tarafından taşınacak kargo ve postaların uygun güvenlik kontrollerine ve taramaya tabi tutulmasını sağlamak amacıyla Genel Müdürlük tarafından yetkili acente ve bilinen göndericileri içeren bir güvenlik tedarik zinciri sistemi oluşturulur.
(2) Yetkili acenteler güvenlik kontrollerinin uygulanmasından sonra havayolu ile taşınmak üzere kayıt ve kabul edilmiş olan gönderiyi sevk ederken elektronik veya yazılı şekilde gönderiye eşlik edecek bir gönderi güvenlik beyanında bulunurlar.
Kargo ve postanın taranması
MADDE 38 (1) Kargo ve postalar, gizlenmiş olan herhangi bir yasaklı maddenin tespit edilebilmesini sağlayabilecek yeterlilikte ve gönderinin doğasına uygun yöntemlerle taranırlar. Kargo ve postaların belirlenen standartlara uygun bir şekilde taranmasından havayolu işletmesi ile A grubu yetkili acente sorumludur.
(2) A grubu yetkili acenteler gizlenmiş olan herhangi bir yasaklı maddenin bulunmadığından emin olamadığı durumlarda, kargo ve postanın açılmasını ve el ile arama dâhil olmak üzere yeniden taranmasını sağlar. Yasaklı madde içermediğinden emin olunmayan gönderiler A grubu yetkili acente tarafından kabul edilemez.
(3) Genel Müdürlük, kargo ve postalar için gerektiğinde geçerli nedenlere ve risk değerlendirmesine dayalı olarak özel tarama usulleri veya taramadan muafiyetler oluşturulup oluşturulmayacağına karar verir.
Kargo ve postanın korunması
MADDE 39 (1) Hava aracında taşınacak olan kargo ve posta, gerekli güvenlik kontrollerinin sağlanmasının ve uygun olduğunda taramanın ardından, taşınacağı hava aracının ayrılışına kadar yetkisiz müdahaleye karşı korunur. Hava aracında taşınacak kargo ve postanın bu belirlenen standartlara uygun bir şekilde korunmasından yetkili acente, bilinen gönderici ve havayolu işletmesi sorumludur.
Yüksek riskli kargo ve posta
MADDE 40 (1) Yüksek riskli kargo ve postaya ilave güvenlik kontrolleri ve tarama uygulanır. Bu kontrollerin ve taramanın belirlenen standartlara uygun şekilde gerçekleştirilmesinden havayolu işletmesi ile A grubu yetkili acente sorumludur.
Havayolu postası ve malzemeleri için genel hükümler
MADDE 41 (1) Bir havayolu işletmesi, yasaklı maddelerin hava aracına girmesini önlemek amacıyla hava aracında taşınacak olan havayolu postası veya malzemelerinin, uygun güvenlik kontrollerine tabi tutulmasını sağlar ve hava aracına yüklenene kadar korur.
(2) Genel Müdürlük, gerektiğinde geçerli sebeplere ve risk değerlendirmesine dayalı olarak havayolu posta ve malzemelerinin taramadan muaf tutulup tutulmayacaklarına karar verir.
Yolcu ve bagaj işlemlerinde kullanılan havayolu postası ve malzemeleri
MADDE 42 (1) Yolcu ve bagaj işlemlerinde kullanılan ve havacılık güvenliğini tehlikeye sokabilecek havayolu posta ve malzemeleri güvenlik tahditli alanlara ve hava aracına yetkisiz erişimin önlenmesi amacıyla korunur veya gözetim altında tutulur. Yolcu ve bagaj işlemlerinde kullanılan havayolu postası ve malzemelerinin korunmasının sağlanmasından havayolu işletmesi sorumludur.
Uçuş tedarikleri için genel hükümler
MADDE 43 (1) Yasaklı maddelerin hava aracına ve güvenlik tahditli alanlara girmesini önlemek amacıyla uçuş tedarikleri uygun güvenlik kontrollerine tabi tutulur ve hava aracına yüklenene kadar korunur. Uçuş tedariklerinin belirlenen standartlara uygun bir şekilde güvenlik kontrollerine tabi tutulması ve hava aracına yüklenene kadar korunmasından uçuş tedariklerinin yetkili tedarikçisi ve havayolu işletmesi yetkili ve sorumludur.
(2) Güvenlik kontrollerini sağlayan ve doğrudan hava aracına uçuş tedarikleri teslim eden tedarikçiler, gerekli şartları yerine getirmeleri halinde uçuş tedariklerinin yetkili tedarikçisi olarak Genel Müdürlük tarafından onaylanır.
(3) Bir havayolu işletmesi, kendi hava araçlarına yüklenecek uçuş tedarikleri için uygun güvenlik kontrollerini uyguladığı takdirde yetkili tedarikçi onayından muaf sayılır.
(4) Uçuş tedariklerini sağlayan tedarikçiler, havayolu işletmesi veya yetkili uçuş tedarikçisi tarafından, havacılık güvenliği standartlarını karşıladıkları teyit edildikten sonra uçuş tedariklerinin bilinen tedarikçisi olarak atanabilir.
(5) Uçuş tedariklerinin bilinen tedarikçisi tarafından temin edilmeyen uçuş tedariklerinin herhangi bir yasaklı maddenin tespit edilebilmesini sağlayabilecek yeterlilikte ve doğasına uygun yöntem veya yöntemler ile Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilmiş tedarikçiler tarafından taranması sağlanır.
(6) Bir havayolu işletmesi yalnızca Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilmiş tedarikçilerden uçuş tedarikleri kabul edebilir.
Havaalanı tedarikleri için genel hükümler
MADDE 44 (1) Havaalanı tedariklerinin belirlenen standartlara uygun bir şekilde güvenlik kontrollerine tabi tutulmasının sağlanmasından havaalanı işletmesi yetkili ve sorumludur. Yasaklı maddelerin güvenlik tahditli alanlara girmesini önlemek amacıyla havaalanı tedarikleri uygun güvenlik kontrollerine tabi tutulur.
(2) Havaalanı tedariklerinin bilinen tedarikçisi tarafından temin edilmeyen havaalanı tedariklerinin gizlenmiş olan herhangi bir yasaklı maddenin tespit edilebilmesini sağlayabilecek yeterlilikte ve tedariklerin doğasına uygun yöntemler ile taranması sağlanır. Havaalanı tedariklerinin belirlenen standartlara uygun bir şekilde taranmasının sağlanmasından havaalanı işletmesi sorumludur.
(3) Havaalanı tedarikleri sağlayan tedarikçiler, yalnızca havaalanı mülki idare amiri tarafından MSHGP’de belirlenen havacılık güvenliği standartlarını karşıladıklarının onaylanmasının ardından havaalanı tedariklerinin bilinen tedarikçisi olarak atanabilirler.
Uçuş güvenlik tedbirleri
MADDE 45 (1) Uçuş esnasında yasadışı eylemlerin önlenmesi için güvenlik tedbirleri alınır. Bu bölümde belirtilen tedbirlerin belirlenen standartlara uygun bir şekilde alınmasının sağlanmasından havayolu işletmesi ve hava aracında uçuş güvenlik görevlisi görevlendirilmesi durumunda ise ilgili mevzuatta yer alan sorumluluk alanları göz önünde bulundurularak havayolu işletmesi ile birlikte ilgili genel kolluk birimi sorumludur.
Silahların taşınması
MADDE 46 (1) Her türlü silah, mühimmat, harp malzemesi, askeri malzeme ve savunma sistemlerinin sivil hava araçlarında taşınması yasaktır.
(2) Birinci fıkrada belirtilen yasaklara istisna getirmek üzere, özel veya genel nitelikte izin vermeye, 2920 sayılı Kanunun 93 üncü maddesi uyarınca Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı yetkilidir.
(3) Yolculara ait ruhsatlı silahların hava aracında taşınmasına dair kurallar MSHGP’de belirlenir.
Eğitim, sertifikasyon ve güvenlik kültürü
MADDE 47 (1) Havacılık güvenliği tedbirlerini uygulamaktan sorumlu veya ilgili kurum, kuruluşların ve işletmelerin tüm personeli için havacılık güvenliği tedbirlerinin etkinliğinin arttırılması amacıyla eğitim ve sertifikasyon gereklilikleri Genel Müdürlük tarafından belirlenir. Kurum, kuruluşlar, işletmeler ile yerli ve yabancı havayolu işletmeleri bu maddede yer alan eğitim ve sertifikasyon gerekliliklerini yerine getirmekten ve başlangıç ve tazeleme eğitimlerini uygun hedef gruplarına göre düzenlemekten, eğitim kayıtlarını tutmaktan ve talep edildiğinde denetim görevlilerine sunmaktan sorumludur.
(2) Sivil havacılık güvenliği eğitimleri, Genel Müdürlük tarafından onaylanan eğitim içerikleri ve ihtiyaç olması halinde Genel Müdürlük tarafından sertifikalandırılmış sivil havacılık güvenliği eğitmenleri tarafından düzenlenebilir.
(3) Sivil havacılık alanında faaliyet gösteren tüm işletmelerde MSHGP ile belirlenmiş güvenlik kontrollerinin yerine getirilmesinden sorumlu, güvenlik tahditli alanlara refakat olmadan erişim izni olan ve/veya hizmete özel veya daha ileri bir gizlilik seviyesine sahip bilgilere erişebilen görevli tüm kişilerin, Genel Müdürlük tarafından belirlenen çerçevede bu görevleri üstlenmeleri, alanlara erişmeleri veya bilgilere ulaşmaları öncesinde bağlı bulundukları ildeki havaalanı mülki idare amirliğine sundukları giriş kartı talebinin olumlu değerlendirilmesi gerekir.
(4) Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda uygun bulunmayan kişilerin güvenlik kontrollerini uygulama yetkisi, güvenlik tahditli alanlara refakat olmadan erişim ve hassas havacılık güvenlik bilgilerine erişimi hemen sonlandırılır.
(5) Tarayıcı personel, tarama görevinin etkin ve sürekli şekilde yerine getirilmesinin sağlanması için Genel Müdürlük tarafından belirlenen gereklilikler doğrultusunda sertifikalandırılır.
(6) MSHGP ile belirlenmiş güvenlik tedbirlerinin uygulanmasından sorumlu ve hava tarafına refakat olmadan erişim sağlamaya yetkili tüm personel, güvenlik bilinci başlangıç ve tazeleme eğitimi alır.
Güvenlik sistem ve cihazları
MADDE 48 (1) Tüm kurum, kuruluş, işletmeler ile yerli ve yabancı havayolu işletmeleri havacılık güvenliği uygulamalarını yerine getirirken yalnızca ulusal ve uluslararası mevzuat çerçevesinde belirlenen standartları karşılayan güvenlik sistem ve cihazlarını kullanabilir.
(2) Havacılık güvenliği önlemlerinin etkin ve verimli şekilde yerine getirilebilmesinin sağlanması amacıyla bu Yönetmelikle sorumlu olduğu belirtilen kurum, kuruluş veya işletmeler; sivil havacılık güvenliği sistem ve cihazları ile sarf malzemelerinin ilgili mevzuatta belirtilen ve risk değerlendirmesi sonucuna göre belirlenen asgari sayıda temin edilmesinden, tesis edilmesinden ve bakımından sorumludur.
(3) Bu Yönetmelik ile belirlenen havacılık güvenliği tedbirlerini güvenlik sistem ve cihazları ile yerine getiren kurum ve kuruluşlar ile işletmeler, bu cihaz ve sistemlerin belirlenen standartlarda kullanılmasından temin ve tesis edenle müşterek olarak sorumludur.
(4) Sivil havacılık güvenliği alanında, yalnızca onay ile kullanılabilecek olan sistem ve cihazlar Genel Müdürlük tarafından belirlenir ve sertifikasyona tabi tutulur.
(5) Güvenlik sistem ve cihazları üretici tarafından belirlenmiş ve Genel Müdürlük tarafından onaylanmış olan işletim talimatına uygun şekilde kullanılır.
(6) Havacılık güvenliği alanında kullanılan güvenlik sistem ve cihazları düzenli aralıklar ile kalite kontrol ve çalışma testlerine tabi tutulur. Kalite kontrol ve çalışma testlerinin belirlenen standartlara uygun bir şekilde gerçekleştirilmesinden güvenlik sistem ve cihazının işletilmesinden sorumlu kurum, kuruluş, işletmeler ve yerli ve yabancı havayolu işletmeleri sorumludur.
(7) Güvenlik kontrol noktalarında güvenlik sistem ve cihazları tarafından oluşturulan veya kaydedilen, kişinin açık kimlik ve kişisel bilgilerine ulaşılmasına imkân sağlamayan görüntü, istatistik veya havacılık güvenliği ile ilgili diğer kayıtların araştırma, geliştirme ve yenilik amacıyla kullanılmasına izin vermeye ilgili mevzuatına göre Genel Müdürlük yetkilidir.
Hava trafik yönetimi güvenliği
MADDE 49 (1) Hava seyrüsefer hizmetleri sağlayıcıları bir güvenlik yönetim sistemi oluşturup, hizmet verilen her bir havaalanı için bir hava trafik yönetimi güvenlik planı hazırlar, onay için Genel Müdürlüğe sunar.
(2) Bu Yönetmelik uyarınca, hava seyrüsefer hizmetleri sağlayıcıları, yasadışı eylemler dâhil olmak üzere hava seyrüsefer hizmetlerinin sürekliliğini aksatan müdahalelerden koruyan politika ve süreçler oluşturmaktan ve uygulamaktan sorumludur.
Siber güvenlik
MADDE 50 (1) Genel Müdürlük, ilgili mevzuat çerçevesinde tüm kurum, kuruluşlar ve işletmelere yönelik sivil havacılığa karşı siber tehdit yönetimi konusunda düzenlemeler yapma ve standartları belirleme hususunda görevli, yetkili ve sorumludur.
(2) Bu Yönetmelik uyarınca tüm işletmeler Genel Müdürlüğün belirlediği düzenlemeler ve standartlar kapsamında kritik bilgi ve operasyonel sistemlerinin gizlilik, bütünlük ve erişilebilirliğini korumak için tedbirler alır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Güvenlik Tedbirlerinin Denetimi
Milli Sivil Havacılık Güvenliği Kalite Kontrol Programı
MADDE 51 (1) Bu Yönetmelik, MSHGP ve ilgili diğer mevzuat ile belirlenen güvenlik tedbirlerine uyumun düzenli olarak değerlendirilmesi ve belirlenen tedbirlerin etkinliğinin doğrulanması amacıyla Genel Müdürlük tarafından MSHGKKP oluşturulur ve yürütülür.
(2) Tüm havaalanları, yerli ve yabancı işletmeler ile havacılık güvenliğine dair sorumluluğu bulunan diğer tüm kurum ve kuruluşların, bu Yönetmelik, MSHGP ve ilgili diğer mevzuat ile belirlenen güvenlik tedbirlerine uyumluluğunun belirlenmesi ve tespit edilen eksikliklerin hızlıca giderilmesini sağlamak için risk değerlendirmesi ile belirlenen düzenli aralıklarla kapsamlı denetim, denetim ve testleri içeren gözetim faaliyetleri Genel Müdürlük tarafından gerçekleştirilir.
(3) MSHGKKP aşağıdaki hususları kapsar
a) MSHGP kapsamında uygulanan tedbirleri uygulayanlarla gözetim yapanların bağımsızlığını.
b) Gözetim faaliyetlerini yerine getiren personelin eğitim ve sertifikasyonunu.
c) Gözetim faaliyetlerini yerine getiren personelin görevini yerine getirirken ihtiyaç duyduğu tüm bilgileri edinmesi ve düzeltici faaliyetleri yaptırabilmesine dair yetkilendirmeyi.
ç) Yolcular, mürettebat ve yer hizmetleri personeli gibi kaynaklardan sağlanan güvenlik bilgilerinin analiz edilmesinde kullanılacak gizli raporlama sistemini.
d) MSHGP’nin etkin şekilde geliştirilmesi ve uygulanmasına katkı sağlamak amacıyla, uyumsuzlukların nedenleri ve örüntülerinin belirlenmesi, uygulanan ve/veya sürdürülen düzeltici faaliyetlerin doğrulanması da dahil olmak üzere, MSHGKKP’nin sonuçlarının kaydedilmesi ve analiz edilmesi süreçlerini.
(4) Bu Yönetmelik, MSHGP ve ilgili diğer mevzuat ile belirlenen tedbirlerin uygulanmasından sorumlu kurum veya kuruluşlar, bu görevlerinin tamamını veya bir kısmını dışarıdan alt yüklenici ve/veya hizmet alımı yolu ile yerine getirmeleri durumunda, uygulanan tedbirlerin tabi olunan mevzuata uygunluğunu düzenli aralıklar ile denetler.
Ulusal havacılık güvenliği denetim görevlisi çalışma, usul ve esasları ile görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 52 (1) İlgili ulusal ve uluslararası mevzuat ile belirlenen güvenlik tedbirlerine uyumun değerlendirilmesi ve belirlenen tedbirlerin etkinliğinin ölçülmesi kapsamındaki faaliyetler MSHGKKP uyarınca eğitilmiş ve yetkilendirilmiş ulusal havacılık güvenliği denetim görevlileri tarafından gerçekleştirilir.
(2) Ulusal havacılık güvenliği denetim görevlilerinin; denetim, kapsamlı denetim ve test faaliyeti gerçekleştirirken sorumlulukları şunlardır:
a) Bağlı bulundukları kurum veya kuruluşlardan bağımsız, etki altında kalmadan ve yalnızca Genel Müdürlük adına havacılık güvenliğinin sağlanması amacıyla hareket etmek.
b) Edindikleri gizli bilgi ve belgeleri ve raporları Genel Müdürlük haricinde hiçbir kurum, kuruluş ve kişi ile paylaşamamak, yetkisiz kişilere açıklamamak.
c) Görevleri esnasında kamu etik kurallarına uygun davranmak.
ç) Raporları MSHGKKP’de belirlenen usulde ve süresi içerisinde Genel Müdürlüğe sunmak.
(3) Ulusal havacılık güvenliği denetim görevlilerinin; denetim, kapsamlı denetim ve test faaliyeti gerçekleştirirken yetkileri şunlardır:
a) Sivil havacılığa hizmet veren her havaalanı ve tesisin, görevleri ile ilgili herhangi bir bölümüne veya yerli ya da yabancı tescilli tüm hava araçlarına girmek, MSHGKKP faaliyetlerinin yürütülmesi için gerekli her türlü, bilgi, belge ve kayda erişmek, görevli kişiler ile görüşmek.
b) Güvenlik sistem ve cihazlarını denetleme ve performans gereklerine uygun olarak test etmek ve rapora yansıtmak üzere örneğini almak.
c) Tespit edilen eksiklik veya bulguların giderilmesi amacıyla yapılması gerekenleri raporlamak.
ç) Tespit edilen eksiklik veya bulguların can ve mal güvenliğini doğrudan tehlikeye düşürdüğü durumlarda havaalanı mülki idare amiri ve Genel Müdürlük ile koordine sağlanarak eksik veya mevzuat ile uyumsuz olduğu tespit edilen uygulamanın düzeltilmesini sağlamak, gerekirse düzeltme sağlanıncaya kadar operasyonu durdurmak.
d) Görevlerini gerçekleştirirken ihtiyaç duyduğu eşya, malzeme ve Genel Müdürlük tarafından onaylanmış yasaklı maddeler ve taklitlerini taşımak.
(4) Bu madde kapsamındaki raporlar Genel Müdürlük tarafından İçişleri Bakanlığının ilgili birimlerine gönderilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Yasadışı Eylemlere Müdahale Yönetimi
Hava aracına yönelik tehditlerin önlenmesi
MADDE 53 (1) Bir hava aracının yasadışı eylemlere maruz kalabileceğine dair güvenilir bir bilgi edinilmesi durumunda, hava aracının halen yerde olduğu anda yasadışı müdahale eylemlerine karşı korunması, hava aracı havalanmışsa muhtemel iniş havaalanları, ilgili ülkelerin hava seyrüsefer hizmet sağlayıcıları ve ilgili ülkeler, mümkün olan en kısa sürede Genel Müdürlük aracılığı ile bilgilendirilir.
(2) Bir hava aracının yasadışı eylemlere maruz kalabileceğine dair güvenilir bir bilgi olduğunda yasaklı maddeler veya bileşenlerinin tespiti amacıyla hava aracı aramaya tabi tutulur. Bu arama öncesinde ilgili havayolu işletmecisi havaalanı mülki idare amiri tarafından bilgilendirilir.
(3) Havaalanlarında şüphelenilen tehlikeli cihazların ve diğer potansiyel tehlikelerin araştırılması, etkisiz hale getirilmesi veya gerekli ise imha edilmesi amacıyla havaalanı işletmesi tarafından düzenlemeler yapılır.
(4) Havaalanlarında yasadışı eylemlere karşı havaalanı mülki idare amiri tarafından muhtemel harekât tarzı planı oluşturulur ve uygulanması için gerekli kaynakların temin edilmesi sağlanır. Muhtemel harekât tarzı planı düzenli aralıklar ile performans gerekliliklerine uygun olarak test edilir.
(5) Sivil havacılığa karşı yasadışı eylem girişimi şüphelerine veya gerçekleşen yasadışı eylemlere özel eğitimli ve yetkili personel müdahale eder. Müdahale edecek birim, 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu kapsamında havaalanı mülki idare amiri tarafından belirlenir. Özel eğitimli ve yetkili personelin görevlendirilmesinden ve eğitilmesinden Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı görevli, yetkili ve sorumludur.
(6) MSHGP ile belirlenen güvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesinden sorumlu kurum ve kuruluşlar hazırlık eylemleri dâhil yasadışı eylemlere dair olayları derhal ilgili havaalanı mülki idare amirliğine ve kolluk birimlerine rapor ederler.
Hava aracına yönelik yasadışı eylemlere karşılık verilmesi
MADDE 54 (1) Ülke sınırları içerisinde yerde iken yasadışı eylemlere maruz kalmış bir hava aracının yolcularının ve mürettebatının emniyeti için yolculuklarının devamına kadar ilgili havaalanı mülki idare amiri tarafından uygun tedbirler alınır.
(2) Yasadışı bir eyleme maruz kalan bir hava aracına hava trafik hizmeti sağlanması durumunda, hava aracının uçuşuna ilişkin tüm bilgiler toplanır ve bu bilgiler bilinen veya tahmin edilen varış havaalanındakiler de dâhil ilgili hava trafik birimlerinden sorumlu tüm diğer ülkelere Genel Müdürlük tarafından iletilir. Konunun aciliyet durumuna göre ilgili hava trafik ünitesi diğer hava trafik ünitelerini de bilgilendirebilir.
(3) Yasadışı olarak ele geçirilmiş olan bir hava aracına, seyrüsefer yardımlarının sağlanması, hava trafik hizmeti ve iniş iznini de kapsayan durumun gerektirdiği yardımların yapılması Genel Müdürlük koordinesinde sağlanır.
(4) Ülke sınırları içerisine iniş gerçekleştiren yasadışı olarak ele geçirilmiş bir hava aracının, insan hayatının korunması amacıyla kalkış yapmasının gerektiği haller dışında yerde tutulması için uygun tedbirlerin alınması havaalanı mülki idare amiri tarafından sağlanır. Bu tedbirler alınırken uçuşa devamın getireceği ağır bir tehlike dikkate alınır. Mümkün olduğunda, Genel Müdürlük tarafından hava aracının işletmesinin devleti ve hava aracının planlanan veya varsayılan varış noktası devleti bilgilendirilir ve gerektiğinde bilgi alışverişinde bulunulur.
(5) Genel Müdürlük tarafından yasadışı bir eyleme maruz kalan bir hava aracına, hava aracının inişine dair ve ilgili tüm bilgiler en hızlı biçimde hava aracının tescil devleti ve işletmesinin devleti ile vatandaşları ölen ya da yaralanan devletlerin her birine, vatandaşları rehin alınan devletlerin her birine, hava aracında vatandaşları olduğu bilinen devletlerin her birine ve ICAO’ya iletilir.
Bilgi alışverişi ve raporlama
MADDE 55 (1) Genel Müdürlük sivil havacılık güvenliğine karşı girişilen yasadışı bir eylemin, sona ermesinden sonra mümkün olan en kısa sürede, havacılık güvenliği boyutuna dair bilgilerin ICAO ile paylaşımı hususunda yetkili, görevli ve sorumludur.
(2) Genel Müdürlük yasadışı bir eylem karşısında, güvenlik kontrollerini ve süreçlerini yeniden değerlendirerek, benzer bir eylemin tekrarının önlenmesi amacıyla zayıflıkların giderilmesi için gerekli önlemlerin zamanında alınmasını sağlar.
ALTINCI BÖLÜM
İş Birliği
Ulusal düzeyde iş birliği
MADDE 56 (1) Ulusal ve yerel düzeyde, sivil havacılık güvenliğinin tutarlı ve uygun seviyede sağlanması ve sivil havacılığa karşı yasadışı eylemlerin önlenmesi veya gerçekleşmesi halinde bu eylemlere müdahale edilmesi, soruşturulması ve araştırılması amacıyla Genel Müdürlük tarafından ilgili kurum, kuruluşlar ve işletmeler arasında eşgüdüm, iş birliği ve risk ve tehdit bilgisi dâhil bilgi paylaşımı yapılıp yapılamayacağına karar verilir.
Uluslararası düzeyde temsil ve iş birliği
MADDE 57 (1) Ülkemizin üyesi olduğu ICAO, ECAC ve havacılık ile ilgili diğer uluslararası teşkilatlar nezdinde temsil, iletişim ve iş birliği makamı Genel Müdürlüktür. Genel Müdürlük, bu görevini Dışişleri Bakanlığı dahil olmak üzere ilgili diğer kurum ve kuruluşlarla eşgüdüm halinde yürütür.
Devletlerarası iş birliği ve güvenlik tedbirlerinin denkliği
MADDE 58 (1) Başka devletlerden belirli bir uçuş veya uçuşlar için gelen ilave güvenlik tedbirleri talepleri Genel Müdürlüğe bildirilir. Bu ilave güvenlik tedbirlerinin uygulanabilirliği, Dışişleri Bakanlığının ve İçişleri Bakanlığının ilgili birimlerinin değerlendirmelerinin ardından Genel Müdürlük tarafından onaylanır.
(2) Genel Müdürlük, risk ve tehdit değerlendirmesi veya istihbarat bilgilerine dayanarak gerektiğinde havayolu işletmeleri veya devletlerden ilave güvenlik tedbirleri alınmasını talep edilip edilmeyeceğine karar verir.
(3) Diğer devletlerden gelen inceleme veya ziyaret talepleri Dışişleri Bakanlığının ve İçişleri Bakanlığının ilgili birimlerinin görüşlerinin ardından Genel Müdürlük tarafından mütekabiliyet esasına göre değerlendirilir.
(4) Ülkemize veya ülkemizden gerçekleştirilen uçuşlar için uygulanan havacılık güvenliği tedbirlerinin, ülkemizin havacılık güvenliği mevzuatındaki standartlara denkliğinin, karşılıklı veya tek taraflı olarak havaalanı bazında veya tüm havaalanlarını kapsayacak şekilde tanınıp tanınmayacağına, Dışişleri Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığının ilgili birimlerinin görüşlerinin alınmasının ardından, Genel Müdürlük tarafından karar verilir.
(5) Genel Müdürlük tarafından ICAO üyesi bir başka devletin sivil havacılığına yönelik tehdit bilgisi edinilmesi halinde bu bilgiler, mümkün olduğu ölçüde, ilgili devletin yetkili kurumları ile paylaşılır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Alternatif ve ilave güvenlik tedbirleri
MADDE 59 (1) Bu Yönetmelik ve MSHGP’de belirlenen standartlardan farklı alternatif güvenlik tedbirlerinin uygulanacağı havaalanları, havaalanlarının ayrılmış alanları veya operasyon türleri, bir risk değerlendirmesine dayalı olarak Genel Müdürlüğün uygun görüşü üzerine havaalanı mülki idare amirliği tarafından belirlenir.
(2) Acil durumlarda havaalanı mülki idare amiri, il valisinin onayı ile alternatif güvenlik tedbiri almaya yetkilidir.
(3) Bu Yönetmelik ve MSHGP’de belirlenen standartlara ilave güvenlik tedbirleri, uçuş gerçekleştirilen ülke sivil havacılık otoritelerinin talep etmesi veya güvenlik risk değerlendirmeleri sonucu mevcut tedbirlerin yeterli görülmemesi halinde uygulanabilir. İlave güvenlik tedbirleri, talep eden kurum veya kuruluş ile bu tedbirlerden etkilenecek kurum veya kuruluşların görüşleri alınarak havaalanı bazındaki taleplerde mülki idare amirliği ve uluslararası taleplerde Genel Müdürlük tarafından yapılacak bir risk değerlendirmesi sonucunda, tehditle ilgili, objektif, tarafsız, risk ile orantılı olarak geçici ve makul bir süre için uygulanır. Bu sürenin sonunda ilave güvenlik tedbirlerinin uygulanması yeniden değerlendirilir.
Standartlara eş güvenlik tedbirleri
MADDE 60 (1) Bu Yönetmelikte ve ilgili diğer mevzuatta yer alan standartlardan farklı standartlarda tedbirlerin ve güvenlik cihazlarının sivil havacılık güvenliği alanında kullanılmasına, bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat ile belirlenen güvenlik tedbirlerine eşdeğer olmaları şartıyla standartlara eş güvenlik tedbirini alacak veya uygulayacak kurum ve kuruluş tarafından yapılacak risk değerlendirmesi sonucuna göre Genel Müdürlük tarafından karar verilir.
Muafiyetler
MADDE 61 (1) Bu Yönetmelik ve MSHGP’de belirlenen standartlardan muafiyetler, muafiyeti gerektiren geçerli nedenlerin olması halinde, Genel Müdürlüğün uygun görüşü üzerine havaalanı mülki idare amirliği tarafından uygulanır.
Alt düzenleme yetkisi
MADDE 62 (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili tereddütleri gidermeye, uygulamayı düzenlemeye ve bu Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak üzere alt düzenleyici işlemler yapmaya İçişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı müştereken yetkilidir.
Yürürlük
MADDE 63 (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 64 (1) Bu Yönetmelik hükümlerini İçişleri Bakanı ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanı birlikte yürütür.