Şantiye Şefleri hakkında Yönetmelik

ŞANTİYE ŞEFLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; plân, fen, sanat, sağlık, çevre şartlarına ve standartlara uygun yapı inşa edilmesine yönelik Değişik ibareRG-18/11/2022-32017 yapım/yıkım faaliyet ve süreçlerinin takibini sağlamak üzere, şantiye şefi çalıştırılması mecburi yapılara ve Değişik ibareRG-18/11/2022-32017 yapım/yıkım işlerinde görev alan şantiye şeflerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Geltungsbereich

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik; yapı ruhsatına tâbi her türlü yapım ve yıkım işinde, şantiye şefliğini üstlenecek olan ilgili teknik elemanları kapsar.

Rechtsgrundlage

MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 28 inci maddesinin sekizinci fıkrası, 42 nci ve 44 üncü maddeleri ile 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 107 nci maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) DeğişikRG-18/11/2022-32017 Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,

b) DeğişikRG-16/9/2025-33019 Şantiye-M: Müteahhitlik yetki belgesi, şantiye şefleri ve yapı ustalarının kayıtlarının elektronik ortamda tutulduğu, Bakanlık bünyesinde işletilen Müteahhitlik, Şantiye Şefliği ve Yetki Belgeli Yapı Ustaları Bilişim Sistemini,

c) DeğişikRG-18/11/2022-32017 İlgili idare: Yapım/yıkım ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi verme yetkisine sahip idareleri,

ç) Kanun: 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununu,

d) DeğişikRG-18/11/2022-32017 Müdürlük: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünü,

e) DeğişikRG-18/11/2022-32017 Şantiye şefi: Konusuna ve niteliğine göre yapım/yıkım işlerini yapı müteahhidi adına yöneterek uygulayan teknik personeli,

f) AufgehobenRG-18/11/2022-32017⁽¹⁾

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Şantiye Şefliği ve İdarenin Görevleri

Uygulanacak ilke ve kurallar

MADDE 5 (1) Yapı ruhsatına tâbi bütün yapıların şantiye şefliğinin, yapı müteahhidi ile şantiye şefi arasında düzenlenen ve asgari olarak işin adı, süresi ve ücreti ile işyeri adresini ve tarafların tebligata elverişli elektronik adreslerini içeren bir iş sözleşmesine göre yürütülmesi esastır.

(2) Şantiye şefliği şartlarını haiz olması halinde yapı müteahhidi şantiye şefliğini üstlenebilir. Bu durumda ayrıca Ek ibareRG-16/9/2025-33019 sözleşmeli şantiye şefi bulundurma şartı aranmaz.

(3) Bu Yönetmelik kapsamındaki her türlü bildirim ve tebligat, tarafların beyan ettikleri tebligata elverişli elektronik posta adreslerine yapılabilir. İlgili mevzuatında aksi belirtilmediği müddetçe ayrıca yazılı bildirim yapılması şartı aranmaz.

Şantiye şefliği

MADDE 6 (1) Aşağıdaki kişiler şantiye şefliği görevini üstlenemez:

a) Mahkeme veya üyesi olduğu meslek odası tarafından süreli veya süresiz olarak mesleki faaliyette bulunmaktan yasaklananlar yasaklılık süresince.

b) Tam zamanlı olarak başka bir işte çalışanlar.

c) EkRG-18/11/2022-32017⁽¹⁾ Yetmiş beş yaşını dolduran veya şantiyede fiilen devamlı görev yapmaya engel bir durumu olanlar.

(2) Şantiye şefinin;

a) Mimar, inşaat mühendisi, makine mühendisi veya elektrik mühendisi,

b) Yükseköğrenim kurumunca elektrik mühendisliğine eşdeğerliği bulunduğu kabul edilen elektrik-elektronik mühendisi,

c) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen mesleklere ilişkin inşaat, makine, elektrik, yapı denetim teknikeri veya bunlara ilişkin teknik öğretmen,

olması şarttır.

(3) Şantiye şefliğinin üstlenilmesinde; Ek ibareRG-18/11/2022-32017⁽¹⁾ iş deneyimi, yapım işinin konusu, niteliği, büyüklüğü ile özel ihtisas gerektirip gerektirmediği ve ilgili imalatların oranı dikkate alınır. Ek cümleRG-18/11/2022-32017 Bu amaçla, kaba ve ince inşaat işleri, ısıtma-soğutma-havalandırma-iklimlendirme-sıhhi tesisat gibi mekanik işler ile elektrik tesisatı işleri proje müellifi tarafından ayrı ayrı gruplandırılır ve yapı maliyetine etkisi bakımından ağırlıkta olan gruba uygun meslek mensubu İdaresince şantiye şefi olarak kaydedilir.

Şantiye şeflerinin çalışma usulü

MADDE 7 (1) Şantiye şefinin yapım işine dair görevi, yapı ruhsatının alınmasından itibaren başlayıp yapı kullanma izin belgesinin alınması ile son bulur.

(2) Şantiye şefi, görev yaptığı ilin sınırları dışında başka bir ilde görev üstlenemez.

(3) AufgehobenRG-18/11/2022-32017⁽¹⁾

(4) DeğişikRG-18/11/2022-32017⁽¹⁾ Mimar veya mühendis unvanlı şantiye şefleri aynı anda herhangi birisinin yapı inşaat alanı;

a) 1.500 m²’yi geçmeyen dört işi,

b) 4.500 m²’yi geçmeyen üç işi,

c) 7.500 m²’yi geçmeyen iki işi,

üstlenebilir. Yapı inşaat alanı 7.500 m²’yi geçen veya kamu kurum ve kuruluşlarınca yaptırılan kamu yatırımı niteliğindeki yapıların şantiye şefleri aynı anda başka bir işin şantiye şefliğini üstlenemez. Aynı ada içerisinde aynı yapı sahibine ait olup aynı müteahhit tarafından üstlenilen yapım/yıkım işleri tek iş olarak değerlendirilir. Ek cümlelerRG-6/4/2024-32512 19/9/2006 tarihli ve 5543 sayılı İskân Kanununa veya 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanuna göre hak sahibi olan kişilere ait aynı köy veya mezranın yerleşik alanı ve civarındaki işler tek iş olarak değerlendirilir. Aynı ihale veya sözleşme kapsamındaki kamu işleri tek iş olarak değerlendirilir.

(5) DeğişikRG-18/11/2022-32017 Şantiye şeflerinin aynı anda üstlenebilecekleri iş miktarı hesaplanırken;

a) Yapım işlerinde yapı kullanma izin belgesi veya iş bitirme tutanağı; yıkım işlerinde ise Yanan ve Yıkılan Yapılar Formu düzenlenmiş olanlar hesaba dâhil edilmez.⁽¹⁾

b) Üstlenilebilecek toplam iş sayısının kontrolünde yıkım işlerinin alanı dikkate alınmaksızın yıkım ve yapım işlerinin sayısı toplanarak birlikte değerlendirilir.⁽¹⁾

c) Bu fıkra kapsamında yapılan işlemler, şantiye şefinin imar mevzuatından kaynaklanan sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

(6) Farklı yapı ruhsatları alınmış olmakla birlikte, aynı parselde yer almak ve istinat duvarı, havuz gibi ana yapının eklentisi olmak kaydıyla, birden fazla yapıdan oluşan inşaatlar, tek yapım işi olarak kabul edilir.

(7) AufgehobenRG-18/11/2022-32017⁽¹⁾

(8) Palplanş, kazık, zemin ankrajı, deprem yalıtımı ve benzeri temel sistemleri ve iksa yapıları ile kazı işlerinde, jet-grout, zemin sıkıştırma ve benzeri zemin iyileştirme işlerinde, yıkım işlerinde, kayadan oyma depo işlerinde, ayaklı su depoları işlerinde, deprem yalıtımlı bina işlerinde, ardgermeli-öngermeli yapı elemanı içeren bina işlerinde münhasıran inşaat mühendisi unvanlı şantiye şefi bulundurulması zorunludur.

(9) DeğişikRG-16/9/2025-33019 Teknik öğretmenler ve teknikerler, meslek alanlarına uygun olarak, kamu yatırımı niteliğinde olmamak ve aynı anda üç işi geçmemek üzere; yapı inşaat alanı 1.500 m²’ye kadar ve Bakanlıkça belirlenen mimarlık ve mühendislik hizmetlerine esas yapı sınıflarından I. sınıf A, B(1), B(2), B(4) ve C(1), C(2) grubu yapıların; II. sınıf A(2), A(3), A(4), B(2), B(3), C(1), C(2) ve C(6) grubu yapıların; III. sınıf A(8), B(9), B(15) ve C(10) grubu yapıların; III. sınıf B(12) ve C(6) grubu olup yapı yüksekliği 17.5 m’yi ve bodrum kat sayısı ikiyi geçmeyen yapıların; IV. sınıf B(10) grubu yapıların; V. sınıf C(5) grubu olup restore edilecek yapıların; şantiye şefliğini üstlenebilirler.⁽³⁾

(10) EkRG-18/11/2022-32017⁽¹⁾ Dördüncü fıkranın; (b) bendine göre iş üstlenilebilmesi için yapı inşaat alanı 1.500 m²’yi geçmeyen bir işin; (c) bendine göre iş üstlenilebilmesi için 1.500 m²’yi geçen bir işin; 7.500 m²’yi geçen bir işin üstlenilebilmesi için ise 4.500 m²’yi geçen bir işin; iş deneyimi olarak, birinci fıkraya göre işin tamamında hizmet verilerek bitirilmiş olması gerekir. Bu fıkra kapsamında, yalnızca EKAP veya Değişik ibareRG-16/9/2025-33019 Şantiye-M sisteminde kayıtlı olup, işin tamamında hizmet verilmiş olan üst yapı niteliğindeki işler iş deneyiminde değerlendirilir. Ek cümleRG-6/4/2024-32512 Kamu yatırımı niteliğindeki işlerde, ilgili idaresince şantiye şefi niteliğindeki teknik personel için belirlenen deneyim koşulları uygulanır.

(11) EkRG-18/11/2022-32017 DeğişikRG-16/9/2025-33019⁽²⁾ Şantiye şefleri, Bakanlık resmî internet sitesinden duyurulan usul ve esaslara göre, şantiyelerde yürütülen faaliyetleri iş programına uygun şekilde Şantiye-M sistemi mobil uygulaması üzerinden elektronik şantiye defterine işlemek zorundadır. Şantiye defterindeki bilgilerin doğruluğundan şantiye şefi sorumludur. Şantiye defterine yapılan kayıtlar, şantiye şefi tarafından mevzuatı gereği ilgili kişi, kurum ve mercilere yapılması gereken bildirim yerine geçmez ve bu bildirimlere veya kendisinin sorumluluklarını yerine getirdiğine dair karine teşkil etmez.

Şantiye şefinin görev ve sorumlulukları

MADDE 8 (1) Şantiye şefi, yapı müteahhidi adına, Değişik ibareRG-18/11/2022-32017 yapım/yıkım işinin ruhsata ve ruhsat eki etüt ve projelere uygun olarak gerçekleştirilebilmesi için gerekli olan inşaat ve iş organizasyonunu sağlamak, mevzuatın öngördüğü her türlü tedbiri almak, uygulamak ve uygulatmakla sorumludur.

(2) DeğişikRG-16/9/2025-33019 Şantiye şefi ve yapı müteahhidi, inşaat ve tesisat işlerinde ilgili mevzuatına uygun yetki belgeli usta çalıştırmak ve belgelerinin bir örneğini şantiye dosyasında bulundurmak ve şantiye şefi çalışan yetki belgeli ustaları Şantiye-M sistemine kaydetmek zorundadır.

(3) Şantiye şefi, inşaat, tesisat ve yıkım işlerinde ilgili teknik düzenlemelere uygun malzeme ve işin niteliğine uygun makina ve ekipman kullanılmasını sağlar.

(4) Şantiye şefi görev aldığı Değişik ibareRG-18/11/2022-32017 yapım/yıkım işinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemin aldırılması yetkisine sahiptir. Bu yetkinin yapı müteahhidi tarafından kullandırılmaması halinde şantiye şefi sorumlu tutulamaz.

(5) Şantiye şefinin görevden ayrılmak istemesi halinde istifasını, aynı gün içerisinde ilgili idaresine yazılı olarak; yapı müteahhidine ise noter aracılığıyla veya müteahhidin tebligata elverişli elektronik adresine bildirmesi gerekir. Ek cümleRG-18/11/2022-32017 İstifa işlemleri hakkında Bakanlığa bildirim yapılmaz.

(6) DeğişikRG-18/11/2022-32017 Şantiye şefi, yapının fenni mesullerin/denetçi elemanların talimatlarına uygun olarak inşa ettirilmesinde, yıktırılmasında görev aldığı şantiye ile alakalı her türlü defter, tutanak ve benzeri belgelerin muhafazasında, düzenlenmesinde ve imzalanmasında, Değişik ibareRG-16/9/2025-33019 Şantiye-M sistemi kayıtlarının tutulmasında bu Yönetmelik ile birlikte ilgili imar ve denetim mevzuatının gerektirdiği sorumluluklarını yerine getirir.

(7) Şantiye şefi, görev almış olduğu inşaatta;

a) Yapım/yıkım işleri sebebiyle çevre yapılarda oluşan veya oluşması muhtemel hasarları idaresine,

b) Meydana gelen iş kazalarını 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda öngörüldüğü şekilde ilgili mercilere,

derhal bildirmek zorundadır.

(8) Şantiye şefi, inşaatta herhangi bir imalata başlamadan en az bir gün önce, yapılacak imalatı denetim sorumlularına haber vermek zorundadır.

İlgili idarenin görevleri

MADDE 9 (1) İlgili idarenin görevleri şunlardır:

a) DeğişikRG-18/11/2022-32017 Şantiye şefinin 6 ncı maddede sayılan koşulları sağlayıp sağlamadığını kontrol eder.

b) Yapı müteahhidi ile yapılan iş sözleşmesini ister.

c) Mimar ve mühendis şantiye şeflerinden ilgili idaresince, yapı ruhsatı düzenleme aşamasında, süreli veya süresiz olarak meslekî faaliyet haklarından kısıtlı olmadığına dair Ek-1’de yer alan Şantiye Şefleri Tarafından İlgili İdareye Verilecek Taahhütname Örneğini ister.

ç) Herhangi bir şekilde gerçeğe aykırı beyanda bulunanlar ile ilgili gerekli yasal işlemleri başlatır.

d) Mimar ve mühendis şantiye şeflerinin yaptıkları işlere ilişkin bilgileri ilgili meslek odasına bildirir. Bunların imar mevzuatına aykırı fiillerinden dolayı verilen cezalarını, bu Yönetmeliğe aykırı eylemlerini ve haklarındaki kesinleşmiş mahkeme kararlarını, kendi kayıtlarına işlenmek ve ilgili mevzuata göre cezaî işlem yapılmak üzere, ilgili meslek odasına ve Değişik ibareRG-16/9/2025-33019 Şantiye-M sistemine işlenmek üzere Müdürlüğe altı gün içinde bildirir.

e) Kanunun 32 nci maddesi kapsamında imar mevzuatına aykırı fiillerden dolayı verilen müteahhitlik yetki belgesi numarası iptal kararlarına konu edilen yapılarda görevli şantiye şefi mimar veya mühendislerin durumunu, altı gün içinde üyesi bulunduğu meslek odasına bildirir.

f) AufgehobenRG-18/11/2022-32017⁽¹⁾

g) Görevden ayrılan şantiye şeflerini e-Şantiye Şefi sistemine işler, bu yapılarda yeni şantiye şefi görevlendirilinceye kadar yapının devamına müsaade etmez.

ğ) DeğişikRG-18/11/2022-32017 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca iş yerinde yapılan teftiş sonucu haklarında bildirimde bulunulan veya 8 inci maddede sayılan görevleri ile ilgili sorumluluklarını yerine getirmediği ya da gerçeğe aykırı bildirimde bulunduğu tespit edilen şantiye şeflerinin durumlarını, kayıtlı oldukları meslek odasına bildirir.

h) EkRG-18/11/2022-32017⁽¹⁾Şantiye şeflerinin talebine bağlı olarak, fenni mesullerce denetime ilişkin mimarlık ve mühendislik raporları hazırlanan, yapı sahibi, fenni mesuller ve ilgili idare elemanlarının birlikte düzenlediği tespit tutanağı ile tamamlandığı belirlenen yapıları Değişik ibareRG-16/9/2025-33019 Şantiye-M sistemine işler.

ı) EkRG-16/9/2025-33019⁽²⁾ Şantiye şefi bulundurulmaksızın yapım işinin sürdürülmesine müsaade etmez ve yapı ruhsatı düzenlediği işlerden aynı şantiye şefinin üstlenmiş olduğu devam eden tüm işleri eşzamanlı olarak, 7 nci maddenin on birinci fıkrasında belirtilen kayıtları da dikkate alarak, yılda en az bir kez denetler. Bu amaçla, şantiye mahallinde Ek-2’de yer alan Şantiye Şefi Denetim Formunda belirlenmiş asgari kriterlere uygunluğu kontrol ederek düzenlediği Formu Şantiye-M sistemine işler, aslını ruhsat dosyasında muhafaza eder.

i) EkRG-16/9/2025-33019⁽²⁾ (ı) bendine göre yapılan denetim sonucu, Kanunun 28 inci maddesinde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmediği veya Kanunun ilgili maddelerine aykırı davrandığı tespit edilen şantiye şefleri hakkında Kanunun 32 nci maddesi ile 42 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca işlem yapar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

İstisnalar

GEÇİCİ MADDE 1 (1) 1/1/2012 tarihinden önce şantiye şefliği üstlenilmiş işler, şantiye şefinin yapı inşaat alanı ve iş sayılarına ilişkin sınırlama hesaplarında dikkate alınmaz.

Geçiş hükmü

GEÇİCİ MADDE 2- EkRG-18/11/2022-32017

(1) Bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesi ile değiştirilen 7 nci maddenin dördüncü ve dokuzuncu fıkralarının yürürlüğe girdiği tarihten önce şantiye şefliği üstlenilmiş mevcut işlere devam edilebilir. Ancak bu tarihten sonra alınacak işler, şantiye şefinin üstlenebileceği yapı inşaat alanı ve iş sayılarına ilişkin sınırlama hesaplarında mevcut işlerle birlikte değerlendirilir.

(2) Bu Yönetmeliğin 3 üncü maddesi ile 6 ncı maddenin birinci fıkrasına eklenen (c) bendinin yürürlüğe girdiği tarihten önce şantiye şefliği üstlenilmiş veya yapı müteahhidi ile iş sözleşmesi yapılan işlere devam edilebilir.

(3) EkRG-6/4/2024-32512 Değişik ibareRG-16/9/2025-33019 31/12/2026 tarihine kadar; 7 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan 1.500 m², 2.500 m² olarak ve aynı fıkranın (b) bendinde yer alan 4.500 m², 5.000 m² olarak uygulanır.

(4) EkRG-6/4/2024-32512 7 nci maddenin onuncu fıkrasının birinci cümlesi Değişik ibareRG-16/9/2025-33019 31/12/2026 tarihine kadar uygulanmaz.

Afet bölgesinde uygulama

GEÇİCİ MADDE 3- EkRG-6/4/2024-32512

(1) 6/2/2023 tarihinde vuku bulan depremler dolayısıyla genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde Değişik ibareRG-16/9/2025-33019 31/12/2027 tarihine kadar, aynı ilçe sınırları içerisinde aynı şantiye şefi tarafından üstlenilen yapı inşaat alanı 250 metrekareyi geçmeyen işlerin toplamı 1.250 metrekareye kadar tek iş olarak değerlendirilir. Bu uygulama aynı anda sadece tek ilçedeki işler için yapılabilir. Bu fıkra hükmü ile 7 nci maddenin dördüncü fıkrasının dördüncü cümlesi hükmü birlikte uygulanmaz.

Yapı sınıfı değişikliği

GEÇİCİ MADDE 4- EkRG-16/9/2025-33019

(1) 31/1/2025 tarihinden önce şantiye şefliği üstlenilmiş işlerin yapı sınıfları hakkında, üstlenilebilecek işler bakımından değişiklik meydana getirmeyen uygulamalarda; belirlendiği yılın yapı sınıfı ve grubuna göre işlem yapılır.

Yürürlük

MADDE 10 (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 11 (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Değişik ibareRG-18/11/2022-32017 Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.

(1) Bu değişiklik 31/12/2023 tarihinde yürürlüğe girer.

(2) Bu değişiklik 1/1/2026 tarihinde yürürlüğe girer.

(3) Danıştay Altıncı Dairesinin 25/3/2026 tarihli ve E.:2025/6655 sayılı Kararı ile bu fıkra “tekniker ve teknik öğretmenlerin V. Sınıf C(5) grubu olup restore edilecek yapıların şantiye şefliğini üstlenmelerine imkan veren düzenleme yönünden yürütülmesi durdurulmuştur.

Eki için tıklayınız.