Türkiye Çevre Ajansının Kurulması ile bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına dair Kanun

TÜRKİYE ÇEVRE AJANSININ KURULMASI İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN

Kanun Numarası : 7261

Kabul Tarihi : 24/12/2020

Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih: 30/12/2020 Sayı: 31350

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 (1) Bu Kanunun amacı; çevre kirliliğini önlemek ve yeşil alanların korunmasına, iyileştirilmesine ve geliştirilmesine katkı sağlamak, döngüsel ekonomi ve sıfır atık yaklaşımı doğrultusunda kaynak verimliliğini artırmak ile ulusal ölçekte depozito yönetim sistemi kurulmasına, işletilmesine, izlenmesine ve denetimine yönelik faaliyetlerde bulunmak üzere Türkiye Çevre Ajansının kurulmasıdır.

(2) Bu Kanun; Türkiye Çevre Ajansının kuruluşu, yönetimi, denetimi, faaliyet konuları ve gelirlerine ilişkin usul ve esasları kapsar.

Tanımlar

MADDE 2- (1) Bu Kanunda geçen;

a) Ajans: Türkiye Çevre Ajansını,

b) Bakan: Çevre ve Şehircilik Bakanını,

c) Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını,

ç) Depozito yönetim sistemi: Bakanlıkça belirlenen ve belirli bir depozito bedeli alınarak piyasaya sürülen ürünlerin tüketilmesi/kullanılması sonrasında iade alınması ve depozito bedelinin geri ödenmesine dayalı sistemi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Kuruluş, Faaliyet Alanı, Organlar ve

Personel

Kuruluş

MADDE 3 (1) Bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere Bakanlıkla ilgili, tüzel kişiliği haiz, bu Kanunda belirtilen hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabi Türkiye Çevre Ajansı kurulmuştur.

Ajansın faaliyetleri

MADDE 4 (1) Ajansın, Bakanlıkça belirlenen çevre strateji ve politikaları doğrultusunda yapacağı faaliyetler şunlardır:

a) Depozito yönetim sistemini kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; ilgili tarafların depozito yönetim sistemine dâhil olmasını sağlamak ve bunların yükümlülüklerini belirlemek ile Bakanlıkça belirlenen depozito bedeli, ücret ve teminatları almak ve iade etmek.

b) Bakanlıkça depozito uygulamasına zorunlu olarak tabi tutulan ürünlere yönelik depozito yönetim sistemi altyapısının oluşturulmasına, uygulanmasına, izlenmesine yönelik izin ve onay işlemleri dâhil gerekli idari düzenlemeleri ve tedbirleri uygulamak ve gerekli kontrolleri yapmak.

c) Çevrenin iyileştirilmesine yönelik olarak faaliyetlerde bulunmak.

ç) Sıfır atık yönetim sisteminin kurulmasına ve uygulanmasına katkı sağlamak.

d) Geri kazanılabilir ürünlerin kullanımları sonrası ülke ekonomisine kazandırılmasına ve geri kazanılabilir atıkların yönetimine ilişkin faaliyetlere katkı sağlamak.

e) Kamuoyunda duyarlılık ve farkındalık oluşturmak amacıyla; görsel, işitsel ve yazılı yayınlar hazırlamak, yayımlamak, basın ve yayın organları ile iş birliği yapmak, kampanya, yarışma ve tanıtım gibi faaliyetlerde bulunmak.

f) Eğitim ve sertifika programları düzenlemek, bilimsel çalışmalar yapmak, dokümantasyon, araştırma ve uygulama merkezleri ile laboratuvar ve müze kurmak.

g) Yurt içinde veya yurt dışında yerel yönetimler, ulusal veya uluslararası kurum veya kuruluşlar, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve gerçek veya tüzel kişilerle iş birliği yapmak, ortak projeler geliştirmek ve faaliyetlerde bulunmak; uygun görülmesi hâlinde belediyelere, il özel idarelerine, eğitim kurumlarına ve diğer kurum ve kuruluşlara mali ve teknik destek sağlamak.

ğ) Ek10/6/2022-7410/30 md. Bakanlık tarafından Ajansa kullanma izni verilen veya kiralanan, Kıyı Kanunu kapsamındaki devletin hüküm ve tasarrufu altında yer alan alanlarda; mapa ve şamandıra sistemleri kurmak, işletmek, deniz araçlarına atık alım hizmetlerini vermek ve bu hizmetlerin verilmesini sağlamak.

(2) Ek10/6/2022-7410/30 md. Ajans, ihtiyaç hâlinde bu maddede sayılan faaliyetleri özel hukuk tüzel kişiliğini haiz şirketler kurarak veya şirketlere ortak olarak gerçekleştirebilir. Ek cümle5/12/2024-7534/19 md. Ajansın şirketlere ortak olmasına Cumhurbaşkanınca karar verilir.[1]

Ajansın organ ve birimleri

MADDE 5 (1) Ajansın organları; Yönetim Kurulu ve Başkanlıktan oluşur.[2]

(2) Yönetim Kurulu; Ajansın karar organı olup, yedi üyeden oluşur. Yönetim Kurulu; en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş, meslekleri ile ilgili konularda kamu kurum ve kuruluşları veya özel kuruluşlarda en az beş yıl süreyle görev yapmış, mesleki açıdan yeterli bilgiye, deneyime ve Devlet memuru olma niteliğine sahip kişiler arasından Bakan tarafından üç yıl süre ile görevlendirilir ve üyeler gerektiğinde süresi dolmadan görevden alınabilir.

(3) Değişik fıkra5/12/2024-7534/20 md. Başkanlık; başkan ve iki başkan yardımcısı ile hizmet birimlerinden oluşur. Başkan, başkan yardımcıları ve direktörler, Yönetim Kurulu kararına istinaden Bakan onayı ile atanır. Başkanlık, Ajansın yürütme organı olup Ajansı temsil yetkisini haizdir.

(4) Değişik fıkra5/12/2024-7534/20 md. Yönetim Kurulu Başkanı, Ajans Başkanı olarak atanabilir.

(5) Değişik fıkra5/12/2024-7534/20 md. Ajansın görev alanıyla ilgili konularda direktörlükler kurulabilir. Direktörlüklerin faaliyetleri ve sayısı yönetmelikle belirlenir.

Ajans personelinin istihdamı ve statüsü[3]

MADDE 6 (1) Ajansta, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa tabi personel istihdam edilir.

(2) Ek fıkra5/12/2024-7534/21 md. Ajansta, kamu kurum ve kuruluşlarından görevlendirme yoluyla istihdam edilen personel haricinde en fazla iki yüz personel istihdam edilebilir. İstihdam edilecek personelde aranacak genel şartlar ile istihdamlarına dair diğer hususlar Bakanlık tarafından yönetmelik ile belirlenir.

Mali haklar

MADDE 7 (1) Ajans Başkanına, yardımcılarına ve personeline mali ve sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdî ödemelerin bir aylık toplam net tutarı; 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 11 inci maddesi uyarınca belirlenen emsali personele mali ve sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarını geçmemek üzere Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makamca belirlenir. Ek cümle5/12/2024-7534/22 md. Ancak 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri ve toplu iş sözleşmesinden doğan tüm hakları saklıdır.[4]

(2) Ajans Yönetim Kurulu başkan ve üyelerine, bu görevleri nedeniyle ayrıca 22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 34 üncü maddesine göre kamu iktisadi teşebbüsleri yönetim kurulu başkan ve üyelerine ödenen tutarda ödeme yapılır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Ajansın Gelirleri, Bütçesi ve Muafiyetler

Ajansın gelirleri ve bütçesi

MADDE 8 (1) Ajansın gelirleri;

a) Genel bütçeden aktarılan tutarlardan,

b) Her türlü bağış ve yardımlardan,

c) Ajansın faaliyetlerinden elde edilen gelirlerden,

ç) Sair gelirlerden,

oluşur.

(2) Ajansın gelirlerinin genel yönetim giderleri haricinde kalan kısmının tamamı Ajansın faaliyetleri için kullanılır.

(3) Ajansın bütçesi, Ajansın yıllık program ve faaliyetleri dikkate alınarak Başkanlık tarafından bir yıllık olarak hazırlanır ve her yıl ağustos ayı sonuna kadar Yönetim Kuruluna sunulur. Yönetim Kurulu tarafından incelendikten sonra uygun bulunan bütçe Bakan onayı ile yürürlüğe girer. Bütçe yılı takvim yılıdır, bütçe dışı harcama yapılamaz. Yönetim Kurulu yıllara sâri harcama yapmaya yetkilidir.

(4) Ajans bütçesinin hazırlanması, uygulanması, harcamaların yapılması ve muhasebeleştirilmesine ilişkin usul ve esaslar, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığının görüşü alınarak Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikte düzenlenir.

Muafiyet ve istisnalar

MADDE 9 (1) Ajans;

a) Yapılan bağış ve yardımlar sebebiyle veraset ve intikal vergisinden,

b) Faaliyetleri dolayısıyla yaptığı işlemler yönünden harçlardan, bu kapsamda düzenlenen kâğıtlar nedeniyle damga vergisinden, kiraya verilmemek şartıyla sahip olduğu taşınmazları dolayısıyla emlak vergisinden,

c) Tapu ve kadastro işlemleri bakımından, döner sermaye hizmet bedelinden,

ç) Her türlü dava ve icra işleminde teminat yatırma mükellefiyetlerinden,

muaftır.

لائحة

MADDE 10 (1) Bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili usul ve esaslar Bakanlık tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (g) bendi ile 6 ncı ve 7 nci maddelerin uygulanmasına ilişkin çıkarılan yönetmeliklerde Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığının görüşü alınır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Düzenlemeler

MADDE 11 (26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

MADDE 12 13- 14- 15- 16- 17- 18- 19- 20- 21- (9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

MADDE 22 23- 24- 25- 26- 27- (13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

MADDE 28 (4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

MADDE 29 30- 31- (10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

MADDE 32 (22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

MADDE 33 (3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

MADDE 34 (4/5/2007 tarihli ve 5649 sayılı İstiklal Marşının Kabul Edildiği Günü ve Mehmet Akif Ersoy’u Anma Günü Hakkında Kanun ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

MADDE 35 (18/3/1924 tarihli ve 442 sayılı Köy Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

MADDE 36 (18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

MADDE 37 (16/4/2020 tarihli ve 7244 sayılı Yeni Koronavirüs (Covid-19) Salgınının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

Yönetim Kurulunun görevleri ve çalışma esasları

EK MADDE 1 Ek5/12/2024-7534/23 md.

(1) Bakanlıkça belirlenen çevre strateji ve politikaları doğrultusunda mali ve teknik destek, iş birliği ve taşınmaz yönetimi ile ilgili iş ve işlemler ile personel istihdamına ilişkin kararların alınmasında Yönetim Kurulu yetkilidir.

(2) Ajans Başkanı Yönetim Kurulunun doğal üyesidir. Yönetim Kurulu Başkanı ve Başkan Vekili, Yönetim Kurulu üyeleri arasından üye tamsayısının salt çoğunluğu ile seçilir. Yönetim Kurulu, kararlarını üye tam sayısının salt çoğunluğuyla alır.

(3) Yönetim Kurulunun çalışma esaslarına ilişkin diğer hususlar yönetmelik ile belirlenir.

Ajans başkanının ve başkan yardımcılarının görevleri

EK MADDE 2 Ek5/12/2024-7534/24 md.

(1) Ajans Başkanı, Ajansın faaliyetlerinin gerçekleştirilmesine ilişkin Yönetim Kurulu tarafından verilen ve münhasıran Yönetim Kurulunun görevleri arasında sayılmayan diğer iş ve işlemleri yapar.

(2) Başkan, yazılı olmak ve sınırlarını açıkça belirlemek kaydıyla birinci fıkrada belirtilen yetkilerinden bir kısmını başkan yardımcılarına veya direktörlere devredebilir.

(3) Başkan yardımcıları, Başkan tarafından verilecek diğer iş ve işlemleri yürütmekle görevlidir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Geçici ve Son Hükümler

Geçici görevlendirme

GEÇİCİ MADDE 1 (1) Ajansın faaliyetlerine başladığı tarihten itibaren 10 yıl süreyle, 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının personeli Ajansta görevlendirilebilir.[5]

Geri kazanım katılım payı

GEÇİCİ MADDE 2 (1) 1/1/2021 tarihinden 31/12/2027 tarihine kadar 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun ek 11 inci maddesi uyarınca tahsil edilen geri kazanım katılım paylarının yüzde yirmi beşi tahsil edildiği ayı izleyen ayın sonuna kadar Türkiye Çevre Ajansı hesabına aktarılır. Aktarılacak tutarlar karşılığında Bakanlık bütçesinde gerekli ödenek öngörülür.[6]

Yürürlük

MADDE 38 (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 39 (1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

7261 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ

TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO

[1] 5/12/2024 tarihli ve 7534 sayılı Kanunun 19 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “şirketler kurarak” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya şirketlere ortak olarak” ibaresi eklenmiştir.

[2] 5/12/2024 tarihli ve 7534 sayılı Kanunun 20 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Yönetim Kurulu, Başkanlık ve Danışma Kurulundan” ibaresi “Yönetim Kurulu ve Başkanlıktan” şeklinde değiştirilmiştir.

[3] 5/12/2024 tarihli ve 7534 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle, bu maddenin başlığı “Ajans personeli” iken metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

[4] 5/12/2024 tarihli ve 7534 sayılı Kanunun 22 nci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “geçmemek üzere” ibaresinden sonra gelmek üzere “Cumhurbaşkanı veya yetkilendireceği makamca belirlenir.” ibaresi eklenmiştir.

[5] 7/5/2026 tarihli ve 7579 sayılı Kanunun 26 ncı maddesiyle bu maddede yer alan “5 yıl” ibaresi “10 yıl” şeklinde değiştirilmiştir.

[6] 7/5/2026 tarihli ve 7579 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle bu maddede yer alan “31/12/2025” ibaresi “31/12/2027” şeklinde değiştirilmiştir.