16 Eylül 2026 ÇARŞAMBA · Resmî Gazete · Sayı : 33372
YÖNETMELİK
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından:
HAVA KALİTESİNİN KORUNMASI AMACIYLA KATI YAKITLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; hava kalitesinin korunması için ithal ve yerli katı yakıtların kontrolüne ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Geltungsbereich
MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik; ithal ve yerli katı yakıtların özellikleri, bu yakıtların belgelendirilmesi, iç piyasaya arz edilmesi ve kullanılmasına ilişkin süreçleri kapsar.
(2) Yiyecekleri sıcak atık gaza doğrudan temas ettirmek suretiyle pişirmek, kurutmak ve benzer yollarla hazırlamak üzere kullanılan yakıtlar, mangal kömürü, nargile kömürü ve açık ortam hariç olmak üzere iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı kapsamına giren işyeri ortam havası bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.
Rechtsgrundlage
MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik; 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 103 üncü ve 104 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,
b) Dağıtıcı: Katı Yakıt Dağıtıcısı Belgesine sahip gerçek ya da tüzel kişiyi,
c) İl müdürlüğü: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği il müdürlüklerini,
ç) İthalatçı: Katı Yakıt İthalatçısı Kayıt Belgesine sahip gerçek ya da tüzel kişiyi,
d) Katı biyoyakıt: Yakıt olarak kullanılabilen tarım ve ormancılık atıkları ile gıda işleme sanayisinden kaynaklanan bitkisel atıkları,
e) Katı yakıt: Katı fosil yakıt, katı biyoyakıt, kalsine edilmiş petrol koku ve kalsine edilmemiş petrol koku da dahil olmak üzere oda sıcaklığında katı halde bulunan yakıtı,
f) Katı Yakıt Dağıtıcısı (KYD) Belgesi: İthalatçı veya üreticiden alınan ısınma amaçlı katı yakıtın, Katı Yakıt Satıcısı Belgesine sahip satıcılara dağıtımının yapılabilmesi amacıyla alınan belgeyi,
g) Katı Yakıt İthalatçısı Kayıt Belgesi: Katı yakıt ithalatı yapılabilmesi amacıyla alınan belgeyi,
ğ) Katı Yakıt Modülü (KYM): Bakanlık Hava Emisyon Yönetim (HEY) Portalı içindeki katı yakıtlara ilişkin belgelendirme, stok takibi süreçlerinin yürütüldüğü modülü,
h) Katı Yakıt Satıcısı (KYS) Belgesi: Isınma amaçlı ithal ve/veya yerli katı yakıtın nihai tüketiciye satışının yapabilmesi ve yakıt satışını yapacak gerçek ya da tüzel kişiyi belgelemek amacıyla alınan belgeyi,
ı) Kırsal mahalle: 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun ek 3 üncü maddesi kapsamında belirlenen mahalleyi,
i) Lavvar tesisi: Kömürün yıkanarak zenginleştirildiği ve nihai tüketime hazır hale getirildiği tesisi,
j) MAPEG: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünü,
k) MÇK: Mahalli Çevre Kurulunu,
l) Paçallama Tesisi: Yakıt kalitesini artırmak amacıyla farklı ocaklardaki yerli kömürün karıştırıldığı tesisleri,
m) Petrol Koku Tahsisat Belgesi: İthal veya yerli üretim kalsine edilmemiş petrol koku kullanımına izin verilen tesislerce alınması gereken belgeyi,
n) Satıcı: KYS Belgesine sahip gerçek ya da tüzel kişiyi,
o) Satış İzin Belgesi: Isınma amaçlı katı yakıtın nihai tüketicilere satışının yapılabilmesi amacıyla yakıt ithalatçısı veya üreticisi tarafından yakıt satışının yapılacağı ilin il müdürlüğünden satışı yapılacak yakıt için alınan belgeyi,
ö) SEÖS: Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemini,
p) SKHKK Yönetmeliği: 3/7/2009 tarihli ve 27277 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğini,
r) Uygun yakıt: Katı yakıttan alınan asıl numune analiz sonucuna göre ya da şahit numune analiz sonuçlarına göre nihai uygunluk kararı verilen katı yakıtı,
s) Uygunluk Belgesi: İthal edilen katı yakıtların ve bu Yönetmelikte sınır değer getirilen sanayi ve ısınma amaçlı yerli katı yakıtların kullanılabilmesi ya da piyasaya arz edilebilmesi amacıyla alınan belgeyi,
ş) Uygunsuz yakıt: Katı yakıttan alınan asıl numune analiz sonucuna göre sınır değerlere uygun olmayan ve yakıtın ithalatçısı veya üreticisi tarafından şahit numune analizi yaptırılması talep edilmeyen katı yakıtı veya şahit numune analiz sonuçlarına göre nihai uygunsuzluk kararı verilen katı yakıtı,
t) Üretici: Paçallama tesisleri de dahil olmak üzere yerli katı yakıt üreticisini,
u) Üretim yeri: Sanayi amaçlı yerli katı yakıt için yakıt üretiminin yapıldığı veya paçallandığı yeri, ithal edilen yakıt için bu yakıtların depolandığı gümrüklü sahayı ya da ısınma amaçlı katı yakıt için ısınma amaçlı yakıtın torbalanmaya hazır hale getirildiği veya torbalama işlemine izin verilen yeri,
ü) TÜRKAK: Türk Akreditasyon Kurumunu,
v) Yerli Katı Yakıt Üretim Beyanı: Uygunluk Belgesine tabi olmayan sanayi veya termik santral amaçlı yerli kömür ya da yerli petrol koku üretimi yapan tüm tesislerce üretilen yakıt miktarı ve özelliklerine ilişkin yapılan beyanı, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İthal Katı Yakıtlar ve Uygunluk Değerlendirmesi
Katı yakıtların ithalatı ve uygunluk değerlendirmesi
MADDE 5 (1) Ticaret Bakanlığının katı yakıtların ithalat denetimine ilişkin mevzuatı kapsamında yer alan katı yakıtların ithalatı, Bakanlıkça düzenlenen Katı Yakıt İthalatçısı Kayıt Belgesine sahip firmalarca yapılır.
(2) İthal edilecek katı yakıt için; alınan numune analiz sonucunun katı yakıtın kullanım amacına göre EK-1’de yer alan sınır değerleri sağlaması durumunda, uygunluk denetimini yapan il müdürlüğünce, Bakanlık Çevre İthalat ve İhracat İzinleri Uygulaması üzerinden Uygunluk Belgesi düzenlenir.
(3) Uygunluk Belgesi düzenlenmeyen katı yakıt ithal edilemez.
(4) EK-1’de Tablo 4, 5 ve 6’da yer alan yakıt özelliklerine göre muafiyet tanınan tesislere, söz konusu tesisin kapasite raporunda belirtilen kömür miktarı kadar Bakanlıkça kömür tahsisatı düzenlenir. Muafiyet verilen parametreler için tesislerin aktif olarak kullanabildiği en düşük kalite ithal kömür özellikleri il müdürlüğünce KYM’ye kaydedilir ve güncelliği takip edilir. Söz konusu tesislerin, ilgili mevzuatta belirtilen emisyon sınır değerlerini (periyodik ve çevrimiçi) aşması halinde; verilen muafiyet iptal edilir. Tesisler, proseslerinde yaptıkları iyileşmeleri Bakanlıkça belirlenen kriterler çerçevesinde raporlamaları halinde tekrar muafiyet talep edebilirler.
(5) Gümrüklü sahaya terk edilen yakıtların; yakıtın bulunduğu ilin il müdürlüğünce yapılan veya yaptırılacak analiz sonucuna göre uygun sanayi tesisinde veya analiz yapılmaksızın atık yakma lisansı olan tesislerde yakılmasına izin verilir. Bu kapsamda yapılan analizlere ilişkin bedel, ilgili gümrük müdürlüğü ya da yakıtı satın alan firma tarafından karşılanır. Yakıtın sanayi tesisine verilmesi halinde, yakıtın verildiği sanayi tesisinin tahsisat miktarında KYM üzerinden güncelleme yapılır.
(6) Sanayi ya da termik santral amaçlı ithal edilen yakıtlar, Bakanlıkça uygun bulunması halinde yakıtın bulunduğu ilin il müdürlüğü ve yakıtı devralacak tesisin bulunduğu ilin il müdürlüğünce gerekli iş ve işlemler yürütülerek başka tesislere yakıt olarak kullanılmak üzere satışı yapılabilir. Bu kapsamda ilgili il müdürlüğünce yakıt devir işlemi yapan veya yapılan tesislerin tahsisat miktarında KYM üzerinden güncelleme yapılır.
(7) Sanayi tesisi; savunma sanayinde, ısıl işlem gerçekleşmeyen üretimde girdi olarak, filtrasyonda ya da laboratuvarlarda araştırma ve analizlerde kullanılmak amacıyla ithal edilmek istenilen yakıtlar için Bakanlık Çevre İthalat ve İhracat İzinleri Uygulaması üzerinden muafiyet başvurusunda bulunulur. Başvurudaki miktar Ticaret Bakanlığının katı yakıtların ithalat denetimine ilişkin mevzuatında tanımlanan miktarın altında olması halinde ise Katı Yakıt İthalatçısı Kayıt Belgesi aranmaz. Başvurunun uygun bulunması halinde, İthal Katı Yakıt Uygunluk Belgesi yerine Katı Yakıt Muafiyet Yazısı verilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yerli Katı Yakıt Üretim Beyanı ve Uygunluk Değerlendirmesi
Yerli katı yakıt üretim beyan kaydı ve beyanı
MADDE 6 (1) Çevre İzin Belgesi veya Geçici Faaliyet Belgesine sahip yerli katı yakıt üreticisi (kendi ürettiği katı yakıtı kullanan tesisler de dahil olmak üzere);
a) MAPEG tarafından verilen, arama dönemi numune amaçlı sevkiyat izni veya işletme döneminde işletme izni sureti,
b) Kömür ocağı kiralanmış ise rödovans sözleşme sureti, ile başvuru yapar. Başvurunun uygun bulunması halinde, ilgili belgelerin süresini aşmayacak şekilde il müdürlüğünce KYM üzerinden rol tanımlanır.
(2) Yerli katı yakıt üretimi yapan tesislerce, üretilen ve satışı yapılan yakıt miktarı ve özelliklerine ilişkin bilgiler KYM üzerinden beyan edilir.
(3) Üretilen yakıta ait analizler (petrol koku ve kömür için; orijinal bazda alt ısıl değeri, kuru bazda toplam kükürt ile ayrıca kömür için kuru bazda kül miktarı) üretici tarafından akredite bir laboratuvarda yapılır/yaptırılır. Satışı yapılmayan ancak üretildiği tesiste yakıt olarak takvim yılı içinde kullanılan katı yakıta ilişkin bilgiler her yıl 31 Mart tarihine kadar üretici tarafından KYM’ye girilir.
(4) Katı yakıt satışı yalnızca KYM’de tanımlı ve/veya yerli petrol koku için Tahsisat Belgesi bulunan sanayi veya termik santrale yapılır. KYM’ye kaydedilen yerli yakıt üreticisi; satışını yaptığı yakıt miktarını ve özelliklerini üretim sahasından çıkarılmasını takip eden yirmi dört saat içinde satışın yapıldığı tesis bilgisi ile birlikte, KYM üzerinden girer.
(5) SEÖS kapsamında çevrimiçi olarak izlenmeyen yerli kömür kullanan tesislerin, çevre iznine esas emisyon ölçümü esnasında kullandığı yakıttan numune alınır. Emisyon ölçüm raporunda yer alan analiz sonucuna göre kullanabildiği en düşük kalite yakıt özellikleri il müdürlüğünce KYM’ye kaydedilir ve güncelliği takip edilir. Bu tesisler;
a) KYM’de kaydedilen yakıt analizindeki her bir parametre bazında en fazla %20 tolerans değerinde yakıt kullanabilir.
b) %20 tolerans değerinden daha düşük kalitede yakıt kullanmak istemesi halinde, en geç üç ay içerisinde daha düşük kalitedeki yakıtı kullanılarak emisyon ölçümü yaptırmak ve Emisyon Ölçüm Raporunu ilgili il müdürlüğüne sunmak zorundadır.
c) Yapılan ölçüm sonucunda emisyon sınır değerlerinin sağlanamaması durumunda, il müdürlüğünün bilgisi ve onayı ile sınır değerleri sağlamayan yakıt, yakılması uygun olan diğer tesislere sevk edilir.
Uygunluk belgesinin düzenlenmesi
MADDE 7 (1) Üretici tarafından EK-1’deki Tablo 8’de yer alan katı yakıtların piyasaya arz edilebilmesi ve/veya üretildiği tesiste yakıt olarak kullanılabilmesi amacıyla gerekli belgelerle katı yakıtın üretildiği ilin il müdürlüğüne KYM üzerinden başvuru yapılır.
(2) Isınma ve/veya sanayi amaçlı katı yakıtın piyasaya arz edilmesi için alınan Uygunluk Belgesi süresi en fazla bir yıldır. Üretildiği tesiste kullanım amacıyla alınan uygunluk belgesinin süresi en fazla beş yıldır.
(3) Uygunluk belgesi kapsamında, torbalanarak piyasaya arz edilen yakıtlar için torbalamanın yapıldığı yerde, diğer katı yakıtlar için üretim yerinde numune alınır. Analiz sonucu bu Yönetmelik çerçevesinde değerlendirilerek bu konuda ilgili il müdürlüğünce KYM üzerinden başvuru belgelerinin süresi de dikkate alınarak Uygunluk Belgesi düzenlenir. EK-1’deki Tablo 8’de Türk Standardlarına göre Uygunluk Belgesi almış olan veya Türk Standardlarına göre analiz raporu hazırlanmış olan (son iki yıla ait) katı yakıt için Uygunluk Belgesi kapsamında yeniden numune alınması gerekmez.
(4) Uygunluk Belgesi düzenlenirken yakıt cinsi, ne amaçla kullanıldığı, sınıflandırmaya tabi yakıtlarda kaçıncı grup olduğu belgede tanımlanır. Paçal yerli kömürler için de yerli kömür gruplarındaki sınır değerlere göre paçallamanın yapıldığı ilin il müdürlüğünce KYM üzerinden Uygunluk Belgesi düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Petrol Koku Kullanımı ve Tahsisatı
Petrol koku tahsisatı
MADDE 8 (1) Petrol koku tahsisatı yalnızca Geçici Faaliyet Belgesi ve/veya Çevre İzin Belgesi olan, SEÖS kapsamında ölçüm yapan ve ölçüm sonuçları çevrimiçi izlenen tesislere yapılır.
(2) Yerli petrol koku, ithal petrol koku tahsisatı bulunan ve SKHKK Yönetmeliğinde petrol kokunun yakıt olarak kullanılmasına ilişkin sınır değerlerin verildiği tesislerde kullanılır.
(3) İthal petrol koku EK-1’deki Tablo 5’te yer alan kriterler kapsamında uygun görülen tesislerde kullanılır.
Petrol koku tahsisat belgesi
MADDE 9 (1) Petrol kokunu ilk defa kullanmak isteyen tesisler Petrol Koku Deneme Tahsisat Belgesi için yerli petrol koku için tesisin bulunduğu ilin il müdürlüğüne KYM üzerinden, ithal petrol koku için Bakanlık Çevre İthalat ve İhracat İzinleri Uygulaması üzerinden başvuru yapar.
(2) İthal petrol koku tahsisatında EK-1’deki Tablo 5’te verilen petrol koku özellikleri dikkate alınır.
(3) Petrol Koku Deneme Tahsisat Belgesi; tesisin yıllık kapasite raporu, petrol koku/yakıt karışım oranı ve ithal petrol koku için tesisin kullanabileceği petrol koku kükürt oranına göre en fazla altı ay yetecek miktar için düzenlenir.
(4) Petrol Koku Deneme Tahsisat Belgesi düzenlenen tesisler, petrol kokuna göre Çevre İzin Belgesini yenilemek zorundadır.
(5) Petrol kokuna göre çevre izni almış olan tesisler için tahsisat belgesi ilgili idarelerce tesisin yıllık kapasite raporu, petrol koku/yakıt karışım oranı ve ithal petrol koku için tesisin kullanabileceği petrol koku kükürt oranına göre belirlenen yıllık miktar kadar takvim yılı sonuna kadar düzenlenir ve yetkili idare tarafından KYM sistemine girilir.
(6) İthal veya yerli petrol kokunun toplam tahsis miktarı, tesis için belirlenen toplam yakıt miktarını aşamaz.
(7) Petrol koku tahsisatı yapılan tesislerde, Tahsisat Belgesinde belirtilen kükürt oranının %10 toleransı aşan petrol koku kullanılmak istenilmesi durumunda, yeni kükürt oranına göre en fazla üç aylık deneme tahsisatı yapılır. Bu konuda deneme tahsisatı yapılan tesislerce emisyon ölçümü yenilenir. Emisyon ölçümlerinin sınır değerleri sağlaması halinde, emisyon ölçümüne esas petrol koku kükürt oranına göre tahsisat belgesi ilgili birimce sisteme girilir. Yeni alınan petrol koku kükürt oranına göre yapılan emisyon ölçümlerinin, sınır değerleri sağlamaması halinde, tesisin mevcut tahsisat belgesi üzerinden iş ve işlemler yürütülür.
(8) Petrol Koku Tahsisat Belgesi düzenlenen ancak sürekli ölçüm sistemlerinin izlenmesi sonucunda emisyon sınır değerlerini aşan ya da petrol kokunun kullanılmasına esas çevre iznini alamayan veya yenilemeyen tesislerin Petrol Koku Tahsisat Belgesi iptal edilir. Petrol Koku Tahsisat Belgesi iptal edilen tesislerde kullanılmayan petrol koku, il müdürlüğünün bilgisi ve onayı ile Petrol Koku Tahsisat Belgesi olan diğer tesislere sevk edilir.
(9) Petrol Koku Tahsisat Belgesi iptal edilen tesisler tarafından, proseslerinde yaptıkları iyileşmeleri Bakanlıkça belirlenen kriterler çerçevesinde raporlamaları halinde, petrol koku kullanımı tekrar talep edilebilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Katı Yakıtların Depolanması, Taşınması ve Piyasaya Arzı
Katı yakıtların depolanması ve taşınması
MADDE 10 (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki katı yakıtlar, yalnızca KYM’de tanımlı depolarda muhafaza edilir.
(2) İthal edilmek üzere gümrüklü sahaya ya da gümrük idaresince izin verilen sahaya boşaltılan tüm yakıtlar birbiriyle karıştırılmadan numune almaya imkan sağlayacak şekilde, ayrı olarak depolanır. Katı yakıt yığınları üzerinde; yakıtın adı, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) numarası, miktarı, getirildiği gemi adı ve kullanım amacı, gümrük beyanname numarası ile Uygunluk Belgesi numarasının yer aldığı bilgilendirici levha bulundurulur.
(3) Firma tarafından, yeni bir yakıt deposunun eklenmesi (İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı ile birlikte) veya kapanması durumunda ilgili il müdürlüğüne başvuru yapılır. İlgili il müdürlüğünce KYM üzerinden depo bilgisi güncellenir.
(4) Açık alanda depolanan kömürlerin toz maruziyetinin önlenmesi için; toz emisyonu kaynakları ve oluşacak toz emisyonunun yayılımını engelleyecek tedbirler alınır. Bu amaçla; depolama alanının yerleşim yerine uzaklığı, etrafındaki yapılar dikkate alınarak çevresel etkilerinin değerlendirilmesi ile en uygun toz emisyon kontrol yöntemi belirlenir. Kontrol tedbirleri gerekçeleri ile birlikte ilgili il müdürlüğüne sunulur. Toz emisyonunun kontrolü amacıyla TS 13883 Toz Bastırma Sistemleri-Mekanik Özellikleri Standardına uygun toz bastırma sistemleri kullanılır.
Katı yakıtların piyasaya arz edilmesi
MADDE 11 (1) EK-1’deki Tablo 8’de tanımlanan katı yakıtın piyasaya arzı ve kullanılması için Uygunluk Belgesi alması zorunludur.
(2) Üretici ve/veya ithalatçı tarafından Uygunluk Belgesine sahip yakıtın ısınma amaçlı piyasaya arzının yapılabilmesi için Satış İzin Belgesi alınması zorunludur. Isınma amaçlı yakıt yalnızca Satış İzin Belgesi alınan illerde torbalı olarak piyasaya arz edilir.
(3) İthalatçı, ısınma amaçlı ithal katı yakıtın dağıtımı/satışını yalnızca yakıtın satış izin belgesinde belirtilen dağıtıcı veya satıcılara ya da bu yakıtı kullanabilecek KYM’de kaydı bulunan sanayi tesislerine yapar.
(4) Isınma amaçlı yakıt dağıtımını yapmak isteyen gerçek ya da tüzel kişinin Katı Yakıt Dağıtıcısı Belgesini alması zorunludur. Dağıtıcı; Satış İzin Belgesinde belirtilen satıcı dışında ısınma amaçlı yakıtın dağıtımı/satışını yapamaz.
(5) EK-1’deki Tablo 3’te belirtilen yasaklı maddeler, ısınma amaçlı kullanılamaz.
(6) Sanayi ya da termik santralde kullanım amaçlı Uygunluk Belgesi düzenlenen ithal katı yakıt satışı, yalnızca Uygunluk Belgesinde belirtilen ve KYM’de kaydı bulunan sanayi tesislerine yapılır.
(7) İthalatçı/üretici/dağıtıcı; piyasaya arz ettikleri yakıtın depodan çıkarılmasını takip eden yirmi dört saat içinde yakıtın Uygunluk Belgesi üzerinden yakıtın miktarı ve yakıtın gönderildiği gerçek/tüzel kişi bilgisi ile yakıtın nerede depolanacağı bilgisini ve satıcı; satış yaptığı yakıt miktarını, yakıtın kullanılacağı mahalle, ilçe ve il bilgisini KYM’ye girer. Sanayi amaçlı yakıtı satın alan sanayi tesisi tarafından, ilgili sanayi tesisince yakıtın teslim alınmasını takip eden yirmi dört saat içerisinde, yakıt miktarına ilişkin bilgi KYM’ye girilir.
(8) KYS Belgesi iptal edilen veya faaliyeti firma tarafından sonlandırılan satıcılardaki yakıtlar, yakıt dağıtımını yapan ithalatçı, üretici ya da dağıtıcıya on beş gün içinde iade edilir.
(9) İthal edilen/Uygunluk Belgesi almış olan katı yakıt, nihai tüketiciye ulaşıncaya kadar Bakanlıkça yapılacak takip sürecinin sekteye uğramaması açısından ithal ya da yerli başka yakıtlarla karıştırılamaz
(10) Katı biyoyakıtlara ilişkin ayrıca bu fıkrada yer alan hükümlere de uyulur
a) 4 üncü maddede tanımlanan katı biyoyakıtlar; Uygunluk Belgesi düzenlenmeden, KYM’de katı biyoyakıt kullanımına izin verilen sanayi tesislerinde sanayi amaçlı kullanılabilir ya da sanayi amaçlı olarak, piyasaya arz edilebilir.
b) EK-1’deki Tablo 8 kapsamında yer alan katı biyoyakıtların üretim tesisinde proses değişikliği ya da farklı hammadde girdisi olması durumunda, katı biyoyakıt Uygunluk Belgesi yenilenir.
c) Uygunluk Belgesi kapsamındaki katı biyoyakıt peleti/briketi, torbalı olarak ve Satış İzin Belgesi alınarak piyasaya arz edilir.
ç) 2/4/2015 tarihli ve 29314 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Atık Yönetimi Yönetmeliğinin EK-4’ünde yer alan Atık Listesinde 03 01 05 kodlu atıkların; öncelikli olarak döngüsel ekonomi çerçevesinde hammadde olarak kullanımı sağlanır.
d) Katı biyoyakıt olarak kullanımına izin verilmeyen atıklar, atık mevzuatı kapsamında değerlendirilir.
Katı yakıtın torbalanması
MADDE 12 (1) Isınma amaçlı yakıtlar; EK-1’deki Tablo 7’de belirlenen katı yakıt torba örneklerine uygun olarak torbalanır. Uygunluk Belgesini alan üretici/ithalatçı tarafından piyasaya arz edilir.
(2) Yerli katı yakıtın torbalama işlemi, katı yakıtın üretildiği ilde, ithal kömürün torbalama işlemi ise ithalatın gerçekleştiği ilde yapılır. Ancak yakıtın bulunduğu ilde torbalamanın mümkün olmadığı durumda, ithalatçı veya üretici torbalamanın yapılacağı ilin il müdürlüklerinden izin almak kaydıyla torbalama izin verilen ilde de yapılabilir.
(3) Uygunluk Belgesi kapsamında ısınma amaçlı tüm katı yakıt torbaları; yakıta ait Uygunluk Belgesi ile yakıt özellikleri görünecek veya elektronik olarak izlenecek şekilde (QR-kodlu) ve;
a) İthal kömürler için yeşil,
b) 1. grup illerde kullanılabilecek yerli kömürler için mavi,
c) 2. grup illerde kullanılabilecek yerli kömürler için sarı,
ç) Kırsal mahalle ile köy ve beldelerde kullanılacak yerli kömürler için gri,
d) Bedelsiz dağıtımı yapılan kömürler için beyaz,
e) Biyokütle briket/peleti için şeffaf (renksiz), renkli olarak üreticisi veya ithalatçısı tarafından piyasaya arz edilir.
(4) Paçal yerli kömürlerin torbalarında kömürlerin hangi ocaklardan alındığına ilişkin bilgi yer almak zorundadır.
Boyutlandırma aşamasında açığa çıkan toz kömürlerin kullanılması
MADDE 13 (1) Isınma amaçlı ithal edilen kömürün boyutlandırılması aşamasında ortaya çıkan elek altı toz kömürler, kömür briketi üretim tesislerinde hammadde olarak veya ilgili mevzuat hüküm ve sınır değerlerini sağlamak kaydıyla sanayi/enerji üretim tesislerinde yakıt olarak kullanılabilir.
(2) Isınma amaçlı elek altı toz kömür, ithalatçının veya üreticinin deposundan çıkarılmadan önce KYM üzerinden yakıtı kullanacak sanayi tesis/tesisleri ya da kömür briketi üretim tesisine teslim edileceğine ilişkin bilgiler girilir.
(3) Lavvar tesislerinde oluşan ince taneli toz kömürler EK-1’deki Tablo 4’te belirtilen kriterlere uygun olması halinde, ilgili diğer mevzuatta yer alan hüküm ve emisyon sınır değerlerini sağlamak kaydıyla sanayi/enerji üretim tesislerinde yakıt olarak kullanılabilir. Bu kömürlerin sanayi/enerji üretim tesislerinde kullanılması talebi, sanayi tesisinin bulunduğu ilin il müdürlüğünce değerlendirilir.
Katı yakıt dağıtıcısı, satıcısı ve satış izin belgesi
MADDE 14 (1) Gerçek/tüzel kişi tarafından Katı Yakıt Dağıtıcısı/Satıcısı Belgesi, üretici tarafından Satış İzin Belgesi için EK-1’deki Tablo 1’de yer alan bilgi/belgelerle KYM üzerinden ilgili il müdürlüğüne başvuru yapılır. Uygun bulunması halinde, KYM üzerinden ilgili idare tarafından EK-1’deki Tablo 1’de tanımlanan süre dahilinde başvuruya esas belge düzenlenir.
(2) Satış İzin Belgesinde tanımlı satıcı veya dağıtıcıların listesinde değişiklik olması durumunda, ithalatçı/üretici tarafından il müdürlüğüne KYM üzerinden güncelleme yapılması için başvuruda bulunulur. Bu durumda Satış İzin Belgesi yenilenmeden ilgili il müdürlüğünce KYM üzerinden güncelleme yapılır.
Diğer hükümler
MADDE 15 (1) Kamu kurum ve kuruluşlarının temin edecekleri, kullanacakları ve bedelsiz olarak dağıtacakları yakıtlar; bu Yönetmelik hüküm ve esaslarına uygun olmak zorundadır. Bu yakıtlar için Satış İzin Belgesi şartı aranmaz.
(2) Kamu kurum ve kuruluşlarına teslim edilecek yakıtın; Uygunluk Belgesi ve miktarına ilişkin bilgiler, satışı yapan üretici, ithalatçı veya dağıtıcı tarafından yakıt teslim edilmeden önce KYM’ye girilir.
(3) Isınma amaçlı yakıtlara ilişkin illerin gruplandırılması Bakanlık tarafından belirlenerek resmî internet sitesinde yayımlanır. Valilikler, Mahalli Çevre Kurulu Kararı ile EK-1’de yer alan özelliklerden daha kaliteli olmak şartıyla il özelinde kullanılacak yakıt özelliklerini belirleyebilir.
(4) Uygunluk Belgesine sahip ithalatçı/üretici, dağıtıcı ya da satıcılar tarafından;
a) Firma ünvan ya da adresinde değişiklik olması halinde, değişikliğin yer aldığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile belgeyi düzenleyen il müdürlüğüne başvuru yapılır. Başvurunun uygun bulunması halinde, ilgili değişiklikler il müdürlüğünce KYM’de güncellenir.
b) Firma devrinin yapılması halinde, devir alan firma tarafından, bu Yönetmelik kapsamında alınması gereken belgeler için ilgili il müdürlüklerine belge yenilenmesi için başvuru yapılır. Ayrıca piyasada firmasını devredene ait yakıt bulunması durumunda, devir alan firma tarafından, devreden firmaya ait piyasadaki tüm yakıtlardan doğacak tüm sorumluluğun çevre mevzuatı kapsamında firmaları adına üstlenildiğine dair noter imzalı taahhüt, ilgili il müdürlüğüne verilir.
(5) Sanayi amaçlı katı biyoyakıt; yalnızca otomatik yakıt beslemeli ve sekonder hava beslemeli ve en az %95 verimli toz arıtım sistemi bulunan yakma sistemlerinde kullanılır.
(6) Bu Yönetmelik kapsamında düzenlenen belgeler için ödenecek bedel, her yıl Bakanlık tarafından belirlenir.
(7) Mücbir sebepler nedeniyle katı yakıt özelliklerinde geçici süre ile değişiklik yapılmasına Bakanlık yetkilidir.
(8) Bakanlık tarafından gerekli görülen durumlarda, gerekçesiyle bağlı kalarak yakıt sınır değerlerine ilişkin daha sıkı tedbirler getirilebilir.
ALTINCI BÖLÜM
Piyasa Gözetimi
Numune alma ve analiz
MADDE 16 (1) Katı yakıttan uygunluk değerlendirmesi ve/veya piyasaya gözetimi ve denetimine ilişkin numune alımı, analize gönderilmesi, analiz sonuçlarının değerlendirilmesi ilgili TSE Standardı ve Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar kapsamında yapılır.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında yapılan tüm analizlere ilişkin bedeller ithalatçı/üretici/dağıtıcı/satıcı tarafından karşılanır.
(3) Uygunluk Belgesini düzenleyen il müdürlüğünce, Uygunluk Belgesi kapsamındaki kömürün üretim yerinde, Eylül-Şubat ayları arasında en az bir kez numune alınır.
(4) Uygunluk Belgesine esas kömür paçal oranının değişmesi ya da farklı ocaklardan kömür alınması durumunda, torbalamaya esas kömürden yeniden numune aldırılır ve analiz sonucuna göre uygulama yapılır.
Analiz sonuçları ve uygulama
MADDE 17 (1) Bu Yönetmelik hüküm ve esasları çerçevesinde katı yakıtların uygunluk değerlendirmesi aşamasında ithalatçı/üretici; katı yakıtların nihai tüketiciye ulaşıncaya kadar olan her aşamasındaki piyasaya gözetimi ve denetimine ilişkin iş ve işlemlerde ise ithalatçı/ üretici/dağıtıcı/satıcı müteselsilen sorumludur.
(2) Alınan numune analiz sonucunun bu Yönetmelik Ekindeki, Bakanlıkça ve MÇK’da belirtilen kriterlere uygun olmaması durumunda, yakıtın sınır değerlere uygun olmadığına ilişkin KYM üzerinden yakıtın ithalatçı/üretici/dağıtıcı/satıcıya bilgilendirme yapılır ve tedbiren KYM’de yakıtın o ilde satışı ve dağıtımına izin verilmez.
(3) Analiz sonucu uygun olmayan ve KYM üzerinden satış ve dağıtımı durdurulan Uygunluk Belgesi kapsamındaki yakıtın ithalatçı/üretici/dağıtıcı/satıcı tarafından üç iş günü içerisinde talep edilmesi durumunda yakıta ait şahit numune analizleri yaptırılır. Şahit numune analizleri sonucunda yakıtın uygun yakıt olarak değerlendirilmesi durumunda, yakıtın satışı ve dağıtımına yeniden izin verilir.
(4) Süresi içinde şahit numune analizi talep edilmeyen ya da şahit numune analizleri sonucunda; yakıtın uygunsuz olarak değerlendirilmesi durumunda, uygunsuz yakıt bulunduğu depolarda bekletilir.
(5) Nihai uygunsuzluk kararı verilen yakıtla ilgili olarak ilgili il müdürlüğünce, bu yakıta Satış İzin Belgesi düzenleyen diğer il müdürlüklerine de KYM üzerinden bilgi verilir. Ancak bu Yönetmelik Ekinde ve Bakanlıkça belirtilen kriterlere uyulmasına rağmen MÇK’da belirtilen kriterlere uygun olmayan yakıtlar için Satış İzin Belgesi düzenleyen diğer il müdürlüklerine KYM üzerinden bilgi verilmez.
(6) Satışı ve dağıtımı durdurulan uygunsuz yakıt, bulunduğu depolardan toplatılarak yetkili mercinin gözetimi altındaki bir sahada depolanır. Uygunsuz katı yakıtın belirlenen sahaya nakli, sahanın hazırlanması, sahada muhafazası, varsa sahanın kira bedeli ve bununla ilgili tüm masraflar ithalatçı/üretici tarafından karşılanır. Böyle bir sahanın olmaması durumunda yakıt, il sınırları içerisinde kalmak şartıyla, Valilikçe belirlenen yediemine teslim edilir.
(7) Uygunsuz yakıt, ithalatçı/üretici/dağıtıcı/satıcı tarafından beş iş günü içerisinde teklif edilen ve sanayi tesisinin bulunduğu il müdürlüğünce de uygun görülen tesiste kullanılır. Bu durumda; yakıtı teslim eden tarafından Teslim-Tesellüm Belgesi KYM sistemine girilir. Yakıtın kullanacağı sanayi tesisi teklifi yapılmadığında ilgili il müdürlüğünce belirlenen tesiste kullanılır. Uygunsuz katı yakıtın toplanması, taşınması, depolanması, gerekmesi halinde sahanın hazırlanması, sanayi tesisine teslim edilmesi ile ilgili tüm masraflar ithalatçısı/üreticisi/satıcısı/dağıtıcısı tarafından karşılanır.
(8) Kömür briketi veya biyokütle/pirina briketi/peletinin uygunsuz yakıt olarak tespit edilmesi halinde, yetkili merci tarafından Türk Standardları Enstitüsüne ve ilgili Türk Standardları kapsamındaki Uygunluk Belgesini düzenleyen kuruluşa da bilgi verilir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Denetim ve İdari Yaptırım
Denetim
MADDE 18 (1) Katı yakıtların denetimi, 2872 sayılı Kanun kapsamında yetki devri yapılan kurum ve kuruluşlarca, yetki devri yapılmadığı durumlarda ise Bakanlık merkez veya il müdürlüklerince yapılır.
(2) Uygunluk Belgesi kapsamındaki yakıtlar, uygunluk değerlendirmesinden nihai tüketiciye ulaşıncaya kadar her aşamada izlenir ve denetlenir.
(3) Denetimler, 12/6/2021 tarihli ve 31509 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Denetimi Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yapılır.
İdari yaptırım
MADDE 19 (1) Bu Yönetmelik kapsamında alınması gereken izin ve belgeleri almadan faaliyet gösteren ithalatçı/üretici/dağıtıcı/satıcıya 2872 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (d) bendi hükmü uygulanır.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında;
a) Sanayi ya da termik santral amaçlı yakıtları izin verilen tesisler ve prosesler dışında satan veya arz eden ithalatçı/üreticilere,
b) Nihai uygunsuzluk kararı verilen yakıtları ithal eden veya satanlara,
c) Satışı ve dağıtımı durdurulan yakıtı dağıtan ve satanlara,
ç) Üretici/dağıtıcı/satıcının satış izin belgesi ekinde olmayan veya satılması belirtilen yerler dışında bir yakıtı dağıtması/satması veya vermesi halinde,
d) Paçallanmasına izin verilmeyen yakıtların karıştırılması durumunda bu fiili işleyene,
e) Yakıtların depolanması, taşınması, yüklenmesi, boşaltılması veya torbalanmasına ilişkin düzenlemelere uymayanlara, 2872 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (d) bendi hükmü uygulanır.
(3) Bu Yönetmelik kapsamında; KYM girişlerinin zamanında yapılmaması, yapılması gereken bildirimlerin ve/veya denetim esnasında istenen bilgi ve belgenin ibraz edilmemesi durumunda, 2872 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (g) bendi hükmü uygulanır. İstenilen bilgi ve belgeler ilgili kurumlara gönderilinceye kadar yeni belge düzenlenmez.
(4) Birinci, ikinci ve üçüncü fıkralar gereğince bir yıl içinde iki defa cezai hüküm uygulanan gerçek veya tüzel kişiliğe ait bu Yönetmelik çerçevesinde düzenlenen fiile esas belge/belgeleri iptal edilir ve iptal tarihini takip eden bir yıl içinde yeni belge düzenlenmez.
(5) Bu Yönetmelik kapsamında periyodik olarak üretim yerinde yapılan numunelerin analiz sonucunda, uygunsuz yakıt olarak belirlenmesi halinde Uygunluk Belgesi iptal edilir. Üretim yerinde yapılan numune analiz sonucunun, alt gruplardaki yerli yakıt özelliklerini karşılaması ve firmanın da talep etmesi üzerine bir alt sınıftaki ısınma amaçlı yakıt türü için yeni Uygunluk Belgesi düzenlenir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Tereddütlerin giderilmesi
MADDE 20 (1) Bu Yönetmeliğin uygulanması ile ilgili tereddütleri gidermeye, uygulamayı düzenlemeye ve alt düzenleyici işlemler yapmaya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yetkilidir.
Mevcut belgelerin geçerliliği
GEÇİCİ MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce alınmış olan Uygunluk İzin Belgesi, Satış İzin Belgesi, Dağıtıcı Kayıt Belgesi, Katı Yakıt Satıcısı Kayıt Belgesi ve Katı Yakıt İthalatçısı Kayıt Belgesi 30/6/2027 tarihine kadar geçerlidir.
Katı biyoyakıtlar için uygulama takvimi
GEÇİCİ MADDE 2 (1) Atık Yönetimi Yönetmeliğinin EK-4’ünde yer alan Atık Listesinde (1) dipnot açıklamasında yer alan atıkların, bu Yönetmeliğin yayımı tarihi öncesinde üretildiği tesiste katı biyoyakıt olarak kullanılmasına izin verilen tesislerde katı biyoyakıt olarak kullanımına devam edebilmesi için ilk çevre izni başvurusunda Uygunluk Belgesi alınır.
(2) Atık Yönetimi Yönetmeliğinin EK-4’ünde yer alan Atık Listesinde (1) dipnot açıklamasında yer alan atıkların TS EN ISO 17225-1 Standard serisine uygun olduğuna dair analizler; TÜRKAK tarafından akredite uygunluk değerlendirme kuruluşlarınca ya da Bakanlıkça yeterlik verilen laboratuvarlarca yapılır. Bu analizleri yapacak TÜRKAK tarafından akredite uygunluk değerlendirme kuruluşu ya da Bakanlıkça laboratuvarlara yeterlik verilinceye veya 1/1/2028 tarihine kadar TS EN ISO 17225-1 Standard serisine uygunluğunda akademik rapor kabul edilir.
(3) Katı biyoyakıt kullanan tesislerde kullanılan ve 15 inci maddenin beşinci fıkrasındaki hükümlere uygun olmayan yakma sistemlerinin kullanımına 1/6/2030 tarihine kadar izin verilir.
Yerli kömür kullanan tesisler
GEÇİCİ MADDE 3 (1) Çevre izni bulunan tesisler için 6 ncı maddenin beşinci fıkrası hükmü, ilk çevre iznine esas yenileme sürecinde uygulanır.
Yürürlük
MADDE 21 (1) Bu Yönetmeliğin;
a) 12 nci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan hükümler 1/6/2028 tarihinde,
b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde, yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 22 (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.
Eki için tıklayınız